Bà Bầu Bị Nóng Rát Dạ Dày Là Bệnh Gì? Nguy Hiểm Không?

Bà bầu bị nóng rát dạ dày có thể do ảnh hưởng của hormone thai kỳ, ốm nghén hoặc do áp lực từ tử cung chèn ép lên cơ quan tiêu hóa. Ngoài ra triệu chứng này cũng có thể khởi phát do viêm dạ dày, loét dạ dày tá tràng, trào ngược dạ dày thực quản hoặc do hội chứng zollinger-ellison.

Nhận biết triệu chứng nóng rát dạ dày dưới góc nhìn y học

Nóng rát dạ dày là một biểu hiện của chứng “Vị quản thống” trong Đông y, đặc trưng bởi cảm giác nóng rát, đau âm ỉ hoặc dữ dội tại vùng thượng vị. Theo quan niệm cổ truyền, đây là hệ quả của việc khí cơ tại Tỳ Vị bị uất trệ, không thông suốt, dẫn đến “thông tắc bất thống, thống tắc bất thông” (thông thì không đau, đau là do không thông).

Triệu chứng này thường đi kèm với các biểu hiện như đầy bụng khó tiêu, ợ hơi, ợ chua. Đặc biệt ở phụ nữ mang thai, sự thay đổi lớn về huyết mạch và sự xuất hiện của thai nhi làm ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng vận hóa của Tỳ Vị.

Bà bầu bị nóng rát dạ dày là bệnh gì?

Bên cạnh những thay đổi sinh lý tự nhiên như áp lực từ thai nhi và hormone thai kỳ (hCG), tình trạng nóng rát dạ dày còn là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý tiêu hóa sau:

Viêm dạ dày – Thể “Can khí phạm vị”

Viêm dạ dày chiếm tới 60% trường hợp người trưởng thành gặp vấn đề tiêu hóa. Trong Đông y, triệu chứng nóng rát, đau thượng vị thường do tình trạng “Can khí phạm vị” – tức là sự căng thẳng, lo âu (thuộc tạng Can) gây ức chế lên dạ dày (Vị). Ở bà bầu, tâm lý lo lắng cùng sự thay đổi nội tiết làm kích hoạt cơn đau, gây cảm giác nóng bỏng rát và đầy trướng.

Tham khảo: Đau dạ dày khi mang thai 3 tháng cuối và những điều cần biết

Loét dạ dày tá tràng – Hệ quả của “Vị âm hư”

Khi tình trạng viêm tiến triển nặng hơn thành các vết loét, cơn đau sẽ trở nên dữ dội. Tây y chứng minh vết loét gây tổn thương niêm mạc, còn Đông y coi đây là tình trạng “Vị âm hư tổn”. Khi tân dịch (dịch vị bảo vệ) bị thiếu hụt, axit dạ dày dễ dàng xâm lấn gây nóng rát, buồn nôn và khiến cơ thể suy nhược, sụt cân nhanh chóng.

Trào ngược dạ dày thực quản – “Vị khí nghịch”

Trào ngược dạ dày thực quản khi mang thai rất phổ biến ở những tháng cuối. Theo sinh lý học, tử cung to dần chèn ép dạ dày, đẩy dịch vị lên thực quản. Đông y gọi đây là chứng “Vị khí thượng nghịch” – thay vì khí đi xuống để tiêu hóa thức ăn thì lại đi ngược lên trên, gây nóng rát vùng ngực, cổ họng và ợ chua liên tục.

Hội chứng Zollinger-Ellison

Đây là một bệnh lý hiếm gặp do các khối u gastrin ở tá tràng hoặc tuyến tụy gây ra, kích thích sản sinh quá mức axit. Hiện tượng này làm mất cân bằng âm dương nghiêm trọng, khiến niêm mạc dạ dày luôn trong tình trạng bị “thiêu đốt” bởi lượng dịch vị khổng lồ.

Các nguyên nhân gây “Nội nhiệt” khác

• Ốm nghén: Hoạt động nôn mửa liên tục làm tổn thương tân dịch, gây hỏa vượng tại thượng vị.
• Thói quen ăn uống: Ăn quá nhiều đồ chua, cay làm tăng “tính hỏa” và tính axit, phá hủy sự cân bằng Ph trong dạ dày.
• Căng thẳng và lo lắng: Đông y gọi là “Uất ức thương Can”, Can khí uất kết lâu ngày hóa hỏa, gây nóng rát dạ dày và rối loạn đại tiện.

Nóng rát dạ dày khi mang thai có nguy hiểm không?

Thông thường, nếu nóng rát do sinh lý (thai nhi chèn ép) hoặc ăn uống nhất thời thì không quá nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài, nó sẽ gây ra chứng “Tỳ vị hư hàn” hoặc “Âm hư hỏa vượng” mãn tính.

Sức khỏe của người mẹ dựa trên sự vận hóa thức ăn của dạ dày. Dạ dày nóng rát khiến mẹ ăn uống kém, ngủ không ngon, từ đó nguồn dinh dưỡng (khí huyết) cung cấp cho thai nhi bị gián đoạn, dễ dẫn đến thai nhi kém phát triển hoặc mẹ bị suy nhược sau sinh.

Xem ngay: Mẹ uống thuốc đau dạ dày có ảnh hưởng đến thai nhi không?

Biện pháp cải thiện nóng rát dạ dày cho mẹ bầu

Để ổn định Tỳ Vị, mẹ bầu cần kết hợp giữa điều chỉnh sinh hoạt và các mẹo dân gian lành tính:

Thiết lập chế độ dinh dưỡng “Dưỡng Vị”

Trong Đông y, thức ăn cũng là vị thuốc. Để giảm nóng rát, cần ưu tiên thực phẩm có tính bình, mát, giúp thanh nhiệt dạ dày:

• Hạn chế thực phẩm “tính nhiệt”: Ớt, tiêu, gừng, tỏi và các loại quả quá chua.
• Bổ sung thực phẩm “kiện tỳ”: Khoai lang, bí đỏ, khoai tây, thịt gà, cá hồi.
• Cân bằng hệ vi sinh: Ăn sữa chua hàng ngày giúp hỗ trợ tiêu hóa, giảm tình trạng trệ khí.
• Chia nhỏ bữa ăn: Tránh tình trạng dạ dày quá đầy gây áp lực lên cơ hoành và thực quản.

Nghỉ ngơi và dưỡng tâm

Tâm an thì Vị mới ổn. Mẹ bầu nên ngủ đủ 8 tiếng, tránh thức khuya vì ban đêm là lúc âm huyết được tái tạo. Nếu thức khuya, âm hư sẽ càng nặng, khiến cảm giác nóng rát dạ dày trở nên trầm trọng hơn vào sáng hôm sau.

Luyện tập nhẹ nhàng

Các động tác Yoga hoặc đi bộ nhẹ nhàng giúp “hành khí”, giúp khí huyết lưu thông đều đặn, từ đó giảm tình trạng uất trệ tại dạ dày, hạn chế đầy hơi, nóng rát.

Mẹo giảm nóng rát dạ dày bằng thảo dược Nam y

• Nghệ và mật ong: Nghệ (Khương hoàng) có tác dụng hành khí, phá huyết, làm lành vết loét. Mật ong giúp bổ trung, nhuận tràng, làm dịu niêm mạc dạ dày đang bị nóng rát.
• Trà hoa cúc: Giúp thanh nhiệt, bình can, hạ hỏa, rất tốt cho mẹ bầu hay lo lắng dẫn đến đau dạ dày.
• Nước muối ấm: Giúp sát khuẩn nhẹ và làm thư giãn các cơ trơn dạ dày, giảm cơn đau cấp thời.

Khi nào cần tìm gặp bác sĩ?

Nếu tình trạng nóng rát đi kèm với đau bụng dữ dội, nôn mửa không kiểm soát, hoặc các biện pháp tại nhà không đem lại hiệu quả sau 1-2 tuần, mẹ bầu cần đến các cơ sở y tế chuyên khoa. Việc chẩn đoán đúng nguyên nhân từ sớm sẽ giúp bác sĩ đưa ra liệu trình điều trị bảo tồn phù hợp, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho thai kỳ.

Có thể bạn quan tâm:

• Nóng rát thượng vị dạ dày là bị gì? Nguy hiểm không?
• Mẹ bầu uống thuốc dạ dày bị ra sữa và những thông tin cần biết