Chữa Đau Dạ Dày Bằng Nghệ Đen Hay Nghệ Vàng Mới Tốt?

Nghệ là vị thuốc quý trong dân gian, đem lại nhiều lợi ích trong việc hỗ trợ điều trị bệnh, đặc biệt là các chứng tỳ vị hư tổn. Trong đó, cả nghệ đen và nghệ vàng đều phát huy tốt công dụng này. Tuy nhiên, nhiều người còn băn khoăn không biết nên chữa đau dạ dày bằng nghệ đen hay nghệ vàng mới là hướng đi đúng đắn. Việc thấu hiểu đặc tính của từng loại thảo dược sẽ giúp quá trình trị liệu đạt được hiệu quả tối đa.
Tìm hiểu công dụng của nghệ đen và nghệ vàng dưới góc nhìn y học
Trong vườn thuốc Nam, củ nghệ là nguyên liệu được dùng phổ biến từ đời sống thường ngày đến các bài thuốc trị bệnh. Loại củ này có 2 loại quen thuộc là nghệ đen và nghệ vàng. Dù cùng thuộc họ Nghệ, nhưng trong Đông y, mỗi loại lại mang những tính vị và quy kinh khác nhau, dẫn đến công dụng điều trị có những điểm biệt lập rõ rệt.

– Công dụng của nghệ đen (Nga truật):
Tên khoa học của nghệ đen là Curcuma zedoaria. Trong Đông y, nghệ đen được gọi là vị thuốc Nga truật, có vị đắng, cay, tính ôn, quy vào kinh Can. Với đặc tính “phá” mạnh mẽ, Nga truật thường được sử dụng trong các trường hợp:
- Thông kinh, hành khí, phá huyết: Khả năng phá huyết ứ của nghệ đen rất mạnh, thường kết hợp với đương quy, cam thảo để trị các chứng bế kinh, tích tụ khí huyết.
- Kích thích tiêu hóa và chữa chứng rối loạn tiêu hóa: Đặc biệt hiệu quả với chứng thực tích (thức ăn đình trệ), gây đầy hơi, chướng bụng, đại tiện phân sống do tỳ vị mất khả năng vận hóa.
- Chữa đau bụng kinh, kinh không đều: Nhờ tác dụng hành khí phá huyết ứ tại hạ tiêu.
- Ngăn ngừa khối u: Y học hiện đại cũng tìm thấy các hoạt chất trong nghệ đen giúp ức chế sự phát triển của một số tế bào lạ.
– Công dụng của nghệ vàng (Khương hoàng):
Curcuma longa là tên khoa học của nghệ vàng, Đông y gọi là Khương hoàng. Khương hoàng có vị cay, đắng, tính ấm, quy vào kinh Tỳ, Can. So với nghệ đen, nghệ vàng có tính “bình hòa” hơn và tập trung mạnh vào khả năng kháng viêm, làm lành tổn thương:
- Chữa đau dạ dày: Hoạt chất Curcumin dồi dào có tác dụng chống viêm, tiêu sưng, làm se lành các vết loét ở niêm mạc vị quản. Đồng thời giúp trung hòa acid dịch vị, giảm các cơn đau co thắt.
- Lợi mật, hành phế: Hỗ trợ điều trị các chứng sỏi mật, viêm túi mật nhờ khả năng thúc đẩy bài tiết dịch mật.
- Phục hồi tổn thương: Thúc đẩy quá trình lên da non, giúp phụ nữ sau sinh nhanh chóng hồi phục khí huyết và làm mờ các vết rạn, sẹo.
Bác sĩ Tuyết Lan
Tham khảo thêm: Cây chè dây chữa đau dạ dày – Cách dùng và điều cần lưu ý
Nên chữa đau dạ dày bằng nghệ đen hay nghệ vàng?
Đây là câu hỏi mà rất nhiều bệnh nhân trăn trở. Thực tế, để trả lời chính xác, cần căn cứ vào tình trạng bệnh lý cụ thể (chứng trạng) của mỗi người. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm lâm sàng lâu năm, nghệ vàng vẫn là lựa chọn ưu tiên hàng đầu cho bệnh lý dạ dày.

Sở dĩ nghệ vàng được tin dùng hơn là bởi hàm lượng Curcumin – “linh hồn” của củ nghệ – trong nghệ vàng cao gấp nhiều lần nghệ đen. Hoạt chất này không chỉ là một chất chống oxy hóa mạnh giúp tái tạo tế bào niêm mạc dạ dày bị tổn thương mà còn có khả năng ức chế vi khuẩn HP (Helicobacter pylori) – thủ phạm chính gây viêm loét dạ dày.
Ngược lại, nghệ đen với tính phá huyết cực mạnh đôi khi có thể gây nguy hiểm cho những người đang bị xuất huyết dạ dày hoặc loét nặng, vì nó có thể làm vết thương chảy máu khó cầm hơn. Do đó, nếu bà con bị viêm loét, sưng đau niêm mạc, hãy chọn nghệ vàng để “vỗ về” dạ dày của mình.
Bác sĩ Tuyết Lan
Hướng dẫn 5 cách chữa đau dạ dày bằng nghệ vàng đơn giản tại nhà
Dân gian có rất nhiều cách kết hợp nghệ vàng để trị bệnh. Dưới đây là những phương pháp lành tính, dễ thực hiện và mang lại hiệu quả bền vững nhất:
1. Sử dụng nước cốt nghệ tươi và mật ong
Nước cốt nghệ tươi giữ trọn vẹn được tinh dầu và các hoạt chất sinh học. Khi kết hợp với mật ong – một vị thuốc có tính bình, nhuận táo, kháng khuẩn – sẽ tạo thành “lớp màng” bảo vệ dạ dày tuyệt vời.

- Chuẩn bị nghệ tươi rửa sạch, giã nát, vắt lấy nước cốt.
- Hòa 3 thìa nước cốt với 100ml nước ấm và 2 thìa mật ong.
- Uống sau bữa ăn 30 phút, đều đặn 2 lần/ngày.
2. Nghệ tươi ngâm mật ong – Bài thuốc bồi bổ tỳ vị
Cách làm này giúp các hoạt chất trong nghệ được chiết xuất tối ưu vào mật ong, đồng thời giảm bớt vị hăng cay của nghệ tươi, giúp bà con dễ uống hơn.
- Nghệ tươi thái lát mỏng, xếp vào hũ thủy tinh.
- Đổ mật ong ngập nghệ, ngâm khoảng 7 ngày ở nơi thoáng mát.
- Mỗi lần dùng 2 thìa cà phê pha nước ấm, uống 2-3 lần/tuần để dưỡng dạ dày.
3. Nghệ vàng và nước dừa non – Giải pháp thanh nhiệt, tiêu viêm
Trong Đông y, nước dừa có tính bình, giúp giải độc, phối hợp với nghệ vàng giúp làm dịu nhanh cơn đau rát vùng thượng vị do hỏa vượng.
- Đun dừa non trực tiếp trên lửa nhỏ 30 phút, lấy nước.
- Trộn nước cốt nghệ tươi vào nước dừa ấm.
- Uống trước bữa ăn 30 phút, chia 3 lần trong ngày.
4. Kết hợp bột nghệ, bột sắn dây và chuối xanh
Đây là sự kết hợp hoàn hảo giữa các vị thuốc Nam. Bột sắn dây giúp thanh nhiệt, chuối xanh có tính chát giúp làm se vết loét, còn nghệ vàng đóng vai trò diệt khuẩn, tiêu viêm.

- Trộn bột nghệ, bột sắn dây, bột chuối theo tỷ lệ 2:1:1.
- Pha với nước ấm uống hằng ngày trước khi ăn.
5. Viên nghệ mật ong – Tiện lợi và hiệu quả
Với những người bận rộn, tinh bột nghệ vo viên mật ong là lựa chọn tối ưu. Tinh bột nghệ đã được tách bỏ nhựa và tinh dầu nóng, giúp hạn chế tình trạng vàng răng hay nóng trong.
- Trộn tinh bột nghệ và mật ong theo tỷ lệ 2:1, vo thành viên nhỏ khoảng 2g.
- Bảo quản trong hũ kín, mỗi ngày uống 3-5 viên với nước ấm.
Những lưu ý quan trọng khi dùng nghệ vàng trị bệnh
Dù là thảo dược lành tính, nhưng để “thuốc Nam trị bệnh Nam” đạt hiệu quả cao nhất mà không gây tác dụng phụ, bà con cần lưu tâm:
- Liều lượng: Không nên lạm dụng quá nhiều nghệ vì có thể gây kích ứng ngược dẫn đến đầy bụng, buồn nôn.
- Đối tượng đặc biệt: Phụ nữ đang mang thai hoặc người bị sỏi mật cần thận trọng và tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi dùng.
- Chế độ ăn: Hạn chế thực phẩm quá nhiều chất xơ cứng khi đang dùng nghệ để tránh tạo bã bồi trong dạ dày.
- Kiên trì: Thảo dược Đông y cần thời gian để ngấm và phục hồi cơ thể từ bên trong, không nên nóng vội.
Bác sĩ Tuyết Lan
Hy vọng những chia sẻ trên đã giúp bà con hiểu rõ hơn về việc nên chọn nghệ đen hay nghệ vàng cho hành trình chữa lành dạ dày của mình. Hãy luôn lắng nghe cơ thể và lựa chọn những gì phù hợp nhất để giữ gìn “nguồn sống” từ hệ tiêu hóa khỏe mạnh.
Có thể bạn quan tâm:
- Củ nghệ độc chữa đau dạ dày có hiệu quả không? (nghệ trắng)
- Gợi ý 5 bài thuốc đông y chữa đau dạ dày tốt nhất – Lưu ý khi dùng
