Rạn Da Sau Sinh Và Phương Pháp Điều Trị

Rạn da sau sinh chiếm từ 60 – 90%, các vết rạn này tồn tại trên da gây mất thẩm mỹ khiến các chị em bị mất tự tin trong cuộc sống. Vậy dưới góc nhìn của Đông y và Tây y, đâu là giải pháp điều trị hiệu quả và an toàn nhất?
Bác sĩ Tuyết Lan
1. Rạn da là gì? Dưới lăng kính khoa học và y học cổ truyền
Theo y học hiện đại, da được cấu tạo bởi 3 phần là lớp biểu bì, trung bì và hạ bì. Trung bì là nơi chứa các sợi collagen và elastine – bộ khung tạo nên độ đàn hồi chính của da. Vết rạn da thông thường sẽ xuất hiện ở lớp này khi các sợi liên kết bị đứt gãy do áp lực co giãn quá lớn.

Dưới góc nhìn của Đông y, “Phế chủ bì mao” (Phế quản lý da và lông). Khi mang thai, huyết tập trung nuôi thai nhi (huyết dồn về bào cung), khiến khí huyết tại các vùng da ngoại vi như bụng, đùi trở nên hư suy. Khi da bị kéo căng mà khí không đủ để hành, huyết không đủ để nhuận, “lạc mạch” tại da bị tổn thương, sinh ra những vết rạn nứt.
Rạn da là những đường rãnh hình dạng dài, hẹp thường xuất hiện ở những vùng da mỏng, yếu. Xảy ra khi da bị kéo căng quá mức mà cơ thể không thích nghi kịp. Đây là hậu quả của việc “huyết hư, phong nhiệt” xâm nhập vào các kẽ nứt của da, khiến da mất đi tính đàn hồi và gây mất thẩm mỹ.
2. Nhận diện các vết rạn trên da theo từng giai đoạn
Các vết rạn da thường biểu hiện thành những vùng nhỏ, được hình thành qua hai giai đoạn tương ứng với sự biến đổi của khí huyết:
- Ở giai đoạn đầu tiên (Huyết ứ): Vệt đỏ, tím xuất hiện ở vùng bụng, đùi, hông. Lúc này huyết mạch đang bị chèn ép, ứ trệ nhưng chưa đứt gãy hoàn toàn. Người bệnh thường không ngứa hay đau rát.
- Ở giai đoạn sau (Huyết khô, nhục nhẽo): Vết rạn chuyển sang màu trắng, tạo nên những vết lõm, sần sùi. Đây là lúc các sợi collagen đã đứt hẳn, khí huyết không còn lưu thông đến để nuôi dưỡng, vùng da trở thành “mô chết” hay còn gọi là sẹo trắng.
Xem thêm: Rạn da đùi: Nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả
3. Nguyên nhân dẫn đến rạn da khi mang thai
Mang thai là nguyên nhân gây ra rạn da thường gặp nhất. Trong quá trình mang thai, thai nhi lớn dần khiến tử cung giãn nở, kéo căng vùng da bụng. Tây y giải thích đây là sự đứt gãy collagen do áp lực cơ học.
Bác sĩ Tuyết Lan
4. Các phương pháp điều trị rạn da cho mẹ sau khi sinh
Mẹo hỗ trợ điều trị rạn da sau sinh bằng thảo dược thiên nhiên
Sử dụng thảo dược là phương pháp “thuận tự nhiên”, giúp nuôi dưỡng da từ từ bằng các hoạt chất sinh học lành tính.
Dùng dầu dừa để massage (Nhuận da, thông lạc)

Dầu dừa chứa nhiều Acid Lauric và Vitamin E. Massage với dầu dừa giúp “hoạt huyết, hóa ứ”, kích thích máu lưu thông để cung cấp đầy đủ dưỡng chất cho vùng trung bì bị tổn thương.
Lòng trắng trứng gà (Bổ sung tinh huyết)
Lòng trắng trứng giàu protein và collagen tự nhiên. Thoa lên vùng da cần điều trị giúp se khít các lỗ hổng trên da, tương tự như việc “đắp bù” khí huyết vào các vết nứt lạc mạch.
Đường (Tẩy uế, sinh tân)

Đường có khả năng tẩy tế bào chết giúp làm mờ vết rạn. Khi kết hợp với dầu hạnh nhân và chanh, hỗn hợp này giúp loại bỏ lớp “da chết” bên trên (biểu bì), kích thích “da mới” (tân dịch) sinh trưởng mạnh mẽ hơn.
Gợi ý: Rạn da sau sinh có chữa được không? Chữa bằng cách nào?
Nha đam (Thanh nhiệt, làm dịu)
Nha đam có tính mát, giúp thanh nhiệt tại vùng da bị viêm tấy do rạn. Gel nha đam chứa nhiều nước và vitamin, giúp phục hồi các sợi elastin bị đứt gãy bằng cách cung cấp độ ẩm tức thì.
Nước cốt chanh (Sát khuẩn, làm sáng)

Chanh có tính acid tự nhiên giúp làm sáng những vết rạn vẫn còn màu đỏ hoặc nâu. Đây là phương pháp “tẩy ứ” hiệu quả nhưng cần thực hiện nhẹ nhàng để không gây kích ứng da.
Hỗn hợp nghệ và sữa chua (Hồi sinh làn da)
Trong Đông y, nghệ là vị thuốc đầu bảng về “phá huyết, sinh cơ” (tan máu tụ, mọc da non). Curcumin trong nghệ kết hợp với lợi khuẩn và vitamin trong sữa chua giúp làm mềm mịn và phục hồi sắc tố da vô cùng hiệu quả.
Các biện pháp hiện đại dưới góc nhìn can thiệp sâu
Điều trị rạn da bằng phương pháp phẫu thuật
Đây là biện pháp “cắt bỏ” trực tiếp phần da tổn thương. Phương pháp này áp dụng khi da chùng và mỡ thừa quá nhiều, không thể phục hồi bằng thuốc.

Ưu điểm là hiệu quả triệt để trong 1 lần. Tuy nhiên, dưới góc nhìn y khoa, phẫu thuật gây “thương tổn khí huyết” nặng nề, cần thời gian dài để bồi bổ cơ thể sau đó và có nguy cơ để lại sẹo mới.
Liệu pháp ánh sáng Laser (Dùng nhiệt năng kích thích)
Laser sử dụng sung sóng siêu âm để kích thích sản sinh collagen. Đây là cách “mượn nhiệt” để tác động vào lớp trung bì. Phương pháp này không xâm lấn nhưng cần kiên trì vì cơ thể cần thời gian để tái tạo sợi liên kết.
Tham khảo thêm: Trị rạn da bằng laser như thế nào? Chi phí bao nhiêu?
Lăn kim (Tạo tổn thương giả để sinh cơ)
Lăn kim sử dụng những đầu kim siêu nhỏ để đi sâu vào cấu trúc da. Cơ chế này hoàn toàn trùng khớp với nguyên lý “sinh cơ” của Đông y: Muốn có da non mới, phải loại bỏ hoặc tác động vào phần da cũ đã bị chai lì.

5. Cách chăm sóc vùng da bị rạn sau khi sinh – Kết hợp trong uống ngoài bôi
Để đạt hiệu quả tốt nhất, chị em cần tuân thủ nguyên tắc “Nội ẩm ngoại đồ” (Bên trong bồi bổ, bên ngoài chăm sóc):
- Sử dụng kem dưỡng thiên nhiên: Ưu tiên các loại có chứa tinh chất thảo dược giúp nuôi dưỡng da an toàn.
- Dưỡng ẩm thường xuyên: Giữ cho “tân dịch” dưới da luôn đầy đủ, ngăn ngừa tình trạng da khô – nguyên nhân khiến vết rạn sâu thêm.
- Chế độ ăn bồi bổ khí huyết: Tăng cường thực phẩm giàu Vitamin A, C, E, Kẽm… giúp “kiện tỳ, ích khí”, tạo nguồn nguyên liệu cho cơ thể tái tạo collagen.
- Uống nhiều nước: Giúp đào thải độc tố, giữ cho làn da luôn căng mọng.
- Xông hơi thảo dược: Giúp “khai thông lỗ chân lông”, đẩy hàn khí và bụi bẩn ra ngoài, giúp da hấp thụ dưỡng chất tốt hơn.

Bác sĩ Tuyết Lan
Rạn da sau sinh tuy gây mất thẩm mỹ nhưng chị em hoàn toàn có thể cải thiện nếu lựa chọn đúng phương pháp. Hãy bắt đầu từ những thói quen nhỏ nhất để nhanh chóng lấy lại sự tự tin vốn có.
Có thể bạn quan tâm:
- Gợi ý 7 cách trị rạn da sau sinh mổ hiệu quả, an toàn
- Cách chữa rạn da sau sinh bằng nghệ (tươi, ngâm rượu)
