Sau Khi Nội Soi Dạ Dày Nên Ăn Gì, Làm Gì Cho Dễ Chịu?

Các triệu chứng như đau họng, buồn nôn, nôn mửa, mệt mỏi có thể xảy ra ở những bệnh nhân mới làm nội soi chẩn đoán bệnh dạ dày. Vậy dưới góc nhìn của y học cổ truyền và hiện đại, sau khi nội soi dạ dày nên ăn gì và làm gì để giảm cảm giác khó chịu? Bạn không nên bỏ qua các món ăn lỏng, dễ nuốt, có tính bình giúp dưỡng vị, an thần như cháo, súp hay canh rau mồng tơi.

Sau khi nội soi dạ dày nên ăn gì để phục hồi chính khí?

Nội soi dạ dày là thủ thuật sử dụng ống mềm đưa qua đường mũi hoặc miệng nhằm quan sát biểu hiện của dạ dày, hành tá tràng, thực quản… Thủ thuật này giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác các bệnh lý như viêm loét dạ dày, trào ngược dạ dày thực quản, nhiễm vi khuẩn HP, hay ung thư dạ dày.

Theo Đông y, việc đưa ống nội soi vào cơ thể dù là thủ thuật y tế hiện đại nhưng vẫn ít nhiều gây ra sự xung đột với “vệ khí” tại vùng họng và thực quản, làm tổn thương niêm mạc (tương ứng với phần tân dịch bị hao tổn), gây ra tình trạng khí nghịch (buồn nôn) hoặc huyết ứ nhẹ (đau rát, trầy xước). Do đó, chế độ ăn uống sau nội soi cần tập trung vào việc làm dịu niêm mạc, kiện tỳ và giáng nghịch.

Một số thực phẩm và thức uống được khuyến cáo nên dùng để sớm phục hồi thể trạng bao gồm:

1. Sữa tươi làm dịu hỏa độc, mát niêm mạc

Khoảng 1 – 2 giờ đầu sau khi nội soi, bác sĩ thường dặn dò bệnh nhân không được uống nước hoặc ăn bất cứ thực phẩm gì để đợi thuốc tê tan hết và tránh sặc. Sau thời gian này, bạn có thể bổ sung một ít sữa tươi. Sữa có tính bình, vị ngọt, giúp bổ sung tân dịch bị hao tổn trong quá trình nội soi, đồng thời làm dịu cảm giác nóng rát ở vùng họng.

Bạn nên ưu tiên sữa tươi ít đường hoặc không đường. Trong Đông y, vị ngọt quá mức có thể gây ra tình trạng “sinh thấp”, làm vùng họng vốn đang bị tổn thương dễ sinh đờm hoặc cảm giác dính rít, khó chịu thêm.

2. Ăn các loại cháo lỏng – “Liệu pháp” kiện tỳ dưỡng vị

Cháo là món ăn đứng đầu trong danh sách phục hồi sức khỏe sau nội soi. Gạo có vị ngọt, tính bình, đi vào kinh Tỳ, Vị, giúp bổ trung ích khí. Duy trì ăn cháo lỏng từ 1 – 3 ngày giúp dạ dày không phải co bóp mạnh, bảo vệ lớp niêm mạc đang nhạy cảm.

Bạn nên nấu cháo cùng với các loại thực phẩm giàu đạm dễ tiêu như trứng, thịt bằm hoặc cá. Cần tránh các loại hải sản có tính hàn cao hoặc quá bổ dưỡng như bào ngư, tôm lớn trong giai đoạn đầu vì chúng khiến Tỳ Vị đang yếu khó vận hóa, dễ gây đầy bụng.

3. Các loại canh và súp giúp thanh nhiệt, nhuận tràng

Bên cạnh cháo, các món canh từ rau củ giúp cung cấp vitamin và khoáng chất (tương ứng với việc bổ sung tân dịch và thanh lọc cơ thể). Các loại rau có tính mát, mềm như mồng tơi, rau dền rất tốt cho việc làm dịu kích ứng.

Các món canh/súp gợi ý:

• Canh rong biển đậu hũ: Giúp thanh nhiệt, tiêu viêm họng.
• Súp bí đỏ: Vị ngọt nhẹ, vào kinh Tỳ, hỗ trợ tiêu hóa rất tốt.
• Canh rau mồng tơi, rau dền: Giúp nhuận tràng, làm trơn niêm mạc thực quản.

Xem thêm: Sau khi nội soi dạ dày bị đau bụng phải làm sao?

Những lưu ý trong ăn uống để tránh “Vị khí thượng nghịch”

Quá trình nội soi có thể gây trầy xước nhẹ niêm mạc ở dạ dày và thực quản. Để bảo vệ vùng tổn thương, bà con cần chú ý:

• Chia nhỏ bữa ăn: Thay vì ăn 3 bữa chính, hãy chia thành 4-5 bữa nhỏ. Điều này giúp Vị khí lưu thông đều đặn, không gây áp lực quá lớn lên cơ quan tiêu hóa, tránh tình trạng đau thượng vị do acid tiết ra quá nhiều khi bụng đói.
• Tránh thực phẩm “Hỏa” và “Tân”: Các món cay (ớt, tiêu), nóng, chua (chanh, xoài xanh) sẽ kích thích trực tiếp vào vết thương, gây đau rát kéo dài.
• Kiêng rượu bia, cà phê: Đây là những chất làm hao tổn tân dịch và gây “nhiệt” cho dạ dày, khiến quá trình phục hồi chậm lại.

Biện pháp giảm khó chịu sau nội soi theo phương pháp Đông y

Nếu cảm giác buồn nôn, đau rát cổ họng vẫn còn vương vấn, bà con có thể áp dụng các cách sau:

1. Tịnh dưỡng, hạn chế khẩu chiến

Dưới góc nhìn y học, việc nói nhiều sau nội soi sẽ làm gia tăng sự ma sát tại vùng thanh quản và nắp thanh môn vốn đang bị kích ứng. Trong Đông y, việc này giúp giữ “khí”, tránh để chính khí bị tán mát, giúp vùng tổn thương sớm liền lại.

2. Sử dụng Gừng và Mật ong – “Cặp bài trùng” giảm khí nghịch

Gừng (Sinh khương) có tác dụng ôn trung, chỉ nôn (cầm nôn) cực kỳ hiệu quả. Nếu triệu chứng buồn nôn kéo dài, một ly trà gừng mật ong ấm sẽ giúp giáng nghịch khí xuống, đem lại cảm giác nhẹ nhàng cho bụng.

Mật ong đóng vai trò như một lớp màng bảo vệ, giúp kháng khuẩn và làm lành các vết trầy xước niêm mạc. Lưu ý dùng trà ấm, không dùng quá nóng để tránh làm giãn mạch tại vùng tổn thương.

3. Nghỉ ngơi để ổn định thần trí

Sự lo lắng trước và trong khi nội soi thường khiến “Tâm bất an”. Sau khi thực hiện xong, việc dành vài giờ nằm nghỉ tĩnh lặng giúp điều hòa lại nhịp tim, huyết áp và giúp hệ thống kinh lạc trong cơ thể ổn định trở lại.

4. Súc miệng nước muối loãng

Vệ sinh răng miệng sạch sẽ giúp ngăn ngừa ngoại tà (vi khuẩn) xâm nhập qua các vết trầy xước ở họng, giảm nguy cơ dẫn đến viêm họng hay viêm amidan.

Nội soi là một bước quan trọng để tầm soát bệnh, nhưng việc chăm sóc sau đó mới là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe lâu dài. Nếu các triệu chứng khó chịu kéo dài hơn 7 ngày hoặc có dấu hiệu xuất huyết, sốt cao, bà con cần liên hệ ngay với bác sĩ để được xử lý kịp thời.

Thông tin liên quan

• Top 10 địa chỉ nội soi dạ dày ở TP HCM tốt nhất
• Bảng giá nội soi dạ dày – chi tiết chi phí theo từng phương pháp