Sau Khi Nội Soi Dạ Dày Bị Đau Bụng Có Bị Làm Sao Không?

Đau bụng sau khi nội soi dạ dày là tình trạng khá phổ biến, thường xuất phát từ sự tương tác giữa ống nội soi và niêm mạc dạ dày. Dưới góc nhìn Y học cổ truyền, đây là sự tác động ngoại lực gây nhiễu loạn khí cơ tại Trung tiêu. Dù phần lớn các trường hợp không quá nguy hiểm, việc chăm sóc để phục hồi chính khí và ổn định tỳ vị là điều vô cùng cần thiết.

Nguyên nhân gây đau bụng sau khi nội soi dạ dày dưới lăng kính Đông – Tây y

Sau khi kết thúc quá trình nội soi, không ít bệnh nhân gặp phải cảm giác đau tức, khó chịu vùng thượng vị. Theo Tây y, đây là phản ứng cơ học của cơ thể, nhưng theo Đông y, các tác động này có thể làm kinh lạc bị bế tắc, khí huyết tại Vị (dạ dày) lưu thông không thông suốt mà gây đau.

Các nguyên nhân cụ thể bao gồm:

• Do dụng cụ nội soi: Ống nội soi khi đưa vào cơ thể, nếu quá cứng hoặc ma sát mạnh, sẽ tác động trực tiếp lên lớp niêm mạc nhạy cảm. Điều này tương ứng với việc ngoại tà xâm nhập đột ngột làm tổn thương huyết lạc, gây ra cảm giác đau nhức.
• Do kỹ thuật thao tác: Nếu quá trình đưa ống, di chuyển hoặc rút ống không chuẩn xác, có thể gây sang chấn nhẹ, thậm chí làm rách niêm mạc dạ dày, tá tràng. Những tổn thương này khiến khí trệ huyết ứ, biểu hiện bằng các cơn đau bụng vùng thượng vị.
• Do bơm hút không khí: Để quan sát rõ tổn thương, bác sĩ thường bơm một lượng khí vào dạ dày. Nếu sau thủ thuật, khí này không được hút hết sẽ gây chướng bụng, đầy hơi. Trong Đông y, đây chính là tình trạng “vị khí nghịch lên”, khí dư thừa tích tụ làm trung tiêu bị ách tắc.
• Do các can thiệp chuyên sâu: Với trường hợp kết hợp sinh thiết, cắt polyp hay u niêm mạc, tại vị trí can thiệp sẽ xuất hiện vết thương hở. Quá trình này làm mất đi sự toàn vẹn của niêm mạc, gây viêm nhẹ và đau tại chỗ.
• Yếu tố tâm lý: Sự lo lắng, căng thẳng trước và trong khi nội soi khiến Can khí uất kết, kích thích Vị toan tiết ra nhiều hơn (tăng acid dạ dày), dẫn đến cơn đau bụng trở nên rõ rệt hơn, đặc biệt là ở những người có thể trạng nhạy cảm.

Tham khảo: Phương pháp nội soi dạ dày gây mê và thông tin cần biết

Bị đau bụng sau khi nội soi dạ dày có nguy hiểm không?

Thông thường, cảm giác đau bụng sau nội soi chỉ là tạm thời, sẽ tự thuyên giảm sau vài giờ khi khí dư được thoát ra ngoài và niêm mạc ổn định lại. Tuy nhiên, nếu cơn đau đi kèm với các dấu hiệu nhiệt độc (sốt cao) hoặc chính khí suy kiệt (mệt mỏi quá mức), bệnh nhân cần đặc biệt lưu ý.

Một số biến chứng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng có thể xảy ra:

• Thủng hoặc xuất huyết dạ dày: Biểu hiện qua cơn đau quặn thắt dữ dội, nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen. Đây là tình trạng huyết lạc bị tổn thương nặng, gây mất máu cấp (huyết hư đột ngột), khiến tay chân lạnh, mồ hôi vã ra.
• Nhiễm trùng: Nếu dụng cụ không đảm bảo vô trùng hoặc vết thương sau sinh thiết bị bội nhiễm, bệnh nhân có thể bị sốt cao, đau bụng tăng dần.
• Phản ứng với thuốc mê: Với nội soi gây mê, một số người có thể bị rối loạn nhịp tim hoặc khó thở do cơ thể không thích ứng kịp với thuốc.

Khi thấy các triệu chứng bất thường như sốt cao, đau họng khó thở, đau tức ngực dữ dội, hãy ngay lập tức liên hệ với cơ sở y tế để được xử lý kịp thời.

Đọc thêm: Nội soi dạ dày là gì? Có mấy phương pháp? Có đau không?

Cách làm giảm đau bụng và phục hồi Tỳ Vị sau nội soi

Để xoa dịu cơn đau và giúp dạ dày hồi phục nhanh chóng, chúng ta cần phối hợp giữa việc nghỉ ngơi hợp lý và điều chỉnh chế độ ăn uống sao cho thuận tự nhiên.

Điều chỉnh sinh hoạt để dưỡng khí

• Nghỉ ngơi yên tĩnh: Sau khi nội soi, cơ thể cần thời gian để “an định thần trí” và ổn định khí cơ. Việc nằm nghỉ tại chỗ giúp giảm áp lực lên vùng bụng và theo dõi sát các phản ứng của cơ thể.
• Hạn chế phát âm mạnh: Trong 1-3 ngày đầu, hãy tránh nói to hay nói quá nhiều. Ống nội soi đi qua họng có thể làm tổn thương nhẹ vùng này, việc nói nhiều dễ gây “phế khí nghịch”, làm tăng cảm giác đau rát cổ họng.
• Tránh khạc nhổ, ho mạnh: Các động tác này gây co thắt cơ bụng đột ngột, làm ảnh hưởng đến vết thương bên trong niêm mạc dạ dày, dễ gây xuất huyết nhẹ.
• Vệ sinh họng bằng nước muối: Giúp sát trùng nhẹ nhàng, làm dịu vùng họng bị kích ứng bởi ống soi.
• Liệu pháp chườm ấm: Đây là cách “ôn thông kinh lạc” rất hiệu quả. Nhiệt độ ấm áp từ túi chườm đặt lên vùng thượng vị giúp tán hàn, hành khí, từ đó làm giảm cơn đau bụng một cách tự nhiên.

Chế độ ăn uống để kiện Tỳ, ích Vị

Dạ dày sau nội soi như một người vừa trải qua một cuộc “va chạm”. Việc lựa chọn thực phẩm phải tuân thủ nguyên tắc: mềm, ấm, dễ tiêu để không làm nặng thêm tình trạng đau bụng.

• Ưu tiên đồ uống ấm, nhẹ: Sau 1 tiếng kết thúc nội soi, có thể dùng một ít sữa nguội hoặc ấm vừa phải. Tuyệt đối không dùng sữa quá nóng vì dễ kích ứng niêm mạc đang tổn thương.
• Thực phẩm lỏng, chín nhừ: Sau 2 tiếng, các món cháo, súp, canh chắt từ nước cốt xương hoặc rau củ là lựa chọn tốt nhất. Những món này giúp bổ trung ích khí mà không bắt dạ dày phải co bóp quá mạnh.
• Bổ sung tinh bột nhẹ: Trong vài ngày tiếp theo, hãy ăn cơm nát, bánh mì hoặc khoai tây nghiền. Tinh bột giúp bao bọc niêm mạc, làm giảm tác động của dịch vị lên các vết xước nhỏ.
• Chia nhỏ bữa ăn: Thay vì ăn no một lúc làm áp lực dạ dày tăng cao, hãy chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày để “Tỳ vị được nghỉ ngơi, tâm trí nhẹ nhõm”.
• Tránh các thực phẩm gây kích ứng: Các loại quả chua (cam, chanh), gia vị cay nóng (ớt, tiêu), và các chất kích thích như rượu bia cần được loại bỏ hoàn toàn. Theo Đông y, những thứ này có tính nhiệt và toan cao, dễ gây “hỏa vượng”, làm niêm mạc dạ dày càng thêm sưng tấy và đau rát.

Tóm lại, đau bụng sau khi nội soi dạ dày đa phần là phản ứng tự nhiên của cơ thể trước một can thiệp y khoa. Bằng việc kết hợp giữa nghỉ ngơi, chườm ấm và chế độ dinh dưỡng “kiện tỳ”, cơn đau sẽ nhanh chóng qua đi. Tuy nhiên, sự chủ quan là điều không nên có. Hãy luôn lắng nghe cơ thể mình và tìm kiếm sự trợ giúp y tế nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào để bảo vệ sức khỏe một cách tốt nhất.

Có thể bạn quan tâm

• Phương pháp nội soi dạ dày nào không đau, thực hiện ở đâu?
• Bảng giá nội soi dạ dày – chi tiết chi phí theo từng phương pháp