Người Bị Đau Dạ Dày Có Uống Được Tâm Sen Không?

Bác sĩ phụ trách

Bác Sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Giám đốc Chuyên môn

Người bị đau dạ dày có uống được tâm sen không là vấn đề thắc mắc của không ít người vì tâm sen vốn là loại thảo dược rất tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của Y học cổ truyền, việc sử dụng vị thuốc này cần được cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên thể trạng và tình kinh lạc, tỳ vị của từng người bệnh.

Tâm sen dưới góc nhìn Đông y: Vị thuốc thanh tâm, an thần

Trong Đông y, tâm sen (còn gọi là Liên tâm) là mầm xanh nằm giữa hạt sen già. Theo các tài liệu y học cổ truyền, tâm sen có vị đắng (khổ), tính hàn, quy vào kinh Tâm và Thận. Đặc tính nổi bật nhất của vị thuốc này chính là khả năng “thanh tâm khử nhiệt”, giúp hạ hỏa ở tạng Tâm, từ đó đem lại hiệu quả an thần, định chí rất tốt.

Nhờ tính hàn, tâm sen thường được chủ trị cho các chứng bệnh do nhiệt thịnh gây ra như: tâm phiền (bứt rứt trong lòng), mất ngủ do tâm hỏa vượng, huyết áp cao, hay các chứng thổ huyết, nục huyết (chảy máu cam). Ngoài ra, nó còn giúp thanh nhiệt, giải độc, lợi tiểu và xua tan khí nóng trong cơ thể rất hiệu quả.

tâm sen là gì?
Tâm sen vị đắng tính hàn, có tác dụng thanh nhiệt, hạ hỏa và điều hòa khí huyết

Dưới đây là những lợi ích sức khỏe khi xét theo sự vận hành của khí huyết và tạng phủ:

  • An thần, điều trị chứng mất ngủ (Hỗ trợ Tâm – Thận): Khi tâm hỏa quá vượng hoặc thận thủy suy kém không thể kìm hãm tâm hỏa, con người sẽ rơi vào trạng thái trằn trọc, khó ngủ. Các hoạt chất Alkaloid trong tâm sen giúp trấn tĩnh tạng tâm, cải thiện chứng mất ngủ mãn tính, giúp giấc ngủ đến tự nhiên, tinh thần sảng khoái sau khi thức dậy.
  • Thanh lọc, giải nhiệt (Khử nhiệt tại Can): Tâm sen giúp bài trừ độc tố, hạ hỏa tại Can (gan) và Tâm, giúp cơ thể nhẹ nhõm, loại bỏ các triệu chứng nóng trong, nhiệt miệng hay mụn nhọt do huyết nhiệt.
  • Ổn định nhịp tim và huyết áp: Nhờ khả năng làm giãn cơ trơn thành mạch máu, tâm sen giúp khí huyết lưu thông thông suốt, ngăn chặn tình trạng huyết ứ, giúp bảo vệ hệ tim mạch và giữ huyết áp ở mức ổn định.
  • Cân bằng chỉ số đường huyết: Việc sử dụng tâm sen sau bữa ăn có khả năng kiểm soát nồng độ glucose trong máu, hỗ trợ tích cực cho những người có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường.
  • Kiểm soát cân nặng thông qua việc điều hòa tân dịch: Khi giấc ngủ tốt, quá trình trao đổi chất và vận hóa thức ăn của Tỳ vị cũng diễn ra thuận lợi hơn, giúp ngăn ngừa tích tụ mỡ thừa và các chất cặn bã.

tham khảo: đau dạ dày uống efferalgan có được không?

“Trong y học cổ truyền, việc dùng thuốc luôn phải tuân theo nguyên lý ‘Biện chứng luận trị’. Tâm sen vốn có tính hàn, vị đắng đặc trưng. Nếu bệnh nhân bị mất ngủ do Tâm hỏa vượng thì dùng tâm sen rất tốt. Tuy nhiên, với người bệnh đau dạ dày, phần lớn Tỳ vị đã suy yếu, hàn khí dễ xâm nhập. Việc nạp thêm một lượng lớn dược liệu có tính hàn lạnh như tâm sen vào cơ thể dễ khiến Tỳ vị hư hàn thêm, làm gián đoạn quá trình vận hóa khí huyết tại trung tiêu, từ đó gây ra các triệu chứng khó chịu.”

Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Bị đau dạ dày có uống được tâm sen không?

Mặc dù tâm sen mang lại nhiều giá trị trong việc an thần và thanh nhiệt, nhưng đối với người mắc chứng đau dạ dày (Vị quản thống), đây không phải là một lựa chọn hoàn hảo nếu không được sử dụng đúng cách.

Theo Đông y, dạ dày (Vị) thuộc tạng Tỳ Vị – nơi được ví như “cái kho chứa đồ”, đảm nhiệm chức năng thu nạp và nghiền nát thức ăn. Khi bị đau dạ dày, Vị khí thường bị nghịch lên hoặc bị hư suy. Tâm sen có vị đắng, tính hàn; vị đắng có xu hướng giáng xuống, tính hàn có xu hướng làm lạnh. Nếu lạm dụng, tính hàn của tâm sen sẽ làm tổn thương dương khí của Tỳ Vị, dẫn đến tình trạng “Tỳ vị hư hàn”.

bị đau dạ dày có uống được tâm sen không?
Người đau dạ dày thể hư hàn cần đặc biệt thận trọng khi dùng tâm sen

Các nghiên cứu y học hiện đại cũng chỉ ra rằng, hàm lượng Alkaloid cao trong tâm sen mặc dù có tác dụng an thần nhưng nếu nạp quá nhiều sẽ gây rối loạn tiêu hóa. Bệnh nhân có thể cảm thấy đầy bụng, chướng hơi, khó tiêu và thậm chí là tiêu chảy phân lỏng.

Đặc biệt, nếu sử dụng tâm sen không qua sao tẩm (sao vàng) để khử bớt tính hàn, độc tính tự nhiên của Alkaloid có thể tích tụ trong cơ thể, làm suy giảm chức năng tiêu hóa, gây mệt mỏi và ảnh hưởng đến nhịp tim nếu dùng quá liều trong thời gian dài.

“Tôi thường dặn bà con, người bệnh dạ dày mà lại đi kèm với chứng mất ngủ thì không nên vội vã dùng tâm sen đơn độc. Thay vào đó, chúng ta cần tìm giải pháp ‘Công – Bổ kiêm trị’. Nghĩa là vừa phải giải quyết cái gốc rễ gây đau (như sơ can, bình vị) lại vừa phải bổ dưỡng Tỳ vị, dưỡng tâm an thần bằng các vị thuốc ôn hòa hơn như Hoài sơn, Liên nhục (hạt sen) hay Bạch truật. Nếu vẫn muốn dùng tâm sen, bắt buộc phải sao vàng để giảm tính hàn, giúp dạ dày không bị kích ứng.”

Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Nguyên tắc sử dụng tâm sen an toàn cho người đau dạ dày

Để tận dụng được lợi ích của tâm sen mà không làm tổn hại đến dạ dày, người bệnh cần tuân thủ các nguyên tắc y học cổ truyền nghiêm ngặt:

bị đau dạ dày có uống được tâm sen không?
Cần sao vàng tâm sen để giảm tính hàn trước khi sử dụng
  • Kiểm soát liều lượng và thể trạng: Người đau dạ dày chỉ nên dùng một lượng rất nhỏ (khoảng 2-3g mỗi ngày) và không uống khi bụng đói để tránh kích ứng niêm mạc dạ dày.
  • Tuyệt đối phải sao vàng tâm sen: Đây là bước quan trọng để loại bỏ độc tính Alkaloid và giảm bớt tính hàn lạnh của dược liệu, giúp “trung hòa” tác động lên Tỳ vị.
  • Không dùng liên tục kéo dài: Chỉ nên dùng tâm sen trong khoảng 1-2 tuần, sau đó nghỉ để cơ thể đào thải. Việc lạm dụng quá 1 tháng có thể gây ảnh hưởng xấu đến chức năng tiêu hóa và sinh lý.
  • Lựa chọn dược liệu sạch: Hãy chọn mua tâm sen tại những cơ sở uy tín, tránh các loại bị nấm mốc hoặc chứa hóa chất bảo quản, vì dạ dày của người bệnh vốn đã rất nhạy cảm với các yếu tố ngoại lai.
  • Lắng nghe cơ thể: Nếu sau khi uống cảm thấy bụng đầy trướng, đi ngoài phân lỏng hoặc đau bụng lâm râm, cần dừng ngay lập tức và tham vấn ý kiến thầy thuốc.

Tóm lại, người bệnh dạ dày nên hạn chế sử dụng tâm sen đơn lẻ. Nếu gặp vấn đề về giấc ngủ hoặc tiêu hóa kéo dài, thay vì tự ý dùng thảo dược, bà con nên tìm đến những bài thuốc Đông y được phối ngũ bài bản để đạt được hiệu quả ổn định lâu dài mà vẫn bảo vệ được Tỳ vị.

“Người bệnh an thì bác sĩ mới yên lòng. Đối với bệnh lý dạ dày, đại tràng, việc điều trị không chỉ dừng lại ở việc cắt cơn đau mà quan trọng là phục hồi lại chức năng của tỳ vị, giúp khí huyết lưu thông thông suốt. Tôi luôn mong bà con có cái nhìn đúng đắn về Nam dược: dùng đúng là thuốc quý, dùng sai là gánh nặng cho thân thể. Hãy để y học cổ truyền đồng hành cùng bà con một cách khoa học và tận tâm nhất.”

Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

có thể bạn quan tâm

Chia sẻ:
Uống Thuốc Dạ Dày Bị Ra Sữa Và Những Thông Tin Cần Biết

Uống thuốc dạ dày bị ra sữa là một tình trạng khá hy hữu nhưng lại gây ra không ít…

Bệnh Celiac ở trẻ em Bệnh Celiac Ở Trẻ Em: Dấu Hiệu, Chẩn Đoán Và Điều Trị

Bệnh Celiac ở trẻ em là tình trạng rối loạn tiêu hóa do phản ứng miễn dịch với Gluten, gây…

Trào Ngược Dạ Dày Khi Ngủ (vào Ban Đêm) Và Cách Trị

Trào ngược dạ dày khi ngủ vào ban đêm theo quan niệm Đông y thường do tỳ vị hư hàn…

Bệnh viêm loét dạ dày có nguy hiểm không?

Rất nhiều người thắc mắc 'viêm loét dạ dày có nguy hiểm không?'. Thực tế, mặc dù có thể gây…

Bà Bầu Bị Nóng Rát Dạ Dày Là Bệnh Gì? Nguy Hiểm Không?

Bà bầu bị nóng rát dạ dày có thể do ảnh hưởng của hormone thai kỳ, ốm nghén hoặc do…

Chia sẻ
Bỏ qua