Thuốc Bơm Trị Táo Bón Loại Nào Tốt? Cách Sử Dụng Và Lưu Ý

Thuốc bơm trị táo bón có tác dụng tăng nhu động ruột, làm mềm phân và giảm áp lực lên trực tràng trong quá trình đại tiện. Tuy nhiên cần thận trọng khi sử dụng nhóm thuốc này cho trẻ nhỏ, người cao tuổi, tiểu đường và người bị xuất huyết trực tràng không rõ nguyên nhân.

Theo quan điểm của Y học cổ truyền, táo bón (còn gọi là Tiện bí) không đơn thuần là một triệu chứng tại đường tiêu hóa mà là hệ quả của sự mất cân bằng giữa các tạng phủ, đặc biệt là Tỳ, Vị và Đại tràng. Khi âm – dương mất cân đối, khí huyết lưu thông kém hoặc tân dịch bị thiêu đốt, phân sẽ trở nên khô cứng, khó đào thải, gây ra nhiều nỗi lo âu cho người bệnh.

Nên dùng thuốc bơm trị táo bón khi nào?

Táo bón là tình trạng thường gặp ở cả người lớn và trẻ nhỏ. Dưới góc nhìn Đông y, tình trạng này thường do “Nhiệt kết” (nóng trong gây khô phân) hoặc “Khí trệ” (khí không thông khiến nhu động ruột kém). Việc thiếu hụt chất xơ và không bổ sung đủ 2 lít nước mỗi ngày chính là tác nhân trực tiếp làm hao tổn tân dịch, khiến “dòng sông” trong cơ thể bị cạn kiệt, thuyền (phân) không thể trôi chảy.

Bệnh táo bón có thể được khắc phục bằng cách ăn nhiều rau xanh, trái cây, uống nhiều nước và bổ sung các loại thực phẩm có kết cấu mềm lỏng để bồi bổ tân dịch. Tuy nhiên, khi chính khí suy yếu hoặc tà khí kết tụ quá mạnh khiến người bệnh không thể đi ngoài, việc sử dụng thuốc bơm trị táo bón trở thành giải pháp “cứu cánh” tạm thời để thông quan, hạ tiêu.

Các trường hợp nên sử dụng thuốc bơm hậu môn để “thông kết”:

• Trẻ nhỏ bị táo bón do Tỳ vị nhiệt thịnh hoặc chế độ ăn uống, sử dụng sữa không phù hợp làm tổn thương tân dịch.
• Người lớn bị táo bón do căng thẳng (Can khí uất kết) và chế độ ăn thiếu khoa học.
• Phân quá khô cứng (Táo kết), gây chảy máu và đau đớn, đe dọa tổn thương niêm mạc hậu môn.
• Táo bón kéo dài gây nứt kẽ hậu môn, gây đau rát dữ dội mỗi khi đại tiện.

Thuốc bơm thường có dạng gel hoặc thuốc mỡ, tác động trực tiếp vào “cửa ngõ” cuối cùng của hệ tiêu hóa. Với cơ chế tương tự như việc “nhuận trơn” đường ống, thuốc giúp làm mềm khối phân khô cứng, giảm ma sát, từ đó bảo vệ niêm mạc hậu môn khỏi những tổn thương không đáng có.

Xem thêm: thuốc xổ trị táo bón: khi nào nên dùng và cần lưu ý gì?

3 loại thuốc bơm trị táo bón phổ biến

Trên thị trường hiện nay, có nhiều loại thuốc bơm được bào chế để phù hợp với từng đối tượng từ trẻ sơ sinh đến người cao tuổi. Dưới đây là 3 cái tên phổ biến thường được nhắc tới:

1. Thuốc bơm hậu môn trị táo bón Rectiofar

Rectiofar là loại thuốc bơm phổ biến tại Việt Nam với thành phần chính là Glycerin. Dưới góc nhìn y học hiện đại, Glycerin là hoạt chất có tính hút ẩm cao. Khi đi vào trực tràng, nó đóng vai trò như một chất nhuận tràng thẩm thấu, kéo nước vào khối phân để làm mềm chúng.

Về mặt cảm quan Đông y, thuốc giúp “nhuận táo”, tạo ra một lớp màng bảo vệ để phân dễ dàng “trôi” ra ngoài mà không làm tổn thương huyết mạch tại vùng hậu môn.

• Chống chỉ định: Người bị rò hậu môn, dị ứng với thành phần thuốc, hoặc đang trong giai đoạn cấp tính của bệnh trĩ (huyết ứ, sưng đau nặng).
• Liều dùng: Thường dùng 1 – 2 ống/ngày hoặc theo hướng dẫn chuyên môn.
• Giá bán: Khoảng 85.000 – 95.000 đồng/hộp.

2. Thuốc bơm hậu môn Clisma Lax

Clisma Lax có nguồn gốc từ Ý, hoạt động dựa trên cơ chế kéo nước vào đại tràng sigma nhờ các muối phosphat. Việc tăng thể tích nước giúp kích thích nhu động ruột (tương ứng với việc thúc đẩy “Khí” tại đại trường) để đẩy chất thải ra ngoài.

• Chống chỉ định: Không dùng cho trẻ dưới 3 tuổi, người mất nước nghiêm trọng hoặc có dấu hiệu tắc ruột.
• Liều dùng: Trẻ 3-12 tuổi dùng nửa chai; người lớn dùng 1 chai/ngày.
• Giá bán: Khoảng 100.000 đồng/hộp.

3. Thuốc bơm hậu môn trị táo bón Fleet Enema

Tương tự như Clisma Lax, Fleet Enema cũng sử dụng cơ chế muối phosphat để làm sạch ruột. Đây là giải pháp mạnh, thường được dùng khi tình trạng táo bón đã trở nên nghiêm trọng, gây áp lực lớn lên vùng hạ tiêu.

• Chống chỉ định: Suy tim sung huyết, phì đại tràng bẩm sinh, trẻ dưới 2 tuổi.
• Liều dùng: Tùy theo độ tuổi, liều lượng sẽ được điều chỉnh từ nửa chai đến 1 chai mỗi ngày.

Cách sử dụng thuốc bơm hậu môn trị táo bón

Việc sử dụng thuốc bơm cần sự nhẹ nhàng và đúng kỹ thuật để tránh gây “xung huyết” hoặc tổn thương vùng hậu môn. Các bước thực hiện cụ thể như sau:

• Bước 1: Chuẩn bị dụng cụ, mang bao tay sạch. Nằm nghiêng bên trái, gập gối để tạo tư thế thuận lợi cho trực tràng.
• Bước 2 & 3: Vệ sinh đầu ống thuốc, nhẹ nhàng đưa dụng cụ vào hậu môn. Hãy thả lỏng cơ thể, tránh gồng cứng vì sẽ gây đau rát.
• Bước 4 & 5: Đẩy dung dịch vào bên trong. Sau khi rút dụng cụ, nên giữ nguyên tư thế khoảng 2-5 phút để thuốc có thời gian thẩm thấu và làm mềm “tích trệ”.
• Bước 6 & 7: Đại tiện khi có nhu cầu tự nhiên và vệ sinh sạch sẽ bằng nước ấm.

10 lưu ý khi sử dụng thuốc bơm trị táo bón

Mặc dù thuốc bơm mang lại sự nhẹ nhõm tức thì, nhưng “dục tốc bất đạt”, bà con cần lưu ý những điều sau để bảo vệ sức khỏe lâu dài:

• Thận trọng khi có triệu chứng nôn ói, đau bụng không rõ nguyên nhân (có thể là dấu hiệu của tắc ruột).
• Không nên dùng đồng thời nhiều loại thuốc nhuận tràng vì dễ gây “thoát dương” (mất nước và điện giải nghiêm trọng).
• Người cao tuổi khí huyết hư suy, người mắc bệnh nền (tim mạch, tiểu đường) cần có sự tư vấn của chuyên gia.
• Dùng lâu ngày có thể gây “mất phản xạ” đại tiện, khiến ruột trở nên lười biếng, phụ thuộc hoàn toàn vào thuốc.
• Nguy cơ rối loạn điện giải, giảm canxi và kali huyết nếu lạm dụng trên 7 ngày.
• Tránh dùng cho trẻ dưới 2 tuổi trừ khi có chỉ định bắt buộc.
• Kết hợp “nội trị” và “ngoại dưỡng”: Uống đủ nước, massage bụng theo chiều kim đồng hồ để hỗ trợ khí cơ vận hành.
• Với trẻ nhỏ, có thể thay thế bằng các phương pháp dân gian nhẹ nhàng hơn như dùng đọt mồng tơi nhuận trơn hậu môn.
• Thận trọng khi dùng cùng thuốc chống viêm NSAID vì có thể gây viêm loét đại tràng.

Thuốc bơm trị táo bón là giải pháp hữu hiệu để giải quyết tình trạng cấp bách, nhưng không nên xem là phương thuốc điều trị dứt điểm. Hãy lắng nghe cơ thể và tìm kiếm những phương pháp điều trị mang tính gốc rễ để bảo vệ hệ tiêu hóa luôn khỏe mạnh.

Thông tin liên quan

• Các loại thuốc nhuận tràng trị táo bón tốt nhất và cách sử dụng
• Cách đi ngoài ngay lập tức được bác sĩ khuyên dùng khi bị táo bón