Cách giảm đau khớp háng khi mang thai an toàn cho mẹ và bé

Đau khớp háng là một trong những hiện trạng mà rất nhiều mẹ bầu gặp phải. Thai kỳ là khoảng thời gian rất nhạy cảm nên việc khắc phục tình trạng này bằng việc dùng thuốc thường không được khuyến khích. Tuy nhiên, chúng ta hoàn toàn có thể giảm đau khớp háng khi mang bầu bằng rất nhiều cách khác dưới góc nhìn y học cổ truyền.

Tìm hiểu về chứng đau khớp háng trong thời kỳ mang thai theo Đông y

Trong y học cổ truyền, đau khớp háng khi mang thai thuộc phạm vi chứng “Tý”. Nguyên nhân thường do khí huyết trong cơ thể người mẹ tập trung để nuôi dưỡng thai nhi, dẫn đến kinh lạc vùng hông chậu dễ bị trống rỗng (hư). Khi đó, các yếu tố ngoại tà như phong, hàn, thấp dễ dàng xâm nhập, gây ra tình trạng bế tắc kinh lạc, khiến khí huyết không lưu thông được mà sinh ra đau đớn.

1. Nguyên nhân và cơ chế hình thành

Dưới góc nhìn hiện đại kết hợp y lý cổ truyền, tình trạng đau khớp háng khi mang thai có thể xuất phát từ một số căn nguyên chính như sau:

• Sự biến đổi nội tiết và giải phóng hormone relaxin: Để khớp và hệ thống dây chằng ở vùng chậu nới lỏng ra nhằm tạo khoảng trống cho thai nhi phát triển thì cơ thể mẹ bầu phải giải phóng hormone relaxin. Dưới góc độ Đông y, đây là quá trình điều chỉnh của tạng phủ nhưng nếu khí lực không đủ nâng đỡ, sự lỏng lẻo này sẽ dẫn đến tình trạng khí huyết ứ trệ tại khớp.
• Đau dây thần kinh tọa: Thường khi mang thai trọng tâm cơ thể phụ nữ sẽ đổ về phía trước khiến đường cong sinh lý cột sống thay đổi. Điều này khiến dây thần kinh tọa bị chèn ép. Trong Đông y, đây là hiện tượng kinh lạc bị cản trở, làm “thông bất thống, thống bất thông” (thông thì không đau, đau là do không thông).
• Sự mở rộng của tử cung và đau dây chằng tròn: Khi mang thai, tử cung buộc phải mở rộng để đảm bảo có khoảng trống cho thai nhi phát triển. Dây chằng tròn dày lên để nâng đỡ tử cung cũng có thể kích hoạt những cơn đau khớp háng hoặc đau phía 2 bên bụng hay vùng hông do can huyết không đủ nhu dưỡng cân mạc (gân).
• Mang thai ngoài tử cung: Đây là tình trạng nguy hiểm thường kích hoạt những cơn đau khớp háng ở những tháng đầu thai kỳ, cần được y tế hiện đại can thiệp kịp thời.

Ngoài ra, các yếu tố như tiền sử loàng xương, viêm khớp dạng thấp, hoặc thói quen sinh hoạt không điều độ cũng khiến chính khí suy giảm, làm triệu chứng đau nặng nề hơn.

“Cơ thể người phụ nữ khi mang thai như một đóa hoa đang dồn nhựa sống cho nhụy, gốc rễ (can thận) phải vững thì cành lá mới không héo rũ, đau nhức.”

2. Triệu chứng thường gặp

Khi khí huyết vùng háng bị ứ trệ, mẹ bầu thường gặp phải một số biểu hiện sau:

• Những cơn đau nhức khởi phát ngay tại vị trí khớp háng, đau tăng khi vận động mạnh và giảm khi nghỉ ngơi.
• Cảm giác tê bì khu vực hông, lan ra sau mông xuống phía chân do kinh lạc bị chèn ép.
• Co cứng khớp háng, nhất là thời điểm vừa thức dậy, đây là biểu hiện của hàn thấp ngưng trệ.
• Khó thực hiện các tư thế xoay hay cúi người do sự vận hành của khí không thuận lợi.

Mẹo giúp hỗ trợ cải thiện đau khớp háng cho phụ nữ mang thai

Việc sử dụng thuốc điều trị cho mẹ bầu thường hạn chế, do đó y học cổ truyền ưu tiên các liệu pháp tự nhiên và điều chỉnh lối sống để thông kinh hoạt lạc.

1. Nghỉ ngơi và điều chỉnh tư thế

Việc cân bằng giữa vận động và nghỉ ngơi luôn là liều thuốc tự nhiên rất tốt cho sức khỏe xương khớp. Nếu mẹ bầu đứng hay vận động quá nhiều, hệ thống kinh lạc phải chịu áp lực lớn từ sức nặng của thai nhi, dẫn đến khí huyết kém lưu thông.

Nên ưu tiên tư thế nằm nghiêng, sử dụng gối ôm nâng đỡ để giảm áp lực cho vùng chậu. Tránh các tư thế ngồi vắt chéo chân hoặc đứng quá lâu một chỗ gây cản trở sự vận hành của khí.

2. Massage và tác động trị liệu

Massage chính là một trong những liệu pháp hỗ trợ an toàn. Việc tác động nhẹ nhàng lên vùng khớp háng bằng các động tác như xoa, ấn, day sẽ giúp tán hàn, thông kinh lạc, làm giãn các cơ đang bị co thắt.

Chúng ta có thể sử dụng các loại tinh dầu tự nhiên mang tính ấm để massage, giúp tăng cường hiệu quả lưu thông máu huyết. Nếu không thể tự thực hiện, có thể tìm đến các cơ sở chuyên khoa để được hỗ trợ bài bản.

3. Nhiệt trị liệu (Chườm nóng – Chườm lạnh)

Đây là liệu pháp mượn sức nóng hoặc lạnh để điều chỉnh sự lưu thông của khí huyết:

• Chườm nóng: Sử dụng túi chườm ấm hoặc lá ngải cứu sao muối chườm lên vùng đau giúp ôn thông kinh mạch, tán hàn rất tốt cho thể bệnh do phong hàn thấp.
• Chườm lạnh: Thường gặp khi có dấu hiệu sưng nóng nhẹ (nhiệt), giúp co mạch và giảm cảm giác đau buốt.

4. Vận động nhẹ nhàng và Y học cổ truyền

Lười vận động khiến khí huyết ngưng trệ, nhưng vận động quá sức lại làm hao tổn chính khí. Các bài tập yoga nhẹ nhàng, bơi lội hoặc đi bộ chậm giúp các khớp linh hoạt, hỗ trợ quá trình lưu thông máu đến vùng háng hiệu quả hơn.

5. Chế độ dinh dưỡng bồi bổ tạng phủ

Dinh dưỡng không chỉ nuôi thai nhi mà còn là nguồn nguyên liệu để tạo ra khí huyết cho người mẹ. Bổ sung đầy đủ canxi, vitamin D qua thực phẩm như ngũ cốc, rau xanh thẫm, cá béo là vô cùng quan trọng. Theo Đông y, nên ưu tiên các thực phẩm có tính bình, ấm, tránh đồ ăn sống lạnh gây tổn thương tỳ vị và làm chậm quá trình lưu thông máu.

Lời căn dặn từ chuyên gia

Đau khớp háng khi mang thai thường mang tính chất cơ năng, nhưng không vì thế mà chủ quan. Người bệnh cần theo dõi sát sao, nếu cơn đau đi kèm với sốt, sưng đỏ bất thường hoặc hạn chế vận động nghiêm trọng thì cần phải thăm khám chuyên khoa ngay để được đánh giá cụ thể.

“Chăm sóc sức khỏe khi mang thai là sự kết hợp hài hòa giữa việc dưỡng thân và dưỡng tâm, giữa vận động và nghỉ ngơi để khí huyết luôn sung túc.”

Hy vọng những chia sẻ trên giúp các mẹ bầu hiểu rõ hơn về tình trạng đau khớp háng và có những biện pháp chăm sóc phù hợp để tận hưởng một thai kỳ khỏe mạnh, trọn vẹn.

Để nhận được sự tư vấn cụ thể về tình trạng đau nhức xương khớp trong thai kỳ, quý độc giả có thể liên hệ trực tiếp qua Zalo 0972.606.773 hoặc gọi tới số điện thoại 0972 606 773 để được đội ngũ chuyên gia hỗ trợ kịp thời.