Mệt Mỏi Do Trào Ngược Dạ Dày Và Một Số Biện Pháp Khắc Phục

Tình trạng mệt mỏi thường được đánh giá là hệ quả của việc sinh hoạt không điều độ như thức khuya, thiếu ngủ hoặc vận động quá sức. Tuy nhiên, dưới lăng kính của y học, mệt mỏi kéo dài còn là một “tín hiệu cầu cứu” từ hệ tiêu hóa, cụ thể là chứng trào ngược dạ dày thực quản.

Tại sao trào ngược dạ dày lại gây mệt mỏi?

Theo y học hiện đại, trào ngược dạ dày thực quản (GERD) là tình trạng dịch vị dạ dày trào ngược lên thực quản, gây tổn thương niêm mạc. Còn trong Đông y, chứng bệnh này thuộc phạm vi các chứng “Nấc”, “Ợ”, “Cơ nuy”… do tỳ vị hư yếu, can khí uất kết gây nên. Sự mệt mỏi không chỉ đơn thuần là cảm giác cơ năng mà còn là biểu hiện của tình trạng khí huyết hao tổn, trung tiêu bất hòa.

Tác dụng phụ của các loại thuốc ức chế acid

Để kiểm soát nhanh các cơn đau và tình trạng ợ nóng, nhiều người bệnh tìm đến các loại thuốc Tây y như thuốc chẹn histamine (famotidine, cimetidine) hay thuốc ức chế bơm proton (lansoprazole, omeprazole). Mặc dù các loại thuốc này giúp trung hòa acid tức thì, nhưng nếu sử dụng không đúng liều lượng hoặc lạm dụng trong thời gian dài sẽ gây ra những tác dụng phụ không mong muốn.

Việc ức chế acid quá mức làm môi trường dạ dày mất đi tính cân bằng tự nhiên, khiến cơ thể khó hấp thu các dưỡng chất thiết yếu như sắt và vitamin B12. Điều này dẫn đến tình trạng thiếu máu, khiến cơ thể luôn trong trạng thái thiếu hụt năng lượng và mệt mỏi triền miên.

Rối loạn giấc ngủ – Khí huyết khó lưu thông

Những người bị trào ngược thường xuyên đối mặt với những đêm dài trắng đêm. Khi nằm xuống, dịch acid dễ dàng trào ngược lên gây nóng rát cổ họng, ho khan, khó thở. Dưới góc nhìn Đông y, đêm là lúc âm khí vượng, cơ thể cần được nghỉ ngơi để tàng trữ tinh lực. Tình trạng trào ngược gây “vị bất hòa thì tằn bất an” (dạ dày không hòa hoãn thì ngủ không yên).

Giấc ngủ bị gián đoạn khiến quá trình phục hồi của các tạng phủ bị ngưng trệ. Khi ngủ không sâu giấc, chính là lúc “huyết hư thần bất an”, dẫn đến mệt mỏi, mất tập trung và suy nhược tinh thần vào ngày hôm sau.

Tham khảo: Giải pháp đẩy lùi trào ngược dạ dày do thói quen xấu ngày tết

Sự suy giảm chính khí khi bệnh trở nặng

Nếu không sớm can thiệp, các triệu chứng như ho kéo dài, đau tức ngực, viêm họng mãn tính sẽ khiến cơ thể suy kiệt. Theo Đông y, đây là lúc “chính khí hư suy, tà khí xâm nhập”. Các triệu chứng bệnh kéo dài khiến tạng Tỳ càng thêm suy yếu, không thể vận hóa thức ăn thành chất dinh dưỡng, tạo thành một vòng lẩn quẩn: trào ngược gây mệt mỏi, mệt mỏi lại làm dạ dày hoạt động kém đi.

Cách khắc phục tình trạng mệt mỏi do trào ngược dạ dày

Để đẩy lùi sự mệt mỏi, việc chỉ tập trung vào triệu chứng là chưa đủ. Chúng ta cần một giải pháp tổng thể, kết hợp giữa việc điều trị căn nguyên bệnh và phục hồi thể trạng.

Sử dụng thảo mộc tự nhiên theo nguyên lý Đông y

Sử dụng các loại dược liệu có nguồn gốc tự nhiên là phương pháp lành tính, vừa giúp cải thiện triệu chứng vừa hỗ trợ dưỡng tỳ, bổ vị.

Dùng gừng tươi (Sinh khương):

Trong y học cổ truyền, gừng có vị cay, tính ấm, vào 3 kinh Phế, Tỳ, Vị. Gừng có tác dụng phát tán phong hàn, ấm vị, cầm nôn. Đối với người trào ngược, gừng giúp giáng nghịch, đẩy khí xuống, từ đó giảm tình trạng ợ hơi, ợ chua.

• Chuẩn bị: 500g gừng tươi, 250ml giấm táo cùng 50g đường.
• Thực hiện: Gừng đem cạo vỏ rửa sạch thái lát mỏng rồi ngâm vào nước muối 5 phút. Giấm và đường đun sôi và để nguội. Cho hết nguyên liệu vào bình thủy tinh ngâm 1 tuần. Trước mỗi bữa ăn chỉ cần lấy 1 ít gừng ra ngậm để kích thích tiêu hóa và làm dịu thần kinh.

Dùng nha đam (Lô hội):

Nha đam có tính hàn, vị đắng, có tác dụng thanh nhiệt, giải độc và nhuận tràng. Tây y chứng minh nha đam chứa polysaccharides giúp kháng viêm, làm lành niêm mạc dạ dày bị tổn thương do acid.

• Chuẩn bị: 1 lá nha đam tươi.
• Thực hiện: Rửa sạch, gọt bỏ vỏ xanh, lấy phần gel trắng bên trong xay nhuyễn. Uống nước cốt nha đam trước bữa ăn giúp tạo lớp màng bảo vệ niêm mạc, trung hòa dịch vị dạ dày hiệu quả.

Đừng bỏ qua: bị trào ngược dạ dày có đờm – cách xử lý, điều trị

Massage bụng – Kích thích vị khí giáng xuống

Đây là phương pháp hỗ trợ điều trị không dùng thuốc rất hiệu quả. Việc massage vùng bụng giúp tăng cường nhu động ruột, hỗ trợ tỳ vị vận hóa thức ăn thuận lợi hơn. Theo Đông y, việc tác động vào các huyệt đạo quanh vùng bụng giúp đả thông kinh mạch, làm ấm trung tiêu.

Bạn có thể nằm ngửa thoải mái, đặt hai bàn tay lên bụng và xoa nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ trong khoảng 5-10 phút sau bữa ăn 1 tiếng. Hành động này không chỉ giảm áp lực cho dạ dày mà còn giúp thư giãn hệ thần kinh, cải thiện chất lượng giấc ngủ, từ đó giảm bớt cảm giác mệt mỏi.

Thay đổi lối sống: Dưỡng sinh và Phòng bệnh

Trong Đông y, việc điều trị bệnh luôn đi đôi với dưỡng sinh. Để dứt điểm tình trạng mệt mỏi, người bệnh cần lưu ý:

• Chế độ ăn uống: Tránh các thực phẩm gây “nhiệt” như đồ cay nóng, đồ chua, rượu bia vì chúng làm “tâm hỏa vượng”, kích thích acid trào ngược. Nên bổ sung thực phẩm thanh đạm, dễ tiêu.
• Giữ tâm thái bình hòa: Stress, lo âu khiến “can khí uất kết”, trực tiếp tấn công vào tỳ vị (Can mộc khắc Tỳ thổ). Hãy giữ tinh thần lạc quan, thư thái.
• Tư thế ngủ: Kê gối cao hoặc nằm nghiêng trái để ngăn dịch vị trào ngược lên thực quản vào ban đêm, giúp giấc ngủ sâu hơn.
• Tuân thủ chỉ định y khoa: Không tự ý sử dụng thuốc Tây y khi chưa có hướng dẫn, tránh tình trạng “lợi bất cập hại”.

Mệt mỏi do trào ngược dạ dày không chỉ là vấn đề ở cái dạ dày, mà là sự mất cân bằng của cả cơ thể. Việc chủ động thăm khám và điều trị sớm bằng các phương pháp Đông – Tây y kết hợp sẽ giúp bạn nhanh chóng lấy lại năng lượng và tận hưởng cuộc sống trọn vẹn hơn.

Có thể bạn quan tâm

• bà bầu bị nóng rát dạ dày là bệnh gì? nguy hiểm không?
• thuốc gaviscon trị trào ngược dạ dày – cách sử dụng và giá bán