Trang chủ » Nội - Tiêu hóa » Bệnh dạ dày » Viêm dạ dày » Viêm Trợt Hang Vị Dạ Dày: Nguyên Nhân Và Cách Điều Trị

Viêm Trợt Hang Vị Dạ Dày: Nguyên Nhân Và Cách Điều Trị

17:35 - 04/02/2026

Tác giả: Thuốc Dân Tộc

5/5 - (1 bình chọn)

Bác sĩ phụ trách

Bác Sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Giám đốc Chuyên môn

Xem thêm

Đặt lịch khám

Viêm trợt hang vị dạ dày là hiện tượng niêm mạc hang vị bị viêm và xuất hiện vết trầy xước. Bệnh lý này thường có đáp ứng tốt với điều trị nội khoa. Tuy nhiên với những trường hợp chủ quan, bệnh có thể chuyển biến nặng nề và gây ra các biến chứng như xuất huyết tiêu hóa, hẹp môn vị, thủng dạ dày.

Viêm trợt hang vị dạ dày dưới góc nhìn Đông – Tây y

Dưới lăng kính y học hiện đại, viêm trợt hang vị dạ dày là tình trạng lớp niêm mạc ở vùng thấp nhất của dạ dày (hang vị) bị tổn thương, bào mòn tạo thành các vết xước (vết trợt). Đây thường là hệ quả của tình trạng viêm hang vị dạ dày kéo dài không được xử lý dứt điểm.

viêm trợt hang vị dạ dày là gì — Viêm trợt hang vị dạ dày là sự xuất hiện của các vết xước nhẹ ở lớp niêm mạc hang vị sau khi khu vực này bị viêm nhiễm

Trong Đông y, chứng bệnh này thuộc phạm vi chứng “Vị quản thống”. Nguyên nhân cốt lõi không chỉ nằm ở dạ dày mà còn liên quan mật thiết đến sự mất cân bằng của các tạng phủ, đặc biệt là tạng Tỳ và Can. Khi “Tỳ vị hư hàn” hoặc “Can khí phạm vị” (sự căng thẳng làm ảnh hưởng dạ dày), khả năng kiện vận của Tỳ giảm sút, khiến niêm mạc dạ dày dễ bị tà khí xâm nhập, gây ra viêm loét, trầy xước.

.advice-box {
background-color: #f9f9f9;
border-left: 5px solid #2e7d32;
padding: 20px;
margin: 20px 0;
font-style: italic;
line-height: 1.6;
box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);
}
.doctor-name {
display: block;
text-align: right;
font-weight: bold;
margin-top: 10px;
color: #2e7d32;
font-style: normal;
}

“Trong hơn 40 năm làm nghề, tôi tiếp nhận không ít bà con bị viêm trợt hang vị. Nhiều người chỉ nghĩ đơn giản là đau dạ dày thông thường, nhưng thực tế vết trợt này giống như một vết trầy trên da, nếu liên tục bị acid (dịch vị) bào mòn mà không được bảo vệ, nó sẽ ăn sâu và gây biến chứng. Đông y chúng tôi coi trọng việc ‘phù chính khu tà’ – nghĩa là vừa phải làm lành vết trợt, vừa phải bồi bổ tạng phủ để gốc bệnh được đẩy lùi.”
Bác sĩ Tuyết Lan

Dựa trên hình thái tổn thương, bệnh được chia làm 3 dạng chính:

Viêm trợt lồi hang vị dạ dày: Vết trợt nề lên, lồi ra ngoài. Dưới góc nhìn Đông y, đây thường là biểu hiện của tình trạng khí trệ huyết ứ, khiến vùng tổn thương sưng đau dữ dội, dễ ma sát với thức ăn.
Viêm trợt xung huyết hang vị dạ dày: Vùng niêm mạc đỏ rực do giãn nở mạch máu. Đây là hiện tượng “vị nhiệt”, hỏa độc tích tụ gây nóng rát, sưng đau.
Viêm trợt phẳng hang vị dạ dày: Vết trợt nông, phẳng. Đây là dạng nhẹ nhất, thường do tỳ vị suy yếu giai đoạn đầu, dễ điều trị nếu biết cách bồi bổ đúng lúc.

Xem thêm: Hang vị dạ dày nằm ở đâu? có chức năng gì trong hệ tiêu hóa

Nguyên nhân gây viêm trợt hang vị dạ dày

Sự hình thành các vết trợt ở hang vị là kết quả của cuộc chiến không cân sức giữa yếu tố tấn công (acid, vi khuẩn, độc tố) và yếu tố bảo vệ (niêm mạc, chất nhầy). Các nguyên nhân cụ thể bao gồm:

Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP): Đây là “kẻ thù” số 1. Vi khuẩn này tiết ra độc tố phá hủy lớp màng bảo vệ, tạo điều kiện cho acid ăn mòn niêm mạc. Đông y gọi đây là ngoại tà xâm nhập. Việc nhiễm vi khuẩn HP dễ dẫn đến viêm loét dạ dày – tá tràng và trào ngược dạ dày thực quản.
Chế độ ăn uống và rượu bia: Rượu bia được coi là “thấp nhiệt” cực mạnh. Khi uống lúc đói, cồn trực tiếp đốt cháy niêm mạc, làm hỏa vượng tại Vị, gây ra các vết trợt xung huyết.
Lạm dụng thuốc kháng viêm NSAID: Các loại thuốc giảm đau Tây y có tác dụng phụ làm ức chế chất nhầy bảo vệ dạ dày, khiến niêm mạc trở nên mỏng manh và dễ bị trầy xước.
Yếu tố tinh thần (Stress): Trong Đông y, “Can chủ nộ”. Khi bà con lo âu, căng thẳng kéo dài, Can khí sẽ uất kết, phản khắc lại Tỳ vị (Can khí phạm vị), làm tăng tiết acid và gây co bóp bất thường, dẫn đến tổn thương hang vị.

triệu chứng bệnh viêm trợt hang vị dạ dày — Đau thượng vị là một trong những dấu hiệu nhận biết bệnh viêm trợt hang vị dạ dày

Dấu hiệu nhận biết – Khi Tỳ Vị “kêu cứu”

Triệu chứng của viêm trợt hang vị thường bộc phát theo từng đợt, phản ánh sự rối loạn khí cơ trong dạ dày:

Đau thượng vị: Cơn đau có thể âm ỉ (thể hư chứng) hoặc dữ dội (thể thực chứng). Thường đau nhiều khi bụng rỗng hoặc ngay sau khi ăn đồ cay nóng, khi hàn khí xâm nhập (trời lạnh).
Buồn nôn và nôn mửa: Do vị khí nghịch lên trên thay vì đi xuống (vị khí giáng nghịch).
Ợ hơi và ợ chua: Thức ăn không được tiêu hóa hết do Tỳ vị hư suy, tích tụ lại gây lên men, sinh khí, đẩy ngược lên họng.
Sút cân, người xanh xao: Tỳ là nguồn gốc của sinh hóa khí huyết. Khi Tỳ vị tổn thương, dưỡng chất không được hấp thu, dẫn đến khí huyết hư lỏng, cơ thể suy kiệt.

“Bà con cần đặc biệt chú ý, khi thấy vùng bụng trên đau râm ran, ăn uống kém kèm theo sắc mặt nhợt nhạt, đó là lúc chức năng vận hóa của Tỳ đã suy giảm nghiêm trọng. Đừng để đến khi nôn ra máu hay đi ngoài phân đen mới đi khám, vì khi đó huyết lạc đã bị tổn thương, rất nguy hiểm.”
Bác sĩ Tuyết Lan

Tìm hiểu thêm: Viêm hang vị dạ dày phù nề xung huyết và phương pháp điều trị

Biến chứng nguy hiểm nếu không điều trị kịp thời

Viêm trợt hang vị không chỉ đơn thuần là đau bụng, nếu để lâu, “hỏa” và “hàn” tích tụ sâu sẽ gây ra:

Xuất huyết tiêu hóa: Vết trợt ăn sâu vào mạch máu gây vỡ lạc (mạch máu). Bà con có thể thấy nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen như nhựa đường. Đây là tình trạng cấp cứu cực kỳ nguy hiểm.
Hẹp môn vị: Các vết trợt tái phát nhiều lần tạo thành sẹo, làm hẹp đường thông từ dạ dày xuống ruột non, gây ứ trệ thức ăn.
Thủng dạ dày: Vết loét ăn thủng thành dạ dày, khiến dịch vị tràn vào ổ bụng gây viêm phúc mạc.

viêm trợt hang vị dạ dày — Xuất huyết dạ dày là một trong những biến chứng nguy hiểm nhất do bệnh viêm trợt hang vị gây ra

Giải pháp điều trị: Kết hợp tinh hoa Đông – Tây y

Để điều trị hiệu quả, cần sự phối hợp nhịp nhàng giữa việc giảm tấn công và tăng cường bảo vệ.

1. Y học hiện đại: Khống chế triệu chứng nhanh chóng

Bác sĩ thường kê đơn dựa trên các nhóm thuốc:

Kháng sinh: Tiêu diệt HP (phác đồ phối hợp nhiều loại như Amoxicillin, Clarithromycin).
Thuốc ức chế bơm Proton (PPI): Giảm tiết acid mạnh mẽ, tạo môi trường cho vết trợt tự lành.
Thuốc kháng Acid và bảo vệ niêm mạc: Tạo lớp màng bao phủ vết xước, giảm đau tức thì.

2. Y học cổ truyền: Trị bệnh từ gốc, phục hồi tạng phủ

Đông y sử dụng các thảo dược tự nhiên theo nguyên tắc “Công bổ kiêm trị”. Một số vị thuốc quý thường dùng như:

Chè dây: Chứa flavonoid giúp diệt khuẩn HP tự nhiên và làm lành vết trợt.
Ô tặc cốt (Mai mực): Giúp trung hòa acid dịch vị, giảm ợ chua.
Cam thảo: Giải độc, điều hòa các vị thuốc và bảo vệ niêm mạc.

“Trong điều trị viêm trợt hang vị, tôi thường khuyên bà con nên dùng các bài thuốc Nam có tính ‘Sơ can – Bình vị’. Việc sử dụng các hoạt chất từ thảo dược không chỉ giúp trung hòa acid mà còn bồi bổ Tỳ vị, giúp niêm mạc tự phục hồi từ bên trong. Một dạ dày khỏe mạnh trước hết phải là một dạ dày có sự cân bằng về khí huyết và âm dương.”
Bác sĩ Tuyết Lan

Xem thêm: 7 Bài thuốc dân gian điều trị viêm hang vị dạ dày [kinh nghiệm hay]

Chế độ sinh hoạt – Chìa khóa vàng để phục hồi

Dù dùng thuốc tốt đến đâu mà không thay đổi lối sống thì bệnh cũng khó dứt. Bà con hãy nhớ:

Ăn uống có điều độ: Không để bụng quá đói (acid sẽ ăn mòn vết trợt) cũng không ăn quá no (áp lực làm hang vị đau thêm).
Nguyên tắc “ấm – mềm”: Ưu tiên đồ ăn ấm, nấu chín kỹ, mềm để giảm gánh nặng cho Tỳ vị. Tránh đồ sống lạnh, chua cay.
Dưỡng tâm an thần: Ngủ trước 23h, giữ tinh thần lạc quan. Can khí thư thái thì Vị mới yên.
Vận động nhẹ nhàng: Đi bộ sau ăn khoảng 30 phút giúp tăng cường nhu động ruột, hỗ trợ tiêu hóa.

viêm trợt hang vị dạ dày nên ăn gì — Bệnh nhân bị viêm trợt hang vị dạ dày cần xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý nhằm hỗ trợ quá trình điều trị

Viêm trợt hang vị dạ dày hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu chúng ta kiên trì và điều trị đúng hướng. Hãy lắng nghe cơ thể mình và chủ động thăm khám để bảo vệ “cỗ máy năng lượng” của chính mình.

“Tôi luôn tâm niệm rằng: ‘Người bệnh an thì bác sĩ mới yên lòng’. Vết trợt trong dạ dày có thể lành lại, nhưng quan trọng hơn là bà con cần thay đổi thói quen để bệnh không quay lại. Hãy để Đông y đồng hành cùng bà con trong hành trình tìm lại sự nhẹ nhõm cho dạ dày và sự thư thái cho tâm hồn.”
Bác sĩ Tuyết Lan