Hang Vị Dạ Dày Nằm Ở Đâu? Có Chức Năng Gì Trong Hệ Tiêu Hóa

Hang vị là một bộ phận nhỏ của dạ dày, rất dễ bị viêm và dẫn đến các biến chứng nguy hiểm. Do đó, nắm rõ hang vị dạ dày nằm ở đâu là cách tốt nhất để nhận biết bệnh lý ở bộ phận này để có cách khắc phục hợp lý.

Hang vị dạ dày là gì? Góc nhìn từ Đông y và Tây y

Dưới lăng kính của y học hiện đại, hang vị (Antrum) là phần cuối của dạ dày đóng vai trò đặc biệt trong hệ thống tiêu hóa của con người. Hang vị là bộ phận thấp nhất, có kích thước từ 3 – 5 cm, nằm ngay phía trước môn vị dạ dày, được bao phủ bởi các lớp niêm mạc dạ dày một cách chắc chắn và không thể tiết ra axit.

Dưới góc nhìn của Đông y, hang vị thuộc vùng Vị quản (trung quản). Nếu dạ dày (Vị) được coi là “bể chứa thức ăn” (Tâm quan chi quan), thì hang vị chính là đoạn “hạ lưu”, nơi khí và huyết hội tụ để chuẩn bị cho quá trình vận hóa của Tỳ. Vì nằm ở vị trí thấp nhất, đây cũng là nơi dễ bị ứ trệ khí huyết, tích tụ hàn thấp hoặc nhiệt độc nhất.

Đôi khi, hang vị dạ dày có thể bị vô hiệu hóa tạm thời hoặc bị ngăn cách với phần còn lại của cơ thể trong quá trình dạ dày tiêu hóa thức ăn. Ngoài ra, trong một số trường hợp, hang vị có thể bị phân chia ranh giới với môn vị bằng một rãnh nhỏ, mỏng và hẹp.

Hang vị dạ dày nằm ở đâu?

Dạ dày là một túi phình to có hình chữ “J”. Dạ dày nối thực quản với ruột non lại với nhau và bao gồm các bộ phận như tâm vị, đáy vị, thân vị và môn vị. Để xác định hang vị dạ dày nằm ở đâu, chúng ta cần nhìn vào cấu trúc phân tầng của cơ quan này.

Trong đó hang vị dạ dày là đoạn ngay phía trên môn vị. Hang vị cũng là bộ phận thấp nhất của dạ dày và là nơi kết nối giữa dạ dày và tá tràng trong hệ thống tiêu hóa. Theo nhân trắc học cơ thể, vị trí này tương ứng với vùng thượng vị (trên rốn), hơi lệch sang phía bên phải của cơ thể.

Tham khảo thêm: Viêm hang vị dạ dày là gì? Biểu hiện, cách điều trị

Chức năng của hang vị dạ dày trong hệ tiêu hóa

Trong hệ thống tiêu hóa, dạ dày có nhiệm vụ tiêu hóa thức ăn. Cơ chế hoạt động của dạ dày cũng được phân chia một cách rõ ràng cho từng bộ phận khác nhau. Theo Đông y, đây là quá trình “Vị chủ nạp, Tỳ chủ vận”. Hang vị đóng vai trò chuyển tiếp quan trọng trong chu trình này.

Sau khi tiếp nhận thức ăn từ thực quản, dạ dày sẽ tiết ra nhu động ruột và axit để tiêu hóa thức ăn. Thức ăn sau khi được xử lý sẽ được đẩy đến phần thân vị (là phần phình to nhất của dạ dày) sau đó mới di chuyển đến hang vị.

Nhu động ruột sẽ đẩy chất dinh dưỡng và thức ăn không tiêu hóa được với một lực cực lớn đến tá tràng và ruột non. Trong quá trình tiêu hóa thức ăn, hang vị sẽ đóng lại để tránh gây tổn thương tá tràng và ruột non do axit dư thừa. Hang vị sẽ mở ra khi quá trình tiêu hóa hoàn tất và cho phép thức ăn đi qua để hoàn tất quá trình tiêu hóa và chuyển sang quá trình hấp thụ các chất dinh dưỡng.

Ngoài ra, hang vị cũng được cho là bộ phận có vai trò tham gia và hỗ trợ quá trình chuyển hóa thức ăn thành các phân tử nhỏ hơn để cơ thể dễ dàng hấp thụ. Nếu hang vị suy yếu (Vị khí hư), thức ăn sẽ bị đình trệ, sinh ra chứng đầy bụng, ợ hơi, ợ chua.

Bệnh lý ảnh hưởng đến hang vị dạ dày

Vì là nơi thấp nhất, hang vị thường phải chịu áp lực lớn từ thức ăn và dịch vị axit tích tụ. Dưới đây là những bệnh lý thường gặp dưới góc độ bệnh học:

1. Viêm dạ dày (Vị quản thống)

Viêm dạ dày là tình trạng viêm niêm mạc dạ dày hoặc tá tràng (phần trên của ruột non) nên thường được gọi là viêm dạ dày tá tràng. Viêm dạ dày có thể gây ảnh hưởng đến hang vị và các chức năng của hang vị dạ dày. Theo Đông y, điều này thường do “Vị hỏa” quá vượng hoặc “Thấp nhiệt” xâm nhập.

Các triệu chứng viêm dạ dày phổ biến bao gồm:

• Buồn nôn và nôn (Vị khí nghịch)
• Co thắt dạ dày
• Đầy bụng khó tiêu (Tỳ vị bất hòa)

2. Loét dạ dày

Loét dạ dày cũng có thể ảnh hưởng đến hang vị dạ dày. Các vết loét thường phát triển dọc theo lớp lót của dạ dày và ảnh hưởng đến hang vị. Trong y học cổ truyền, loét thường là kết quả của tình trạng “Huyết ứ” lâu ngày không được lưu thông.

Triệu chứng phổ biến nhất khi bị loét hang vị dạ dày là đau bụng hoặc sôi bụng ngay sau khi ăn. Đôi khi các triệu chứng có thể xuất hiện ngay trong bữa ăn. Các triệu chứng phổ biến khác có thể bao gồm giảm cân không rõ lý do, buồn nôn hoặc có máu trong phân.

3. Viêm hang vị dạ dày

Viêm hang vị dạ dày có nhiều đặc điểm tương tự như viêm dạ dày thông thường nhưng khu trú rõ rệt tại vùng hang vị. Người bệnh có thể gặp các cơn đau từ âm ỉ đến dữ dội. Bệnh có thể ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi, đặc biệt là người trung niên do chức năng tạng phủ bắt đầu suy giảm.

Các triệu chứng tiêu biểu: Đau vùng thượng vị, ợ nóng, khó tiêu, no sớm, mệt mỏi và sụt cân. Dưới góc độ Đông y, đây là biểu hiện của “Can khí phạm vị” – áp lực tinh thần khiến chức năng tiêu hóa bị đình trệ.

Có thể bạn quan tâm: Viêm hang vị dạ dày nên ăn gì và không nên ăn gì?

4. Hẹp hang vị dạ dày

Hẹp hang vị dạ dày được đánh giá là căn bệnh cực kỳ nguy hiểm, chỉ đứng sau viêm loét dạ dày tá tràng. Tình trạng này khiến “đường thông” thức ăn bị thu hẹp, dẫn đến hiện tượng ứ đọng thực phẩm lâu ngày.

Các dấu hiệu nhận biết: Đau bụng âm ỉ sau ăn, chướng bụng căng cứng, nôn ra thức ăn cũ có mùi hôi tanh. Đây là biến chứng nghiêm trọng mà nếu không can thiệp kịp thời có thể dẫn đến thủng dạ dày hoặc suy kiệt cơ thể.

Biện pháp bảo vệ hang vị dạ dày theo dưỡng sinh Đông y

Để bảo vệ “nút thắt” quan trọng này, chúng ta cần kết hợp giữa lối sống hiện đại và các nguyên tắc dưỡng sinh cổ truyền:

• Xây dựng chế độ ăn uống khoa học: Ăn chậm, nhai kỹ để giảm bớt gánh nặng cho hang vị (giúp “Vị khí” không bị hao tổn). Không ăn quá no vào buổi tối.
• Hạn chế thực phẩm “Nhiệt”: Tránh các thực phẩm cay, nóng, quá mặn hoặc các gia vị kích thích mạnh như tiêu, ớt, mù tạt vì dễ sinh hỏa độc gây viêm loét.
• Tránh chất kích thích: Rượu bia là kẻ thù số một của niêm mạc hang vị, gây bào mòn và sinh ra thấp nhiệt ứ trệ.
• Dưỡng tâm, an thần: Giữ tinh thần thoải mái, tránh stress. Trong Đông y, “Nộ thương Can” – tức giận hại gan, Can mộc khắc Tỳ thổ, khiến dạ dày đau thắt.
• Luyện tập thể chất: Thường xuyên vận động nhẹ nhàng giúp khí huyết lưu thông, hỗ trợ nhu động ruột hoạt động hiệu quả hơn.

Hang vị là một bộ phận nhỏ của hệ thống tiêu hóa nhưng đóng một vai trò quan trọng giúp cơ thể chuyển hóa và hấp thụ thức ăn. Việc hiểu rõ hang vị dạ dày nằm ở đâu và cách chăm sóc đúng đắn chính là “chìa khóa” để bạn sở hữu một hệ tiêu hóa khỏe mạnh, thân thể an khang.

Có thể bạn quan tâm:

• Viêm hang vị dạ dày có nguy hiểm không?
• Xuất huyết hang vị dạ dày điều trị như thế nào?