Nổi Mẩn Ngứa Ở Nách Do Bệnh Lý Nào Và Cách Chữa Hiệu Quả?

Nổi mẩn ngứa ở nách xảy ra phổ biến do đây là vùng da nhạy cảm, có nhiều tuyến mồ hôi và thường xuyên trong tình trạng hầm bí. Theo y học cổ truyền, tình trạng này không chỉ là biểu hiện ngoài da mà còn liên quan mật thiết đến sự mất cân bằng bên trong cơ thể, đặc biệt là các chứng nhiệt độc, phong thấp xâm nhập.

Nổi mẩn ngứa ở nách là bệnh gì? Có nguy hiểm không?

Dưới góc nhìn kết hợp giữa Đông và Tây y, hiện tượng nổi mẩn ngứa ở vùng da dưới cánh tay có thể là tín hiệu cảnh báo của nhiều bệnh lý khác nhau:

1. Viêm da dị ứng (Chàm thể tạng)

Dưới góc nhìn Tây y, viêm da dị ứng đặc trưng bởi tình trạng nổi mẩn ngứa và đóng vảy do phản ứng quá mẫn của hệ miễn dịch. Tuy nhiên, theo lý luận Đông y, đây thường được coi là chứng “Tỳ hư sinh thấp”. Khi chức năng vận hóa của Tỳ vị suy yếu, thấp nhiệt tích tụ lâu ngày dưới da, kết hợp với phong tà bên ngoài gây nên hiện tượng ngứa ngáy, đỏ ửng tại các nếp gấp như mặt trong đầu gối, khuỷu tay và nách.

2. Viêm da tiết bã

Đây là tình trạng kích ứng da do tuyến bã nhờn hoạt động quá mức. Y học hiện đại tập trung vào cơ chế sinh lý của dầu thừa, trong khi Đông y gọi đây là chứng “Thấp chẩn”. Thấp nhiệt uất kết tại vùng da nhiều dầu khiến da xuất hiện các mảng vảy màu trắng hoặc vàng, kèm theo cảm giác châm chích khó chịu.

3. Viêm da tiếp xúc

Bệnh viêm da tiếp xúc xảy ra khi da tiếp xúc với “dị nguyên” như hóa chất trong lăn khử mùi, nước hoa hay vải sợi thô. Trong Đông y, đây là tình trạng “Phong nhiệt xâm nhập” khiến khí huyết tại vùng da tiếp xúc bị ứ trệ, sinh ra mẩn đỏ và phồng rộp. Vùng nách nhạy cảm vốn là nơi khí lưu thông kém nên triệu chứng thường bùng phát rất nhanh.

4. Nhiễm nấm Candida

Nấm Candida thường phát triển mạnh trong môi trường ẩm ướt, bí bách. Đông y xếp tình trạng này vào nhóm “Thấp nhiệt hạ chú”. Khi vùng nách không được vệ sinh sạch sẽ, nhiệt ẩm ứ đọng tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm (ngoại tà) sinh sôi, gây sưng nhẹ, ngứa ngáy và đôi khi có mùi hôi khó chịu.

5. Bệnh chàm (Eczema)

Bệnh chàm là một tình trạng viêm da mãn tính. Theo biện chứng Đông y, chàm nách kéo dài thường do “Huyết hư phong táo”. Khí huyết lưu thông kém dẫn đến da không được nuôi dưỡng đầy đủ, trở nên khô, nứt nẻ và ngứa dữ dội khi thời tiết thay đổi hoặc cơ thể mệt mỏi, căng thẳng.

6. Nhiễm ký sinh trùng (Giun đũa)

Nhiễm giun đũa không chỉ ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa mà còn biểu hiện ra ngoài da qua các triệu chứng mẩn ngứa, phồng rộp do độc tố của ký sinh trùng gây “nhiệt” trong máu. Hiện tượng này phổ biến ở vùng nách, ngực và lưng.

Cảnh báo biến chứng nổi mẩn ngứa ở nách

Vùng da nách rất mỏng và nằm gần các hạch bạch huyết quan trọng. Nếu không chăm sóc đúng cách, việc gãi quá mức sẽ làm tổn thương lớp biểu bì, tạo cơ hội cho “độc tà” xâm nhập sâu hơn gây nhiễm trùng, viêm hạch hoặc để lại những vết sẹo thâm đen rất khó khắc phục về mặt thẩm mỹ.

Đặc biệt, tình trạng mẩn ngứa mãn tính nếu không được giải quyết từ căn nguyên có thể dẫn đến suy nhược cơ thể, mất ngủ do ngứa, thậm chí là biến chứng nguy hiểm như nhiễm trùng máu nếu vi khuẩn xâm nhập vào hệ tuần hoàn.

Cách điều trị nổi mẩn ngứa ở nách hiệu quả

Việc điều trị cần phối hợp giữa làm dịu triệu chứng bên ngoài và ổn định cơ thể từ bên trong.

1. Các biện pháp hỗ trợ tại nhà (Sơ cứu Đông y)

Dân gian có nhiều thảo dược mang tính sát khuẩn, thanh nhiệt rất tốt cho vùng nách:

• Chườm lạnh: Dùng khăn sạch thấm nước lạnh chườm nhẹ để “hạ hỏa”, giảm sưng tấy tức thì.
• Dùng chanh tươi: Axit citric trong chanh có tính sát trùng, giúp “tẩy uế”, loại bỏ vi khuẩn và giảm mùi hôi. Tuy nhiên, không dùng khi da có vết thương hở.
• Tinh dầu tràm trà: Đây là “kháng sinh tự nhiên” giúp diệt nấm và giảm ngứa hiệu quả.
• Tắm thảo dược: Sử dụng bột yến mạch hoặc các loại lá có tính chát, sát khuẩn giúp làm sạch sâu và dịu da.

Đọc ngay: Bị nổi mề đay phải làm sao để hết ngứa nhanh nhất?

2. Điều trị bằng Tây y

Y học hiện đại tập trung vào việc ức chế phản ứng viêm và tiêu diệt tác nhân gây bệnh:

• Kem bôi chứa Corticoid: Giúp giảm viêm nhanh nhưng cần thận trọng vì vùng da nách mỏng, dễ gây teo da nếu dùng lâu ngày.
• Thuốc kháng Histamin: Cắt đứt cơn ngứa bằng cách ức chế các thụ thể gây dị ứng.
• Thuốc chống nấm: Các loại thuốc chứa Clotrimazole hoặc Ketoconazole đặc hiệu cho trường hợp nhiễm nấm Candida.

3. Giải pháp Đông y kết hợp – “Dưỡng bên trong, Trị bên ngoài”

Xu hướng hiện nay là sử dụng các bài thuốc Nam được nghiên cứu bài bản, kết hợp nhiều nhóm dược liệu quý như Kim ngân hoa, Bồ công anh (giúp thanh nhiệt, giải độc) kết hợp với các vị thuốc bổ huyết, ổn định cơ địa. Việc này không chỉ giúp dứt điểm cơn ngứa mà còn ngăn chặn bệnh tái phát hiệu quả.

Chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt “An da – Khỏe tạng”

Để hỗ trợ điều trị, người bệnh cần thực hiện chế độ “Kỷ luật xanh” trong ăn uống và sinh hoạt:

• Thực phẩm nên dùng: Tăng cường các loại rau củ tính mát (khổ qua, rau má), trái cây giàu Vitamin C (cam, bưởi) để tăng cường sức đề kháng và Omega-3 từ các loại hạt để nuôi dưỡng da từ bên trong.
• Thực phẩm cần kiêng: Hạn chế tối đa đồ ăn cay nóng, đồ chiên xào nhiều dầu mỡ, hải sản dễ gây dị ứng và các chất kích thích (rượu bia, thuốc lá). Những thực phẩm này làm “hỏa vượng”, khiến tình trạng ngứa ngáy trở nên trầm trọng hơn.
• Vệ sinh đúng cách: Tắm rửa thường xuyên nhưng không dùng nước quá nóng. Sử dụng xà phòng thảo dược dịu nhẹ, không mùi.
• Lựa chọn trang phục: Ưu tiên quần áo rộng rãi, chất liệu cotton thấm hút mồ hôi tốt để vùng nách luôn khô thoáng, tránh “thấp nhiệt” ứ đọng.

Nổi mẩn ngứa ở nách tuy không phải bệnh nan y nhưng gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống. Hãy chủ động thăm khám để có phác đồ điều trị phù hợp nhất, kết hợp tinh hoa y học cổ truyền và tiến bộ y học hiện đại để bảo vệ làn da của mình.

Tham khảo thêm:

• Mách bạn 6 cách chữa bệnh nổi mề đay bằng dân gian hiệu quả
• Bị nổi mề đay có nên kiêng gió không? Chuyên gia nói gì