Tràn dịch khớp gối có nên hút dịch? Cẩn trọng rước họa vào thân

Trong quan niệm của y học cổ truyền, khớp gối không chỉ là nơi giao nhau của các khớp xương mà còn là điểm hội tụ của các đường kinh lạc quan trọng. Khi sự cân bằng của cơ thể bị phá vỡ, các yếu tố ngoại tà xâm nhập kết hợp với sự suy yếu của tạng phủ sẽ dẫn đến tình trạng tích tụ dịch chất bất thường, gây sưng đau và hạn chế vận động. Hiểu rõ về bản chất của hiện tượng này dưới góc nhìn Đông y sẽ giúp người bệnh có cái nhìn thấu đáo hơn trước khi đưa ra quyết định can thiệp xâm lấn.

Bản chất của tràn dịch khớp gối theo y lý cổ truyền

Y học cổ truyền gọi các chứng bệnh về xương khớp là chứng Tý. Tràn dịch khớp gối thực chất là hệ quả của quá trình khí huyết vận hành không thông, dẫn đến đàm thấp và huyết ứ ngưng trệ tại khớp. Khi chính khí (sức đề kháng) suy giảm, các tác nhân phong, hàn, thấp, nhiệt thừa cơ xâm nhập vào kinh lạc. Trong đó, yếu tố “thấp” (độ ẩm, dịch chất) đóng vai trò chủ đạo, gây nên tình trạng sưng nề, nặng nề tại khớp gối.

Sự tích tụ dịch chất này thường liên quan mật thiết đến chức năng của tạng phủ. Can chủ cân, Thận chủ cốt, Tỳ chủ vận hóa thủy thấp. Khi tạng Tỳ suy yếu, việc chuyển hóa chất lỏng trong cơ thể bị rối loạn; Can Thận hư tổn khiến xương khớp không được nuôi dưỡng, tạo điều kiện cho dịch độc ứ đọng. Do đó, biểu hiện sưng to ở gối thực chất chỉ là “ngọn”, còn sự mất cân bằng bên trong mới là “gốc” của vấn đề.

Người bị tràn dịch khớp gối có nên hút dịch hay không?

Việc người bị tràn dịch khớp gối có nên hút dịch hay không còn tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tình trạng bệnh và khuyến nghị của bác sĩ chuyên khoa. Đây không phải là phương pháp điều trị tối ưu cho mọi đối tượng. Hút dịch là thủ thuật dùng kim tác động trực tiếp vào khoang khớp để rút bỏ dịch thừa, giúp giảm áp lực tức thì. Tuy nhiên, dưới góc nhìn bảo tồn của Đông y, việc can thiệp xâm lấn cần được cân nhắc hết sức thận trọng.

Nhiều người bệnh vì quá nóng lòng muốn giảm sưng nhanh mà tìm đến thủ thuật này như một cứu cánh duy nhất. Thực tế, nếu chỉ rút dịch mà không xử lý căn nguyên gây ra dịch, thì sau một thời gian ngắn, dịch sẽ lại tái phát, thậm chí còn nghiêm trọng hơn do cấu trúc khớp bị tổn thương hoặc nhiễm trùng. Do đó, việc xác định thời điểm “vàng” và đối tượng phù hợp là vô cùng quan trọng.

“Khớp xương như mạch nguồn của dòng chảy, nếu chỉ lo tát nước ở hạ lưu mà không chặn dòng rò rỉ ở thượng nguồn thì nước sẽ mãi đầy. Trị bệnh xương khớp cũng vậy, phải thuận theo tự nhiên mà điều lý.”

Trường hợp nào nên và không nên thực hiện chọc hút dịch

Phương pháp này không chỉ đơn thuần là giảm triệu chứng mà còn hỗ trợ tầm soát nguyên nhân thông qua xét nghiệm mẫu dịch. Tuy nhiên, bác sĩ chuyên khoa sẽ chỉ định thực hiện trong những trường hợp cụ thể sau:

• Sử dụng thuốc chữa tràn dịch khớp gối không có hiệu quả, tình trạng ứ dịch vẫn tiếp tục tăng nặng khiến người bệnh đau đớn dữ dội.
• Viêm hoạt dịch ở khớp nhưng không tìm ra nguyên nhân rõ ràng sau khi đã thăm khám lâm sàng.
• Mắc các bệnh lý mãn tính phối hợp như viêm dính khớp, viêm khớp dạng thấp hoặc viêm khớp mạn tính tiến triển.
• Tràn dịch tái phát theo chu kỳ hoặc có dấu hiệu nhiễm khuẩn màng bao hoạt dịch do vi khuẩn xâm nhập.
• Các chấn thương cơ học cấp tính gây tổn thương xương và tụ máu, dịch trong khớp.

Ngược lại, y học hiện đại và cổ truyền đều khuyến cáo những đối tượng sau tuyệt đối không nên tùy tiện chọc hút:

• Người bệnh có rối loạn đông máu hoặc đang sử dụng thuốc chống đông kéo dài.
• Vùng da quanh khớp gối có dấu hiệu trầy xước, viêm nhiễm hoặc mắc các bệnh ngoài da.
• Bệnh nhân có bệnh lý nền không ổn định như tiểu đường nặng, huyết áp cao hoặc tiền sử đau tim.

Quy trình thực hiện và những nỗi lo về đau đớn

Nhiều bà con thắc mắc hút dịch khớp gối có đau không? Thực tế, quá trình này được tiến hành qua các bước vô trùng nghiêm ngặt. Bác sĩ sẽ gây tê cục bộ vùng khớp, nên cảm giác đau đớn thường không đáng kể, chủ yếu là cảm giác hơi căng tức khi kim đi vào khoang khớp. Sau khi thực hiện, người bệnh sẽ được băng ép để giảm sưng và theo dõi phản ứng cơ thể.

Tuy nhiên, “cái đau” thực sự nằm ở những rủi ro tiềm ẩn nếu thủ thuật không đảm bảo vô trùng. Vi khuẩn có thể theo đường kim xâm nhập vào sâu bên trong, gây nhiễm trùng khớp – một biến chứng cực kỳ nguy hiểm có thể dẫn đến hoại tử hoặc tàn phế. Ngoài ra, tổn thương dây chằng, gân hoặc phản ứng với thuốc tê cũng là những điều cần lưu tâm.

Tham vấn của bác sĩ Lê Hữu Tuấn:
Lão thấy nhiều bà con khi gối sưng to thường chỉ lo đi hút dịch cho nhẹ cái chân. Nhưng bà con cần nhớ, cái dịch kia chỉ là cái kết quả của việc khí huyết không thông, tạng phủ suy yếu mà thành. Có nhiều trường hợp triệu chứng sưng đau ở gối nhưng căn nguyên lại nằm ở thận, ở tỳ. Nếu chúng ta chỉ lo xử lý cái phần dịch ở bề nổi mà bỏ qua việc điều lý cơ địa, bồi bổ chính khí từ bên trong thì chẳng khác nào “cắt ngọn cỏ mà để lại gốc”, dịch sẽ sớm quay trở lại. Việc hút dịch phải được xem là giải pháp tình thế khi thực sự cần thiết, tuyệt đối không được lạm dụng mà làm tổn thương đến chính khí của vùng khớp.

Lời khuyên chăm sóc và ổn định khớp gối

Để hỗ trợ cải thiện tình trạng tràn dịch và ngăn ngừa tái phát, dù có hút dịch hay không, người bệnh cần tuân thủ chế độ sinh hoạt khắt khe. Việc nghỉ ngơi là tiên quyết, hạn chế tối đa việc vận động mạnh hoặc dồn trọng lượng lên khớp gối đang bị tổn thương. Có thể kết hợp kê cao chân khi nằm và chườm đá nhẹ nhàng để làm dịu cơn sưng.

Bên cạnh đó, việc bồi bổ từ bên trong thông qua chế độ ăn uống giàu chất xơ, vitamin và hạn chế thực phẩm cay nóng, dầu mỡ là rất cần thiết. Trong Đông y, việc giữ cho tâm lý thoải mái, tránh lo âu cũng góp phần giúp khí huyết lưu thông tốt hơn, từ đó đẩy nhanh quá trình phục hồi.

Tóm lại, bị tràn dịch khớp gối có nên hút dịch hay không không phải là câu hỏi có đáp án chung cho tất cả mọi người. Mỗi cơ địa, mỗi thể bệnh (phong hàn hay thấp nhiệt) sẽ có một phương án tiếp cận riêng. Người bệnh cần thực hiện thăm khám tại các cơ sở uy tín để được đánh giá chính xác, tránh việc tự ý điều trị hoặc tìm đến các cơ sở không đảm bảo chuyên môn dẫn đến những biến chứng đáng tiếc.

Nếu bà con đang gặp tình trạng gối sưng đau, đi lại khó khăn và băn khoăn về hướng điều trị bảo tồn theo Y học cổ truyền, hãy liên hệ trực tiếp để được tư vấn cụ thể về tình trạng cơ địa qua Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773.