Mẩn Ngứa Ở Lòng Bàn Tay, Bàn Chân Có Thể Là Dấu Hiệu Của Nhiều Bệnh

Nổi mẩn ngứa ở lòng bàn tay, bàn chân là tình trạng phổ biến có thể gặp ở cả người lớn và trẻ em. Theo quan niệm của cả Đông và Tây y, đây không chỉ là vấn đề ngoài da đơn thuần mà còn là “tín hiệu” phản chiếu những bất ổn từ bên trong tạng phủ hoặc các tác nhân dị ứng từ môi trường.

Nổi mẩn ngứa lòng bàn tay, bàn chân là bệnh gì dưới góc nhìn chuyên gia?

Đa phần bệnh nhân bị nổi mẩn ngứa lòng bàn tay, bàn chân do các bệnh lý da liễu hoặc rối loạn chức năng tạng phủ. Tùy vào đặc điểm của nốt mẩn và cảm giác ngứa, chúng ta có thể nhận diện các nguyên nhân phổ biến sau:

1. Bệnh mề đay mẩn ngứa (Phong chẩn khối)

Nổi mẩn ngứa ở lòng bàn tay, bàn chân là triệu chứng điển hình của bệnh mề đay mẩn ngứa. Dưới góc nhìn Tây y, đây là phản ứng của hệ miễn dịch khi tiếp xúc với chất gây dị ứng. Tuy nhiên, Đông y gọi đây là chứng “Phong chẩn khối”, xảy ra do cơ thể bị phong hàn hoặc phong nhiệt xâm nhập khi vệ khí (hàng rào bảo vệ) đang suy yếu.

Khu vực lòng bàn tay, bàn chân thường xuyên tiếp xúc với hóa chất tẩy rửa, nhựa cây, hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột, khiến các mạch máu tại đây co giãn bất thường, gây sưng phù và ngứa ngáy dữ dội.

2. Bệnh viêm da cơ địa (Tạng độc)

Viêm da cơ địa là tình trạng mãn tính, thường tái phát khi thời tiết giao mùa. Y học hiện đại cho rằng bệnh liên quan đến di truyền và hàng rào bảo vệ da bị tổn thương. Ngược lại, Đông y xếp bệnh này vào nhóm liên quan đến “tạng độc” và “huyết nhiệt”.

Các đợt bùng phát khiến lòng bàn tay, bàn chân khô ráp, đỏ ửng và ngứa âm ỉ. Nếu không được “thanh nhiệt, giải độc” từ bên trong, bệnh rất dễ tái phát và trở nên dai dẳng.

3. Bệnh ghẻ (Ghẻ sang)

Nổi mẩn đỏ, ngứa dữ dội ở lòng bàn tay, bàn chân, đặc biệt là vào ban đêm, là dấu hiệu nhận biết của bệnh ghẻ. Bệnh do ký sinh trùng cái ghẻ đào hang dưới da gây nên.

Trong Đông y, đây được coi là tình trạng “thấp nhiệt sinh trùng”. Sự tích tụ của thấp nhiệt tạo môi trường thuận lợi cho ký sinh trùng cư ngụ. Việc gãi ngứa không chỉ làm tổn thương da mà còn tạo điều kiện cho “độc tà” xâm nhập sâu hơn, gây nhiễm trùng, mưng mủ.

4. Bệnh tổ đỉa (Nga chưởng phong)

Bệnh tổ đỉa là một dạng đặc biệt của eczema, biểu hiện bằng các mụn nước sâu, nằm rải rác hoặc tập trung thành cụm ở lòng bàn tay, bàn chân. Đông y gọi đây là “Nga chưởng phong”.

Nguyên nhân chính thường do “Thấp nhiệt” uất kết tại hạ tiêu và lòng bàn tay chân. Các mụn nước này thường rất ngứa, khi vỡ ra gây đau rát và dễ dẫn đến tình trạng da dày sừng, bong tróc, ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hàng ngày.

5. Thay đổi nội tiết tố (Khí huyết bất hòa)

Sự mất cân bằng nội tiết tố trong giai đoạn mang thai, tiền mãn kinh hoặc do stress kéo dài khiến khí huyết trong cơ thể bị rối loạn. Khi “Huyết” không đủ để dưỡng “Can”, cơ thể sẽ sinh ra hư nhiệt, phát tác ra ngoài bằng những cơn ngứa ngáy ở lòng bàn tay, bàn chân và vùng bụng.

6. Tình trạng ứ mật (Can đ胆 thất điều)

Dưới góc độ y học, khi acid mật không được lưu thông bình thường sẽ ngấm vào máu và kích thích các đầu dây thần kinh gây ngứa. Đông y nhìn nhận đây là chứng “Can đ胆 thấp nhiệt”. Gan (Can) chủ về sơ tiết, nếu chức năng này bị đình trệ, mật (đ胆) sẽ bị ứ đọng, không chỉ gây ngứa ở lòng bàn tay chân mà còn khiến người bệnh mệt mỏi, tiêu hóa kém.

7. Xơ gan ứ mật

Đây là giai đoạn nghiêm trọng hơn của tình trạng ứ mật kéo dài. Khi gan bị tổn thương nặng (xơ gan), khả năng giải độc và vận hóa bị tê liệt hoàn toàn. Triệu chứng mẩn ngứa lúc này thường kèm theo vàng da, nước tiểu đậm màu và khô mắt. Đây là lúc “Can độc” đã thâm nhiễm sâu, cần được can thiệp y tế kịp thời để bảo vệ chức năng tạng phủ.

8. Bệnh Lupus ban đỏ (Hệ thống tự miễn)

Bệnh lupus ban đỏ là bệnh tự miễn phức tạp. Đông y xếp bệnh này vào phạm vi chứng “Âm hư hỏa vượng” hoặc “Nhiệt độc xâm nhập phần huyết”. Ngoài các nốt hồng ban trên mặt, bệnh có thể gây nổi mẩn ngứa và đau nhức ở các khớp nhỏ tại bàn tay, bàn chân.

Lời khuyên từ chuyên gia Đông y

Để xử lý hiệu quả tình trạng nổi mẩn ngứa ở lòng bàn tay, bàn chân, người bệnh cần thực hiện song song việc điều trị triệu chứng và điều dưỡng cơ thể:

• Thanh lọc cơ thể: Sử dụng các loại thảo dược có tính mát, giúp giải độc gan như Diệp hạ châu, Kim ngân hoa, Cúc hoa.
• Ngâm chân, tay thảo dược: Sử dụng lá trầu không, muối hạt hoặc các bài thuốc ngâm xông Đông y để sát khuẩn, làm dịu cơn ngứa tại chỗ và thông kinh hoạt lạc.
• Chế độ ăn uống: Tránh các thực phẩm gây “phong” và “nhiệt” như hải sản, thịt bò, đồ cay nóng. Tăng cường rau xanh và nước lọc để hỗ trợ thận đào thải độc tố.
• Giữ tâm thế bình hòa: Stress khiến “Can hỏa” bốc cao, làm tình trạng ngứa trở nên tồi tệ hơn.

Hầu hết các căn bệnh về da liễu gây mẩn ngứa lòng bàn tay, bàn chân tuy không nguy hiểm tức thì nhưng lại gây phiền toái lớn và là dấu hiệu cảnh báo sức khỏe bên trong đang suy giảm. Nếu tình trạng kéo dài kèm theo các dấu hiệu bất thường về tiêu hóa hoặc màu da, người bệnh nên tiến hành thăm khám tại các cơ sở Y học cổ truyền uy tín để được bắt mạch và tư vấn liệu trình điều trị phù hợp nhất.

Có thể bạn quan tâm:

• Gợi ý 20 cách trị nổi mề đay tại nhà giúp khắc phục nhanh
• Top 15 thuốc trị nổi mề đay tốt nhất và lưu ý khi dùng