Đau thần kinh tọa khi mang thai: Hiểu đúng căn nguyên để an tâm dưỡng thai

Trong hành trình làm mẹ thiêng liêng, người phụ nữ không chỉ đối mặt với những thay đổi về tâm sinh lý mà còn cả những áp lực hữu hình lên hệ thống xương khớp. Đau thần kinh tọa khi mang thai là một trong những tình trạng phổ biến, không chỉ gây khó khăn trong sinh hoạt mà còn khiến tâm lý thai phụ trở nên lo lắng, bất an. Dưới góc nhìn của y học cổ truyền, đây không đơn thuần là sự chèn ép cơ học mà còn liên quan mật thiết đến sự biến đổi của khí huyết và tạng phủ trong cơ thể người mẹ.

Nguyên nhân đau dây thần kinh tọa khi mang thai dưới góc nhìn y lý

Y học cổ truyền gọi chứng đau thần kinh tọa là Tọa cốt phong. Theo cơ chế sinh lý tự nhiên, khi mang thai, cơ thể người phụ nữ tập trung huyết mạch để nuôi dưỡng thai nhi, dẫn đến tình trạng huyết bất túc tại các kinh lạc chạy qua vùng lưng và chân. Khi chính khí (sức đề kháng của cơ thể) không đủ vững vàng, các tác nhân bên ngoài như Phong, Hàn, Thấp (gió, lạnh, ẩm ướt) dễ dàng xâm nhập, khu trú tại kinh bàng quang và kinh đởm, gây ra tình trạng khí trệ huyết ứ.

Trong thai kỳ, sự tăng trưởng của tử cung và thai nhi vô tình tạo áp lực lên dây thần kinh tọa. Tuy nhiên, theo Đông y, sự lỏng lẻo của hệ thống dây chằng và cảm giác đau nhức còn do tạng Thận đang phải làm việc quá tải. Thận chủ cốt tủy, khi tinh huyết của Thận dồn cho sự phát triển của thai nhi, hệ xương khớp vùng thắt lưng và chậu dễ bị “lỗi nhịp”, dẫn đến viêm và đau.

Sự gia tăng hóc môn relaxin khiến dây chằng xương chậu lỏng lẻo là một cơ chế tự nhiên để chuẩn bị cho kỳ sinh nở, nhưng dưới lăng kính y học cổ truyền, đây chính là lúc các yếu tố ngoại tà dễ xâm nhập nhất. Đặc biệt, nếu thai phụ có tiền sử đau thần kinh tọa hoặc thoát vị đĩa đệm từ trước, các triệu chứng sẽ biểu hiện rõ rệt hơn do nền tảng chính khí đã suy yếu sẵn.

“Thân thể người phụ nữ khi mang bầu giống như một khu vườn đang dồn hết nhựa sống để nuôi một mầm non. Nếu đất không đủ dưỡng chất, cành lá ắt sẽ héo hon, đau nhức.”

Nhận diện các biểu hiện của chứng Tọa cốt phong thai kỳ

Các triệu chứng đau dây thần kinh tọa khi mang thai thường không giống nhau ở mỗi người, tùy thuộc vào thể trạng và mức độ chèn ép của khí huyết:

• Cơn đau bắt đầu từ vùng thắt lưng, lan dần xuống mông và chạy dọc theo mặt sau của chân. Cơn đau thường tăng lên khi di chuyển, ho hoặc hắt hơi (khí nghịch gây chèn ép mạch lạc).
• Cảm giác tê bì, ngứa râm ran hoặc như kim châm ở bắp chân và bàn chân, đây là biểu hiện của huyết không nuôi dưỡng được cơ nhục.
• Yếu cơ chân hoặc cảm giác nóng rát, khiến việc đi lại trở nên khập khiễng, khó khăn.
• Trong những trường hợp nghiêm trọng hơn, người bệnh có thể gặp rối loạn kiểm soát bàng quang, đây là dấu hiệu cho thấy tạng phủ đang bị ảnh hưởng sâu sắc.

Xem thêm: đau thần kinh tọa có tập yoga được không? những điều cần lưu ý

Bị đau dây thần kinh tọa khi mang thai có nguy hiểm không?

Thông thường, đây là tình trạng mang tính chất giai đoạn và sẽ dần ổn định sau khi sinh. Tuy nhiên, chúng ta không nên chủ quan. Nếu căn nguyên xuất phát từ thoát vị đĩa đệm nặng, việc bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo có thể dẫn đến suy giảm khả năng vận động dài hạn. Đông y quan niệm “thông tắc bất thống, thống tắc bất thông”, khi cơn đau kéo dài nghĩa là sự tắc nghẽn đã trở nên nghiêm trọng, cần có sự can thiệp để khai thông kinh lạc, tránh để lại di chứng về sau cho người mẹ.

Tham vấn chuyên môn của Bác sĩ Lê Hữu Tuấn

Tham vấn của bác sĩ Lê Hữu Tuấn: Trong lâm sàng, Lão nhận thấy nhiều trường hợp bà con bị đau thần kinh tọa khi mang thai nhưng thực tế căn nguyên lại không chỉ nằm ở “chỗ đau” tại lưng hay mông. Đó thường là sự cộng hưởng giữa áp lực thai nhi và sự suy yếu của tạng Thận, tạng Can vốn đã có từ trước. Nếu chúng ta chỉ tập trung xử lý triệu chứng bên ngoài bằng các phương pháp giảm đau tạm thời mà bỏ qua việc điều dưỡng cơ địa, bồi bổ khí huyết thì sau khi sinh, các chứng trạng này rất dễ chuyển biến thành mãn tính. Bà con cần lưu ý, việc lắng nghe cơ thể để nhận biết sớm các rối loạn nội tại là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé một cách vẹn toàn nhất.

Phương pháp hỗ trợ cải thiện an toàn tại nhà

Thay vì vội vàng tìm đến các loại thuốc giảm đau có thể gây ảnh hưởng đến thai nhi, người bệnh có thể áp dụng các liệu pháp tự nhiên giúp thư giãn gân cốt, lưu thông khí huyết.

Các bài tập kéo giãn kinh lạc

Thực hiện các động tác nhẹ nhàng giúp giải tỏa áp lực cho dây thần kinh tọa:

• Kéo dài cơ tháp chậu: Giúp giải phóng sự co thắt vùng mông, hỗ trợ huyết lưu thông xuống chi dưới tốt hơn. Người bệnh ngồi thẳng, đặt chân trái lên gối phải và nhẹ nhàng nghiêng người về phía trước.
• Tư thế em bé: Đây là tư thế giúp thư giãn toàn bộ vùng cột sống lưng, đặc biệt hiệu quả trong việc giảm áp lực cho vùng chậu.

Xem ngay: đau thần kinh tọa tập thể dục như thế nào để cải thiện bệnh

Massage và châm cứu

Massage lưng dưới nhẹ nhàng bằng quả bóng tennis hoặc bằng tay giúp kích thích các huyệt đạo, hỗ trợ giảm viêm tự nhiên. Bên cạnh đó, châm cứu được xem là một phương pháp hỗ trợ đắc lực trong y học cổ truyền giúp giải phóng các chất dẫn truyền thần kinh, làm dịu cơn đau mà không cần dùng thuốc.

Những lưu ý trong sinh hoạt và dinh dưỡng

Để hỗ trợ đẩy lùi đau thần kinh tọa, người bệnh cần thiết lập một chế độ sinh hoạt điều độ:

• Nghỉ ngơi đầy đủ, khi ngủ nên nằm nghiêng sang bên không đau để giảm áp lực.
• Sử dụng đai nâng bụng nếu thai quá to để hỗ trợ cột sống.
• Tránh ngồi quá lâu một chỗ; thường xuyên đứng dậy đi lại để khí huyết được lưu thông.
• Bổ sung các thực phẩm giàu Magie và rau xanh như chuối, bơ, các loại hạt để hỗ trợ chức năng thần kinh.

Đông y luôn coi trọng việc “phòng bệnh hơn chữa bệnh”. Việc duy trì một tâm thế lạc quan kết hợp cùng các phương pháp dưỡng sinh nhẹ nhàng sẽ giúp thai phụ vượt qua những cơn đau thần kinh tọa một cách nhẹ nhàng hơn.

Đừng để những cơn đau thần kinh tọa làm ảnh hưởng đến niềm hạnh phúc trong thai kỳ của bạn. Việc hiểu đúng bản chất vấn đề dưới góc độ y học cổ truyền sẽ giúp chúng ta có những bước đi đúng đắn, bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và thiên thần nhỏ sắp chào đời.

Có thể bạn quan tâm

• 7 bài thuốc nam chữa đau thần kinh tọa hiệu quả
• người bị đau dây thần kinh tọa nên ăn gì? không nên ăn gì?

Nếu bà con đang gặp khó khăn do những cơn đau thần kinh tọa hành hạ trong thai kỳ và cần một lời khuyên chuyên môn để an tâm chăm sóc sức khỏe, hãy kết nối ngay để được đội ngũ bác sĩ hỗ trợ kịp thời qua Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773.