Viêm Cuống Dạ Dày: Nguyên Nhân Và Phương Pháp Điều Trị

Viêm cuống dạ dày là hiện tượng lớp niêm mạc tại vị trí cửa ngõ của dạ dày bị tổn thương, biểu hiện qua các tình trạng sưng viêm cấp tính hoặc mãn tính. Theo góc nhìn y học, nguyên nhân có thể do sự xâm nhập của vi khuẩn HP, hệ lụy từ lối sống thiếu điều độ hoặc tác động tiêu cực của thuốc Tây. Việc thấu hiểu căn nguyên từ sớm chính là chìa khóa để bảo vệ tỳ vị, giúp hệ tiêu hóa tìm lại sự cân bằng vốn có.

Viêm cuống dạ dày dưới lăng kính Đông – Tây y

Viêm cuống dạ dày (hay viêm cuống bao tử) là tình trạng lớp mạc cuống dạ dày bị tổn thương. Trong giải phẫu hiện đại, bộ phận này nằm dưới thượng vị và thực quản, giữ vai trò then chốt trong việc điều tiết thức ăn và hấp thụ dưỡng chất.

Dưới góc độ Y học cổ truyền, cuống dạ dày thuộc phạm vi “Vị quản”. Khi chính khí suy yếu, các tác nhân gây bệnh dễ dàng xâm nhập khiến Tỳ Vị mất đi chức năng sơ tiết, dẫn đến đau đớn và khó tiêu. Tùy vào diễn tiến, bệnh được chia làm hai thể trạng:

• Viêm cuống dạ dày cấp tính: Xuất hiện đột ngột, niêm mạc bị xói mòn nhanh chóng. Giai đoạn này nếu được xử lý kịp thời bằng cách thanh nhiệt, giải độc, bệnh sẽ nhanh phục hồi.
• Viêm cuống dạ dày mãn tính: Hệ quả của việc điều trị không triệt để, khiến tổn thương tái đi tái lại. Lúc này, tỳ vị đã hư hàn, khí huyết ứ trệ, đòi hỏi quá trình điều trị kiên trì để phục hồi từ gốc.

xem thêm: viêm dạ dày cấp: dấu hiệu và cách điều trị, giảm đau

Nguyên nhân gây viêm cuống dạ dày: Khi “tà khí” xâm nhập

Bệnh lý phát sinh khi hàng rào bảo vệ niêm mạc bị phá vỡ. Y học hiện đại chỉ ra các tác nhân cụ thể, trong khi Đông y nhìn nhận đây là sự kết hợp giữa ngoại tà và nội thương:

• Nhiễm khuẩn HP (Helicobacter Pylori): Loại vi khuẩn này tồn tại bền bỉ trong môi trường axit, gây kích ứng và bào mòn niêm mạc.
• Tác dụng phụ của thuốc Tây (NSAID): Lạm dụng thuốc giảm đau, kháng viêm khiến “vị khí” bị tổn thương nghiêm trọng.
• Chế độ ăn uống bất ổn: Rượu bia (thấp nhiệt), đồ cay nóng, thói quen nhịn ăn hoặc ăn quá khuya khiến Tỳ Vị quá tải, tích tụ độc tố.
• Căng thẳng (Stress): Trong Đông y gọi là “Can khí phạm Vị”. Khi uất ức, lo lắng, chức năng của Can mộc quá vượng sẽ quay sang “khắc” Tỳ thổ, gây đau và viêm loét.
• Hút thuốc lá: Hỏa độc từ khói thuốc làm thiêu đốt tân dịch, khiến niêm mạc cuống dạ dày khô sạm và dễ viêm nhiễm.
• Yếu tố cơ địa và bệnh lý: Phụ nữ mang thai (do thai nhi chèn ép gây cản trở khí cơ) hay người béo phì cũng là đối tượng dễ mắc bệnh.

Triệu chứng nhận biết: Tiếng cầu cứu của Tỳ Vị

Bệnh thường tiến triển âm thầm, nhưng khi các “dấu hiệu” xuất hiện, bà con cần đặc biệt lưu ý:

• Đau thượng vị: Cảm giác đau âm ỉ hoặc quặn thắt ngay vùng dưới ức. Cơn đau thường tăng lên khi quá đói hoặc quá no (do vị khí nghịch loạn).
• Buồn nôn và nôn ói: Do thức ăn tích trệ, không hạ xuống được khiến khí nghịch lên trên.
• Chướng hơi, đầy bụng: Thức ăn không được tiêu hóa tốt sinh ra “nội thấp”, gây cảm giác nặng nề, khó tiêu.
• Ợ chua, nóng rát: Axit dư thừa (Vị hỏa vượng) trào ngược lên thực quản và cổ họng, thường kèm theo cảm giác đắng miệng hoặc đau họng.
• Rối loạn đại tiện: Tỳ hư dẫn đến đi ngoài phân sống, táo bón hoặc tiêu chảy thất thường.
• Suy nhược, giảm cân: Khi “nguồn sinh hóa khí huyết” bị lỗi, cơ thể sẽ dần gầy sút, mất ngủ và mệt mỏi.

Bệnh viêm cuống bao tử có nguy hiểm không?

Nếu coi nhẹ, tình trạng viêm nhiễm sẽ dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng:

• Viêm loét sâu vào lớp cơ.
• Xuất huyết dạ dày: Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen.
• Thủng cuống dạ dày gây viêm phúc mạc cấp tính.
• Ung thư dạ dày: Biến chứng nguy hiểm nhất khi tế bào niêm mạc bị biến đổi do viêm nhiễm mãn tính lâu ngày.

chuyên gia giải đáp: xuất huyết dạ dày có nguy hiểm không?

Phương pháp chẩn đoán hiện đại

Để xác định chính xác mức độ tổn thương, bác sĩ sẽ kết hợp thăm khám lâm sàng và các kỹ thuật y khoa hiện đại:

• Test vi khuẩn HP: Qua hơi thở, máu hoặc phân.
• Chụp X-quang có cản quang: Giúp quan sát cấu trúc cuống dạ dày.
• Nội soi dạ dày: Phương pháp trực quan nhất để quan sát vết loét, chảy máu hoặc sinh thiết mô để loại trừ ung thư.

Hướng điều trị: Kết hợp tinh hoa Đông – Tây y

Mục tiêu điều trị là làm lành niêm mạc, tiêu diệt tác nhân gây hại và phục hồi chức năng tiêu hóa.

1. Can thiệp bằng Tây y

Dùng thuốc để cắt nhanh triệu chứng và ức chế axit:

• Phác đồ diệt HP: Kết hợp kháng sinh và thuốc ức chế bơm proton (PPI).
• Thuốc kháng Histamin H2: Giảm tiết dịch vị.
• Thuốc bảo vệ niêm mạc (Bismuth): Tạo lớp màng bao phủ vết loét.
• Men vi sinh: Cân bằng hệ vi sinh đường ruột.

2. Giải pháp từ Y học cổ truyền

Đông y tập trung vào nguyên tắc “Công bổ kiêm trị” – vừa tấn công tà khí (vi khuẩn, viêm nhiễm), vừa bồi bổ tỳ vị (phục hồi niêm mạc). Các vị thảo dược như Chè dây (kháng khuẩn HP tự nhiên), Ô tặc cốt (trung hòa axit), Hoài sơn (kiện tỳ) thường được ưu tiên sử dụng để mang lại hiệu quả bền vững, tránh tái phát.

3. Phẫu thuật

Chỉ định khi có biến chứng nặng như thủng dạ dày, xuất huyết không cầm được hoặc hẹp môn vị khiến thức ăn không xuống được ruột. Hiện nay, phẫu thuật nội soi là phương pháp phổ biến nhờ tính an toàn và hồi phục nhanh.

Chế độ dinh dưỡng và lối sống: Thuốc quý tại gia

Để “Vị quản” nhanh chóng khỏe lại, chế độ ăn uống đóng vai trò như một bài thuốc hỗ trợ đắc lực:

• Nên ăn: Táo (giàu chất xơ), cá béo (Omega-3 chống viêm), các loại rau lá xanh, thực phẩm chứa lợi khuẩn (sữa chua), và các thảo dược hỗ trợ như nghệ, gừng.
• Cần tránh: Gia vị cay nóng, đồ chiên rán nhiều dầu mỡ, rượu bia, thuốc lá và các loại thịt đỏ khó tiêu.
• Thói quen sinh hoạt: Ăn đúng giờ, nhai kỹ, chia nhỏ bữa ăn. Đặc biệt, hãy giữ tinh thần thư thái, bởi “Tâm an thì Vị mới ổn”. Thường xuyên tập thể dục nhẹ nhàng để thúc đẩy khí huyết lưu thông.

Bệnh viêm cuống dạ dày tuy gây nhiều phiền toái nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu chúng ta biết lắng nghe cơ thể. Hãy chủ động thăm khám và lựa chọn phương pháp điều trị thuận tự nhiên để bảo vệ sức khỏe lâu dài.

bạn nên tìm hiểu thêm

• viêm dạ dày mạn tính nguy hiểm không? cách điều trị
• viêm dạ dày cấp nên ăn gì giảm đau nhanh, tốt cho bệnh?