U xương dạng xương: Đau nhức về đêm và cách xử lý theo Đông y

U xương dạng xương là một khối u lành tính phát sinh từ nguyên bào xương. Tình trạng này chiếm khoảng 10 – 12% các trường hợp u lành tính và thường được điều trị bằng thuốc chống viêm hoặc phẫu thuật.

U xương dạng xương dưới góc nhìn Y học cổ truyền

Trong quan niệm của Y học cổ truyền, hệ thống xương cốt do tạng Thận làm chủ (Thận chủ cốt tủy). Mọi sự bất thường phát sinh tại xương, dù là u lành tính như u xương dạng xương (osteoid osteoma), đều phản ánh một sự mất cân bằng sâu sắc giữa Chính khí và Tà khí bên trong cơ thể. Khi chính khí hư suy, khí huyết ứ trệ lâu ngày tại một điểm, kết hợp với các tác nhân ngoại tà như Phong, Hàn, Thấp xâm nhập, sẽ hình thành nên các khối tích tụ, mà y học hiện đại gọi là u.

U xương dạng xương thường có kích thước nhỏ (dưới 1.5 cm) nhưng lại gây ra những cơn đau âm ỉ, khó chịu. Điều này trong Đông y được giải thích qua cơ chế “thông tắc bất thống, thống tắc bất thông”. Khi khối u hình thành, nó gây cản trở sự lưu thông của kinh lạc, làm cho huyết dịch tại vùng đó bị ứ bế, dẫn đến cảm giác đau nhức dữ dội, đặc biệt là vào ban đêm khi âm khí vượng, làm tình trạng ứ trệ càng trở nên nghiêm trọng.

Xương khớp là phần cứng của cơ thể nhưng lại được nuôi dưỡng bởi dòng huyết mềm mại. Huyết không thông thì cốt không yên, đó chính là nguồn cơn của mọi sự đau đớn.

Dấu hiệu nhận biết và sự tương quan tạng phủ

Các khối u này có thể xuất hiện ở bất cứ vị trí nào, nhưng phổ biến nhất là ở các xương dài như xương đùi và xương chày. Người bệnh thường gặp phải những triệu chứng điển hình như:

• Xuất hiện các cơn đau khớp âm ỉ và nghiêm trọng vào ban đêm. Theo y lý, ban đêm thuộc Âm, khi kinh mạch vận hành chậm lại, các điểm ứ tắc do khối u sẽ gây đau nhiều hơn, khiến người bệnh mất ngủ, cơ thể mệt mỏi.
• Bước đi khập khiễng, vận động không vững chắc do khí huyết không đủ nuôi dưỡng cơ nhục và xương khớp tại vị trí tổn thương.
• Suy nhược và kém phát triển cơ bắp tại vùng bị ảnh hưởng do khí trệ lâu ngày khiến dinh dưỡng không đến được nơi cần thiết.
• Sưng tấy khu vực bị ảnh hưởng, đây là biểu hiện của tình trạng nhiệt độc tích tụ hoặc thấp trệ tại chỗ.

Tình trạng này thường gặp ở lứa tuổi thanh thiếu niên (từ 4 – 25 tuổi). Đây là giai đoạn cơ thể đang phát triển mạnh mẽ về xương cốt, Thận khí đang sung mãn nhưng cũng dễ bị rối loạn nếu có các yếu tố sang chấn hoặc tác động từ môi trường bên ngoài.

Nguyên nhân và cơ chế hình thành theo Đông y

Mặc dù y học hiện đại chưa khẳng định rõ nguyên nhân, nhưng Đông y cho rằng u xương dạng xương có thể liên quan đến các yếu tố sau:

Nội nhân: Do tiên thiên bất túc (tạng Thận yếu từ bé) khiến cốt tủy không được nuôi dưỡng đầy đủ, tạo điều kiện cho các khối u phát sinh.

Ngoại nhân: Các yếu tố Phong, Hàn, Thấp xâm nhập vào kinh lạc, lưu trú tại xương khớp lâu ngày hóa nhiệt, làm huyết ngưng kết thành u.

Bất nội ngoại nhân: Các chấn thương cũ do vận động, làm tổn thương huyết quản khu vực xương, tạo thành huyết ứ – đây là cơ sở hình thành các tế bào xương bất thường.

Tham vấn của bác sĩ Lê Hữu Tuấn

Chẩn đoán và các biện pháp can thiệp hiện nay

Để xác định chính xác u xương dạng xương, người bệnh cần thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng như siêu âm, chụp X-quang, chụp CT hoặc MRI. Các hình ảnh này giúp bác sĩ xác định vị trí, kích thước và mức độ xơ cứng của xương xung quanh khối u.

Về điều trị, có hai hướng chính:

• Điều trị nội khoa: Sử dụng các loại thuốc chống viêm, giảm đau (NSAIDs) như Aspirin, Paracetamol, Celecoxib… Phương pháp này có hiệu quả giảm đau lâu dài nhưng cần theo dõi sát sao các tác dụng phụ lên dạ dày và tạng phủ khác.
• Điều trị ngoại khoa: Phẫu thuật mở hoặc phẫu thuật xâm lấn tối thiểu (sóng cao tần) để loại bỏ hoàn toàn khối u. Phương pháp này thường được chỉ định khi người bệnh không đáp ứng với thuốc hoặc đau quá mức ảnh hưởng đến sinh hoạt.

Dưới góc nhìn hỗ trợ, việc kết hợp các bài thuốc Đông y giúp bồi bổ can thận, mạnh gân cốt và hoạt huyết sẽ giúp cơ thể phục hồi nhanh hơn sau can thiệp, đồng thời giảm thiểu các cơn đau âm ỉ kéo dài.

Lời dặn dành cho người bệnh

Dù u xương dạng xương là khối u lành tính và có thể tự thoái triển ở một số ít trường hợp, nhưng tuyệt đối không được chủ quan. Người bệnh cần chú ý:

• Theo dõi định kỳ bằng X-quang mỗi 3 – 6 tháng để đánh giá sự phát triển của khối u.
• Không tự ý sử dụng các loại thuốc đắp, lá dân gian không rõ nguồn gốc lên vùng sưng đau vì có thể gây nhiễm trùng hoặc làm tình trạng viêm nặng hơn.
• Giữ chế độ sinh hoạt điều độ, tránh làm việc quá sức gây áp lực lên vùng xương bị tổn thương.

Hệ xương khớp khỏe mạnh là nền tảng của một cơ thể tráng kiện. Khi có bất kỳ dấu hiệu đau nhức bất thường nào, đặc biệt là đau về đêm, chúng ta nên chủ động tìm đến sự thăm khám chuyên môn để có hướng xử lý kịp thời.

Nếu bà con đang gặp phải những cơn đau xương khớp dai dẳng và cần một góc nhìn chuyên sâu từ y học cổ truyền, hãy liên hệ để được tư vấn cụ thể qua Zalo 0972.606.773 hoặc Messenger Lão Tuấn để bảo vệ sức khỏe vận động của mình ngay hôm nay.