Cách phân biệt viêm khớp dạng thấp và thoái hóa khớp từ gốc Đông y

Bệnh viêm khớp dạng thấp và thoái hóa khớp đều là những căn bệnh xương khớp tiến triển mãn tính. Trong giai đoạn đầu, triệu chứng của cả hai bệnh lý đều là những cơn đau mỏi khớp không đặc trưng. Đôi khi, sự nhầm lẫn giữa hai tình trạng này có thể gây ảnh hưởng đến kết quả của quá trình điều trị.

Bản chất bệnh viêm khớp dạng thấp và thoái hóa khớp dưới góc nhìn Đông y

Trong y lý cổ truyền, các bệnh lý về xương khớp nói chung được xếp vào phạm vi chứng Tý. “Tý” có nghĩa là sự tắc nghẽn, không thông suốt. Khi kinh lạc bị cản trở, khí huyết không thể lưu thông để nuôi dưỡng cân cốt, từ đó sinh ra đau nhức, tê mỏi và sưng tấy.

Mặc dù cùng gây ra những tổn thương tại khớp, nhưng viêm khớp dạng thấp và thoái hóa khớp có bản chất hình thành khác biệt. Thoái hóa khớp chủ yếu do quy luật lão hóa tự nhiên của cơ thể kết hợp với sự suy yếu của tạng Can (chủ cân) và Thận (chủ cốt). Khi tuổi tác càng cao, tinh huyết ở Can Thận hư suy, không nuôi dưỡng được bao hoạt dịch và sụn khớp, dẫn đến tình trạng khô khớp, gai xương.

Ngược lại, viêm khớp dạng thấp lại mang tính chất của một bệnh tự miễn, thường liên quan đến sự rối loạn của hệ thống chính khí (hệ miễn dịch). Khi chính khí không đủ sức bảo vệ cơ thể, các yếu tố ngoại tà như Phong, Hàn, Thấp, Nhiệt thừa cơ xâm nhập vào kinh phương, lưu trú tại các khớp xương gây viêm nhiễm, sưng đỏ và đau đớn đối xứng.

“Thân thể con người là một khối thống nhất, xương khớp không chỉ đau ở chỗ đau mà thường là sự phản chiếu của nội lực tạng phủ đang dần vơi cạn.”

Nhận diện và phân biệt qua các biểu hiện lâm sàng

Để tránh nhầm lẫn dẫn đến sai lệch trong hướng điều chỉnh, chúng ta cần lưu tâm đến vị trí và đặc điểm của các cơn đau:

Vị trí vùng khớp tổn thương

• Viêm khớp dạng thấp: Thường bắt đầu từ các khớp nhỏ và vừa như khớp bàn ngón tay, cổ tay, khớp bàn ngón chân. Đặc điểm quan trọng nhất là tính đối xứng (đau cả hai bên trái và phải). Ở giai đoạn tiến triển, các khớp lớn như gối, vai cũng có thể bị ảnh hưởng.
• Thoái hóa khớp: Chủ yếu xảy ra ở các vị trí chịu trọng lực lớn của cơ thể như khớp gối, cột sống thắt lưng, đốt sống cổ và khớp háng. Tổn thương thường tập trung tại chỗ và có thể không đồng đều giữa hai bên.

Đặc điểm cơn đau và dấu hiệu cứng khớp

Cơ chế đau của thoái hóa khớp thường mang tính chất cơ học. Nghĩa là đau tăng lên khi vận động, mang vác nặng và giảm bớt khi nghỉ ngơi. Người bệnh thường gặp hiện tượng cứng khớp vào buổi sáng nhưng thời gian ngắn, thường dưới 30 phút, chỉ cần vận động nhẹ nhàng là khớp sẽ linh hoạt trở lại.

Với viêm khớp dạng thấp, cơn đau thường kèm theo các dấu hiệu viêm như sưng, nóng và đôi khi đỏ da vùng khớp. Tình trạng cứng khớp vào buổi sáng kéo dài rất lâu, thường trên 1 giờ đồng hồ. Đây là dấu hiệu điển hình của việc khí huyết bị ứ trệ nghiêm trọng sau một đêm nghỉ ngơi không vận động.

Mối nguy hại khi chủ quan với các triệu chứng xương khớp

Nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, cả hai tình trạng này đều dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng. Thoái hóa khớp có thể gây biến dạng khớp, mọc gai xương gây chèn ép dây thần kinh dẫn đến đau thần kinh tọa hoặc thoát vị đĩa đệm. Trong khi đó, viêm khớp dạng thấp là bệnh hệ thống, ngoài việc gây dính khớp, biến dạng khớp “bàn tay gió thổi”, bệnh còn có thể tổn thương đến các tạng phủ khác như tâm, phế.

Việc điều trị sớm không chỉ giúp bảo tồn chức năng vận động mà còn là cách để duy trì chất lượng cuộc sống bền vững. Y học cổ truyền hướng tới việc cân bằng âm dương, hồi phục chức năng tự chữa lành của cơ thể để đẩy lùi bệnh tật.

Lời khuyên trong sinh hoạt và điều chỉnh lối sống

Bên cạnh việc dùng thuốc theo chỉ định, chế độ sinh hoạt đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát bệnh xương khớp:

• Giữ ấm cơ thể, đặc biệt là các khớp khi thời tiết thay đổi để tránh phong hàn xâm nhập.
• Duy trì cân nặng hợp lý để giảm áp lực lên hệ thống khung xương.
• Luyện tập các bài vận động nhẹ nhàng như thái cực quyền, yoga để khí huyết lưu thông.
• Lắng nghe cơ thể, nếu thấy đau nhức kéo dài kèm sốt hoặc mệt mỏi, cần tìm đến các cơ sở y tế để được thăm khám chuyên sâu.

“Một cơ thể khỏe mạnh bắt đầu từ một hệ xương khớp vững chắc và một tinh thần lạc quan, thuận theo tự nhiên mà dưỡng sinh.”

Việc phân biệt đúng viêm khớp dạng thấp và thoái hóa khớp là bước đầu tiên và quan trọng nhất để có một lộ trình hồi phục đúng đắn. Hãy luôn chủ động với sức khỏe của mình, bởi xương khớp chính là trụ cột của sự sống.

Nếu bà con đang gặp phải những cơn đau nhức chưa rõ nguyên nhân hoặc cần được tư vấn chuyên sâu về tình trạng xương khớp theo Đông y, hãy kết nối trực tiếp để nhận được sự hỗ trợ tận tình nhất qua Zalo 0972.606.773 hoặc Messenger Lão Tuấn.