Viêm khớp dạng thấp ăn gì kiêng gì? Lời khuyên vàng giúp gân cốt dẻo dai khỏe mạnh

Viêm khớp dạng thấp là một bệnh lý tự miễn mạn tính, không chỉ gây đau nhức tại các khớp nhỏ mà còn có thể ảnh hưởng đến toàn thân. Theo góc nhìn của Đông y, việc thấu hiểu chế độ dinh dưỡng, kết hợp giữa việc nuôi dưỡng tạng phủ và kiểm soát tà khí là chìa khóa quan trọng để hỗ trợ cải thiện tình trạng bệnh và phòng ngừa biến chứng hiệu quả.

Bản chất của viêm khớp dạng thấp dưới nhãn quan Y học cổ truyền

Trong Đông y, viêm khớp dạng thấp thuộc phạm vi chứng Tý. Chữ “Tý” có nghĩa là tắc nghẽn, không thông. Khi các yếu tố ngoại tà như Phong (gió), Hàn (lạnh), Thấp (độ ẩm) xâm nhập vào cơ thể trong điều kiện vệ khí (hệ miễn dịch) suy yếu, chúng sẽ khu trú tại các khớp xương, ngăn trở sự vận hành của khí huyết. Lâu ngày, sự tắc nghẽn này sinh ra nhiệt (viêm), gây sưng tấy, đau nhức và biến dạng khớp.

Đáng chú ý, căn nguyên sâu xa thường liên quan mật thiết đến tạng Can và Thận. Can chủ cân (gân), Thận chủ cốt (xương). Khi Can Thận bất túc, gân xương không được nuôi dưỡng đầy đủ, dẫn đến tình trạng khớp khô khốc, dễ bị tổn thương bởi các tác nhân bên ngoài. Do đó, chế độ ăn uống cho người bệnh không chỉ đơn thuần là “ăn gì cho bớt đau” mà phải là “ăn gì để bổ bổ tạng phủ, thông kinh hoạt lạc”.

Cổ nhân có câu: “Thông bất thống, thống bất thông” – Nghĩa là khí huyết lưu thông thì không đau, nếu đau tức là khí huyết đang bị tắc nghẽn. Dinh dưỡng đúng cách chính là bước đầu tiên để khơi thông dòng chảy ấy.

Viêm khớp dạng thấp nên ăn gì để hỗ trợ cải thiện?

Chế độ dinh dưỡng đối với người bệnh cần tập trung vào các thực phẩm có tác dụng trừ thấp, tán hàn, thanh nhiệt và bồi bổ khí huyết. Dưới đây là những nhóm thực phẩm thiết yếu:

Nhóm thực phẩm giàu Acid béo Omega-3

Các loại cá biển sâu như cá hồi, cá mòi hay các loại hạt như hạt lanh được ví như “dầu bôi trơn” cho khớp. Theo y lý, các loại chất béo lành mạnh này hỗ trợ nhuận hoạt các khớp, giảm bớt sự khô cứng và hạn chế tình trạng huyết ứ tại các mao mạch quanh khớp.

• Liều lượng khuyến nghị: 1-3g omega-3 mỗi ngày.
• Nguồn thực phẩm: Cá hồi, cá thu, cá ngừ.

Rau xanh và trái cây tươi – Nguồn cung cấp chính khí

Rau xanh, đặc biệt là các loại có lá màu đậm, chứa hàm lượng canxi và chất chống oxy hóa cao, giúp tăng cường chính khí, bảo vệ cơ thể trước sự tấn công của tà khí. Bông cải xanh, cải xoăn, bắp cải chứa nhiều vitamin K và C, hỗ trợ quá trình tái tạo mô liên kết tại khớp.

Gia vị có tính ấm và kháng viêm tự nhiên

Gừng, nghệ, tỏi và hành không chỉ là gia vị mà còn là những vị thuốc quý trong gian bếp. Gừng có tính ấm, giúp tán hàn; nghệ chứa curcumin giúp thanh nhiệt, giải độc và giảm sưng đau rõ rệt.

• Tỏi: Kích thích hệ miễn dịch, hạn chế phản ứng viêm.
• Nghệ: Ức chế các tác nhân phá hủy sụn khớp.
• Gừng: Kháng viêm, chống sưng mạnh mẽ.

Nhóm các loại hạt và quả mọng

Các loại hạt khô như óc chó, hạnh nhân giàu kẽm và protein thực vật, giúp nuôi dưỡng gân cốt. Trong khi đó, các loại quả mọng như dâu tây, việt quất giúp thanh lọc cơ thể, giảm tình trạng sưng viêm nhờ hàm lượng anthocyanin dồi dào.

Người viêm khớp dạng thấp nên kiêng gì?

Việc kiêng khem trong Đông y rất quan trọng, nhằm tránh việc “nạp thêm tà khí” vào cơ thể, làm trầm trọng hơn tình trạng tắc nghẽn kinh lạc.

Thực phẩm gây tích tụ nhiệt và thấp (Đồ chiên rán, nhiều đường)

Các món ăn chứa nhiều dầu mỡ và đường tinh luyện dễ sinh ra đàm thấp bên trong cơ thể. Đàm thấp tích tụ lâu ngày sẽ gây cản trở lưu thông khí huyết, khiến các khớp càng thêm sưng nề và đau nhức.

Thịt đỏ và thực phẩm giàu đạm động vật

Thịt chó, thịt bò, thịt dê là những loại thịt có tính nóng và hàm lượng đạm rất cao. Tiêu thụ quá nhiều có thể gây thừa đạm, dẫn đến tình trạng “huyết nhiệt”, làm bùng phát các cơn đau cấp tính tại khớp.

Thực phẩm chứa nhiều Axit Oxalic

Các loại quả chua như cam, chanh, bưởi hay khế tuy giàu vitamin nhưng lại chứa axit oxalic. Chất này có thể làm tăng quá trình thoái hóa sụn và dễ kích thích phản ứng viêm mạnh mẽ hơn ở người bệnh khớp.

Hạn chế Gluten và tinh bột dễ gây kích ứng

Lúa mì, lúa mạch hay một số loại tinh bột như ngô có thể gây rối loạn miễn dịch ở những cơ địa nhạy cảm, làm tăng chỉ số viêm trong máu.

Việc kiêng cữ không phải là khổ hạnh, mà là cách chúng ta lắng nghe và bảo vệ cơ thể trước những tác nhân không phù hợp.

Lời căn dặn về lối sống và thăm khám

Ngoài việc ăn uống, người bệnh cần chú ý giữ ấm cơ thể, tránh để gió lạnh và hơi ẩm xâm nhập vào các khớp. Việc vận động nhẹ nhàng như đi bộ, tập yoga hoặc dưỡng sinh giúp khí huyết lưu thông, ngăn ngừa tình trạng dính khớp và teo cơ. Khi nhận thấy các dấu hiệu như cứng khớp buổi sáng kéo dài, khớp sưng nóng rõ rệt hoặc mệt mỏi toàn thân, người bệnh cần thực hiện thăm khám chuyên sâu để có phác đồ điều trị kịp thời.

Người bệnh cũng có thể tham khảo thêm về việc bệnh phong thấp nên ăn gì hoặc các phương pháp hỗ trợ tại nhà như dùng lá lốt chữa viêm khớp dạng thấp để cải thiện triệu chứng trong giai đoạn đầu.

Hiểu đúng về dinh dưỡng và bản chất bệnh lý theo Đông y giúp chúng ta chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe xương khớp. Nếu bà con đang gặp khó khăn trong việc kiểm soát các cơn đau hoặc cần một lộ trình dinh dưỡng chuyên biệt cho thể trạng của mình, đừng ngần ngại tìm kiếm sự hỗ trợ từ các chuyên gia uy tín.

Để nhận được sự tư vấn cụ thể về tình trạng viêm khớp và cách điều chỉnh chế độ sinh hoạt phù hợp nhất, bà con hãy nhắn tin trực tiếp qua Zalo 0972.606.773 hoặc liên hệ qua số điện thoại 0972 606 773 để đội ngũ chuyên gia hỗ trợ kịp thời.