Phân biệt Viêm khớp dạng thấp và Gout: Tránh nhầm lẫn hại xương khớp

Viêm khớp dạng thấp và gout đều là những bệnh lý xương khớp mạn tính có biểu hiện sưng, đau tại khớp, dễ gây nhầm lẫn trong giai đoạn khởi phát. Việc nhận diện đúng bản chất từng bệnh dưới góc nhìn y học cổ truyền không chỉ giúp chúng ta có hướng điều trị phù hợp mà còn là chìa khóa để bảo vệ tạng phủ, duy trì chính khí và ngăn ngừa biến chứng lâu dài.

Trong quan niệm của y học cổ truyền, các bệnh lý gây đau nhức, sưng nóng tại khớp như viêm khớp dạng thấp và gout đều thuộc phạm vi chứng Tý. “Tý” có nghĩa là tắc nghẽn, không thông. Khi sức đề kháng của cơ thể (chính khí) suy giảm, các tà khí bên ngoài như Phong, Hàn, Thấp, Nhiệt thừa cơ xâm nhập vào kinh lạc, cơ nhục và xương khớp. Sự khu trú của tà khí làm khí huyết vận hành không thông suốt, gây ra tình trạng đau nhức, sưng tấy.

Bản chất bệnh Gout: Sự tích tụ của thấp nhiệt và trệ khí

Gout (hay còn gọi là Thống phong) thường khởi phát đột ngột với những cơn đau dữ dội, nóng rát tại một khớp đơn lẻ, điển hình nhất là khớp ngón chân cái. Dưới góc nhìn Đông y, đây là hệ quả của tình trạng “thấp nhiệt” tích tụ quá mức. Khi chế độ ăn uống thiếu điều độ, dung nạp quá nhiều thực phẩm béo mỡ, rượu bia (được coi là những tác nhân gây thấp nhiệt), chức năng vận hóa của tỳ vị bị ảnh hưởng, khiến đàm thấp nội sinh, kết tụ thành độc tố lắng đọng tại khớp.

Sự lắng đọng này khiến khí huyết tại vị trí đó bị đình trệ nghiêm trọng, biểu hiện ra bên ngoài là tình trạng sưng đỏ, nóng và đau như bị dùi đâm. Cơn đau thường đạt đỉnh rất nhanh. Nếu không được kiểm soát tốt, chính khí ngày càng suy, tà khí càng sâu, các khối u cục (hạt tophi) hình thành chính là biểu hiện của đàm trệ và huyết ứ lâu ngày không được giải tỏa.

Viêm khớp dạng thấp: Khi tạng phủ suy yếu và hệ miễn dịch rối loạn

Viêm khớp dạng thấp trong y học cổ truyền thường liên quan mật thiết đến sự suy yếu của can và thận. Can chủ cân (gân), thận chủ cốt (xương). Khi can thận bất túc, cân cốt không được nuôi dưỡng đầy đủ, tạo điều kiện cho phong hàn thấp xâm nhập và trú ngụ lâu ngày tại các khớp nhỏ ở bàn tay, bàn chân, cổ tay.

Khác với sự bùng phát dữ dội của Gout, viêm khớp dạng thấp thường diễn tiến âm thầm, đau dai dẳng và có tính đối xứng. Người bệnh thường gặp tình trạng cứng khớp vào buổi sáng – đây là dấu hiệu của việc khí huyết lưu thông kém sau một đêm nghỉ ngơi. Vì là bệnh liên quan đến hệ thống miễn dịch (tự miễn), Đông y coi đây là sự rối loạn giữa “chính” và “tà”, khi cơ thể tự tấn công chính mình do sự mất cân bằng âm dương nghiêm trọng.

“Thân thể là một khối thống nhất, xương khớp đau nhức chỉ là ngọn, tạng phủ suy vi mới là gốc. Điều trị bệnh xương khớp không chỉ là đuổi phong tán hàn, mà quan trọng hơn cả là phải bồi bổ can thận, phục hồi chính khí để cơ thể tự chữa lành.”

Cách phân biệt viêm khớp dạng thấp và Gout chuẩn xác

Mặc dù cùng gây đau nhức, nhưng dựa trên y lý và lâm sàng, chúng ta có thể phân biệt hai bệnh này qua các yếu tố đặc trưng:

Vị trí và tính chất đối xứng

• Gout: Thường bắt đầu ở các khớp đơn lẻ, đặc biệt là khớp ngón chân cái (chi dưới). Cơn đau mang tính chất đơn độc, ít khi đối xứng hai bên cùng lúc trong giai đoạn đầu.
• Viêm khớp dạng thấp: Có tính chất đối xứng rõ rệt (đau cả hai bên cổ tay, hai bên đầu gối). Bệnh thường khởi phát ở các khớp nhỏ ở bàn tay, ngón tay trước khi lan ra các khớp lớn.

Đặc điểm cơn đau và biểu hiện ngoài da

Cơn đau Gout thường kèm theo tình trạng sưng đỏ rực, nóng rát rõ rệt, chạm nhẹ cũng đau buốt. Trong khi đó, viêm khớp dạng thấp thường gây đau âm ỉ, sưng nhưng ít khi đỏ rực, cảm giác đau thường kèm theo tình trạng cứng khớp kéo dài trên 30 phút vào buổi sáng.

Diễn tiến theo thời gian

Gout diễn ra theo từng đợt cấp tính, giữa các đợt bệnh nhân có thể cảm thấy hoàn toàn bình thường. Ngược lại, viêm khớp dạng thấp là một quá trình viêm mạn tính liên tục, triệu chứng đau nhức có thể tăng giảm nhưng hiếm khi biến mất hoàn toàn nếu không có sự can thiệp chuyên môn.

Tham khảo: cách dùng lá lốt chữa viêm khớp dạng thấp tại nhà

Tham vấn của bác sĩ Lê Hữu Tuấn

Trong thực tế thăm khám, Lão nhận thấy rất nhiều bà con thường nhầm lẫn giữa hai căn bệnh này dẫn đến việc dùng sai phương pháp. Có trường hợp bà con bị Gout nhưng lại tự ý đắp thuốc dân gian không rõ nguồn gốc dành cho viêm khớp, khiến vết sưng bị nhiễm trùng, hoại tử. Cần hiểu rằng, triệu chứng đau ở khớp đôi khi không nằm ở chính cái khớp đó, mà là sự lên tiếng của tạng phủ bên trong đang bị tổn thương. Việc chỉ tập trung xử lý triệu chứng đau nhức tức thời mà bỏ qua việc điều chỉnh cơ địa, đào thải độc tố hay bồi bổ can thận sẽ khiến bệnh dễ tái phát và ngày càng trầm trọng hơn. Bà con cần được thăm khám kỹ lưỡng để xác định đúng thể bệnh trước khi áp dụng bất kỳ phương cách nào.

Hướng điều trị và kiểm soát dưới góc nhìn Đông y

Để cải thiện tình trạng viêm khớp dạng thấp và Gout, y học cổ truyền hướng tới mục tiêu: Tiêu viêm – Tán độc – Bồi bổ.

Đối với bệnh viêm khớp dạng thấp: Kiểm soát viêm, giảm triệu chứng và ngăn chặn tổn thương khớp là ưu tiên hàng đầu.

• Sử dụng thảo dược có tác dụng khu phong, trừ thấp, thông kinh lạc để giảm đau.
• Kết hợp các vị thuốc bổ can thận để nuôi dưỡng xương khớp từ bên trong.
• Chế độ ăn uống chống viêm: Tăng cường các loại rau xanh, thực phẩm giàu Omega-3 hỗ trợ giảm sưng.
• Luyện tập nhẹ nhàng để duy trì sự linh hoạt của kinh lạc và gân cốt.

Đối với bệnh Gout: Tập trung vào việc thanh nhiệt, trừ thấp và tăng cường khả năng đào thải của thận.

• Hạn chế tuyệt đối thực phẩm giàu purin (thịt đỏ, nội tạng, hải sản) và rượu bia để giảm áp lực cho tỳ vị và thận.
• Sử dụng các vị thuốc có tác dụng lợi tiểu, hoạt huyết để hỗ trợ đào thải axit uric tự nhiên.
• Uống đủ nước để hỗ trợ quá trình bài tiết độc tố ra khỏi cơ thể qua đường nước tiểu.

Lời căn dặn về lối sống và phòng ngừa

Bệnh xương khớp không chỉ do ngoại tà mà còn do chính lối sống của chúng ta. Để bảo vệ chính khí, bà con cần lưu ý:

• Giữ ấm cơ thể, đặc biệt là các khớp xương khi thời tiết giao mùa hoặc trở lạnh.
• Tránh làm việc quá sức hoặc mang vác nặng gây áp lực lên hệ thống cốt tủy.
• Duy trì tinh thần lạc quan, tránh căng thẳng vì stress khiến khí huyết ngưng trệ, làm bệnh tăng nặng.
• Thăm khám định kỳ để theo dõi nồng độ axit uric cũng như tình trạng sưng viêm của khớp.

Xem ngay: hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp – điều cần biết

Hiểu đúng về viêm khớp dạng thấp và gout là bước đầu tiên để bà con làm chủ sức khỏe của mình. Đừng để những cơn đau làm giảm chất lượng cuộc sống, hãy lắng nghe cơ thể và lựa chọn giải pháp an toàn, bền vững.

Có thể bạn quan tâm

• Các bài thuốc nam chữa viêm khớp dạng thấp phổ biến
• Bị viêm khớp phản ứng cần kiêng gì tốt cho bệnh?

Nếu bà con đang gặp khó khăn trong việc phân biệt các triệu chứng đau nhức xương khớp hoặc cần một lộ trình chăm sóc chuyên sâu, hãy liên hệ để được hỗ trợ tư vấn kịp thời qua Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773.