Thoái hóa cột sống ăn gì, kiêng gì để bảo tồn xương khớp?

Điều chỉnh chế độ ăn uống và lối sống là điều vô cùng quan trọng trong việc hỗ trợ cải thiện thoái hóa cột sống. Do đó, người bệnh cần tìm hiểu thoái hóa cột sống nên ăn gì và kiêng gì để giảm thiểu triệu chứng và duy trì sức khỏe của cột sống.

Vai trò của chế độ ăn với người bị thoái hóa cột sống

Trong quan niệm của Y học cổ truyền, “thực dược đồng nguyên” – nghĩa là thức ăn và thuốc có cùng nguồn gốc. Một chế độ ăn đúng không chỉ cung cấp dưỡng chất đơn thuần mà còn là cách để điều hòa tạng phủ, bồi bổ tinh tủy. Thoái hóa cột sống thường khởi phát khi chính khí suy giảm, tà khí (phong, hàn, thấp) xâm nhập vào kinh lạc, làm khí huyết ứ trệ tại cột sống.

Chế độ ăn uống đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát và hỗ trợ cải thiện các triệu chứng của bệnh thoái hóa cột sống nhờ các cơ chế sau:

• Giảm đau và sưng khớp: Các thực phẩm có tính kháng viêm tự nhiên giúp thông kinh hoạt lạc, giảm sự chèn ép của tà khí, từ đó hỗ trợ giảm đau, sưng và cứng khớp hiệu quả.
• Duy trì cân nặng hợp lý: Trọng lượng cơ thể quá lớn sẽ tạo áp lực “ngàn cân” lên cột sống vốn đã suy yếu. Giữ cân nặng ổn định giúp giảm gánh nặng cho vùng thắt lưng và cổ.
• Tăng cường sức khỏe cơ bắp: Hệ thống cơ bắp vững chãi đóng vai trò như một lớp giáp bảo vệ, hỗ trợ cột sống giữ đúng trục sinh lý, giảm áp lực lên các đốt sống bị thoái hóa.
• Bồi bổ tạng phủ: Dinh dưỡng đúng cách giúp bổ can, ích thận – hai tạng chủ về cân (gân) và cốt (xương). Khi can thận sung túc, xương khớp tự khắc sẽ dẻo dai.

Tham khảo thêm: Điều trị thoái hóa cột sống cổ bằng thuốc nam – an toàn, hiệu quả

Thoái hóa cột sống nên ăn gì để hỗ trợ phục hồi?

Việc lựa chọn thực phẩm nên ưu tiên những loại có tác dụng thanh nhiệt, tiêu viêm, đồng thời cung cấp các dưỡng chất thiết yếu để tái tạo sụn khớp. Dưới góc nhìn Đông y, người bệnh nên chọn thực phẩm hài hòa về tính vị, tránh các loại quá hàn hoặc quá nhiệt làm nhiễu loạn khí huyết.

Các loại thực phẩm nên ưu tiên trong thực đơn hàng ngày:

• Nhóm cá giàu Omega-3: Cá hồi, cá thu, cá ngừ… được ví như “dầu bôi trơn” cho khớp. Axit béo này hỗ trợ giảm viêm nhiễm tại các đốt sống, giúp cử động linh hoạt hơn.
• Rau xanh và trái cây tươi: Các loại rau họ cải, bông cải xanh, cam, quýt cung cấp vitamin C, K dồi dào. Đây là những chất xúc tác quan trọng để cơ thể tổng hợp collagen – thành phần cấu tạo nên sụn khớp.
• Các loại đậu và hạt: Đậu đen (vị thuốc bổ thận trong Đông y), đậu xanh, đậu lăng cung cấp nguồn protein thực vật lành mạnh và khoáng chất, giúp xương chắc khỏe từ bên trong.
• Ngũ cốc nguyên hạt: Gạo lứt, yến mạch chứa nhiều chất xơ giúp ngăn ngừa các phản ứng viêm hệ thống, đồng thời hỗ trợ kiểm soát cân nặng tốt hơn.
• Sữa và các chế phẩm từ sữa: Nguồn canxi và vitamin D dồi dào trong sữa chua, phô mai giúp củng cố mật độ xương, hạn chế tình trạng loãng xương đi kèm thoái hóa.

Tham khảo thêm: Bài thuốc chữa thoái hóa cột sống từ lá ngải cứu

Tham vấn chuyên môn của Bác sĩ Lê Hữu Tuấn

Dưới góc độ lâm sàng, nhiều trường hợp bà con bị đau nhức dữ dội ở thắt lưng nhưng căn nguyên thực chất lại không chỉ nằm ở “chỗ đau” đó. Thoái hóa cột sống thường là hệ quả của một quá trình suy yếu tạng phủ lâu ngày, đặc biệt là thận hư không chủ được cốt tủy, hoặc can huyết kém không nuôi dưỡng được gân cơ. Nếu chúng ta chỉ tập trung xử lý triệu chứng bên ngoài bằng các loại thuốc giảm đau tức thời mà bỏ qua việc điều chỉnh cơ địa, bồi bổ tinh tủy từ bên trong thì bệnh sẽ rất dễ tái phát và chuyển biến nặng hơn. Chế độ ăn uống là điều kiện cần, nhưng một lộ trình điều trị bài bản để phục hồi chức năng tạng phủ mới là điều kiện đủ để bà con ổn định sức khỏe lâu dài.

Thoái hóa cột sống nên kiêng ăn gì?

Bên cạnh việc bổ sung dưỡng chất, người bệnh cần đặc biệt lưu ý tránh các thực phẩm “khắc tinh” có thể thúc đẩy quá trình viêm nhiễm diễn ra mạnh mẽ hơn, khiến khí huyết càng thêm ngưng trệ.

Các loại thực phẩm cần hạn chế tối đa:

• Thực phẩm chế biến sẵn: Các loại thịt xông khói, đồ đóng hộp thường chứa nhiều chất bảo quản và muối. Lượng muối cao gây tích nước, tăng sưng tấy và làm thất thoát canxi qua đường bài tiết.
• Đồ ăn nhiều đường: Bánh kẹo, nước ngọt làm tăng mức insulin trong máu, kích thích các phản ứng viêm tại vùng cột sống bị tổn thương.
• Chất béo bão hòa: Mỡ động vật, nội tạng thường gây tăng cholesterol, làm giảm lưu thông máu đến nuôi dưỡng các đốt sống, khiến quá trình thoái hóa diễn ra nhanh hơn.
• Rượu bia và chất kích thích: Những đồ uống này làm tiêu hao tinh huyết, gây cản trở quá trình hấp thụ canxi và làm yếu hệ thống xương khớp.
• Thực phẩm có tính nóng đậm: Ớt, tiêu, tỏi khi dùng quá nhiều sẽ gây tích nhiệt, khiến các ổ viêm tại khớp trở nên đau nhức và nóng ran.

Lời khuyên từ chuyên gia

Dinh dưỡng là nền tảng, nhưng không thể thay thế hoàn toàn các phương pháp điều trị chuyên sâu. Người bệnh nên duy trì thói quen lắng nghe cơ thể. Khi xuất hiện các cơn đau kéo dài, tê bì chân tay hoặc hạn chế vận động, đó là tín hiệu cho thấy hệ thống kinh lạc đang bị bế tắc nghiêm trọng.

Kết hợp chế độ ăn “sạch” với các bài tập vận động nhẹ nhàng như Yoga hoặc đi bộ sẽ giúp khí huyết lưu thông tốt hơn. Đặc biệt, việc thăm khám định kỳ để đánh giá mức độ thoái hóa là vô cùng cần thiết để có hướng xử lý kịp thời, tránh biến chứng thoát vị đĩa đệm hoặc chèn ép dây thần kinh.

Bạn có thể tham khảo thêm:

• Các triệu chứng của bệnh thoái hóa cột sống lưng
• Bài tập yoga chữa thoái hóa cột sống nên tập hàng ngày

Mỗi thể trạng người bệnh đều có những đặc điểm riêng biệt, việc tự ý áp dụng các chế độ kiêng khem quá mức đôi khi gây phản tác dụng. Để có một thực đơn và liệu trình hỗ trợ cải thiện thoái hóa cột sống phù hợp nhất với bản thân, hãy liên hệ ngay để được các chuyên gia tư vấn kỹ lưỡng qua Zalo 0972.606.773 hoặc Messenger Lão Tuấn.