Triệu chứng thoái hóa cột sống lưng: 5 dấu hiệu chớ nên chủ quan

Thoái hóa cột sống lưng không đơn thuần là sự lão hóa theo quy luật tự nhiên, mà dưới góc nhìn của Y học cổ truyền, đây là hệ quả của sự suy giảm chính khí, tạng phủ hư tổn và sự xâm nhập của tà khí bên ngoài. Việc nhận diện sớm các triệu chứng không chỉ giúp người bệnh ngăn chặn biến chứng mà còn là chìa khóa để điều dưỡng cơ thể từ gốc.

Triệu chứng thoái hóa cột sống lưng: tín hiệu từ sự mất cân bằng âm dương

Trong y lý Đông y, vùng lưng là “phủ của Thận”. Khi Thận khí suy kém, tinh huyết không đầy đủ sẽ không thể nuôi dưỡng được cốt tủy, dẫn đến xương khớp lỏng lẻo, dễ bị thoái hóa. Các biểu hiện lâm sàng thường thấy chính là lời cảnh báo về sự rối loạn bên trong cơ thể mà người bệnh cần lưu tâm.

Đau vùng thắt lưng: dấu hiệu của khí trệ huyết ứ

Cảm giác đau đớn là triệu chứng điển hình nhất, phản ánh nguyên tắc “bất thông tắc thống” (khí huyết không lưu thông sẽ gây đau). Khi hệ thống kinh lạc tại vùng thắt lưng bị tắc nghẽn do phong hàn hoặc do huyết ứ, người bệnh sẽ cảm nhận rõ rệt các cơn đau.

Đây là một trong những biểu hiện sớm của bệnh thoái hóa cột sống lưng, khi cấu trúc đĩa đệm và đốt sống bắt đầu suy giảm chức năng, mất đi sự dẻo dai vốn có.

Đặc điểm cơn đau theo thể bệnh:

• Thể hàn thấp: Đau âm ỉ, cảm giác lạnh vùng lưng, đau tăng khi trời trở lạnh hoặc về đêm, chườm ấm thấy dễ chịu. Cơn đau có thể lan xuống mông và chi dưới.
• Thể huyết ứ: Đau nhói như dùi đâm tại một điểm cố định, đau tăng khi vận động mạnh, cúi người hoặc xoay người sai tư thế.
• Thể thấp nhiệt: Vùng lưng đau kèm cảm giác nóng, rêu lưỡi vàng, người bứt rứt khó chịu.
• Cứng khớp buổi sáng: Đây là dấu hiệu của “thấp tà” ngưng trệ, khiến khí huyết khó lưu thông sau một đêm dài nằm nghỉ, thường phải vận động nhẹ nhàng mới thuyên giảm.

Tê bì tay chân: sự thiếu hụt dinh dưỡng của can huyết

Ngoài cảm giác đau, tê bì là triệu chứng thường gặp khi bệnh tiến triển. Theo Đông y, “Can chủ cân” (gan làm chủ gân), khi Can huyết hư sẽ không thể nuôi dưỡng gân mạch, dẫn đến hiện tượng tê dại, mất cảm giác.

Mặt khác, khi thoái hóa gây chèn ép, khí huyết không thể lưu thông xuống nuôi dưỡng tứ chi, gây ra cảm giác kiến bò, tê rần.

Người bệnh có thể tham khảo thêm phương pháp dân gian hỗ trợ giảm tê đau: bài thuốc chữa thoái hóa cột sống từ lá ngải cứu để áp dụng tại nhà.

Biểu hiện cụ thể:

• Cảm giác tê bì bắt đầu từ thắt lưng, lan xuống mông, đùi và bàn chân.
• Khả năng vận động của chân yếu đi, đi lại khó khăn, đứng lâu cảm thấy run chân hoặc không vững.
• Trường hợp Can Thận âm hư nặng, người bệnh còn có thể thấy teo cơ, gân co rút.

Rối loạn đại tiểu tiện: cảnh báo tổn thương tạng phủ nghiêm trọng

Khi thoái hóa cột sống chuyển sang giai đoạn nặng hoặc có biến chứng như thoái vị đĩa đệm chèn ép vào tủy sống và chùm đuôi ngựa, chức năng khí hóa của Bàng quang và sự truyền tống của Đại trường sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp.

Đây là tình trạng cấp thiết, biểu hiện qua việc người bệnh mất khả năng kiểm soát việc đi vệ sinh:

• Tiểu khó, tiểu són, nước tiểu tự chảy ra mà không kìm được.
• Đại tiện bí kết hoặc mất tự chủ, dẫn đến táo bón lâu ngày tích tụ độc tố trong cơ thể.

Trong Đông y, đây là dấu hiệu của Thận khí hư thoát, Bàng quang thất ước (mất khả năng ước chế). Khi gặp triệu chứng này, người bệnh cần được can thiệp y tế ngay lập tức để tránh liệt vĩnh viễn.

Các dấu hiệu đi kèm khác

Bên cạnh các triệu chứng điển hình tại chỗ, sự suy giảm của tạng phủ còn thể hiện qua các dấu hiệu toàn thân:

• Mệt mỏi, đoản hơi: Do khí hư, người bệnh thường xuyên thấy thiếu năng lượng, ngại vận động.
• Tiếng lạo xạo khi cử động: Biểu hiện của tình trạng khô khớp, thiếu tân dịch bôi trơn các khớp xương.
• Co cứng cơ cạnh sống: Phản ứng tự vệ của cơ thể chống lại sự đau đớn, nhưng cũng là biểu hiện của hàn tà làm ngưng trệ kinh lạc.

Tìm hiểu thêm về liệu pháp tự nhiên: các bài thuốc đông y trị thoái hóa cột sống lưng an toàn và hiệu quả.

Thời điểm vàng cần thăm khám và điều trị

Thoái hóa cột sống lưng tuy là bệnh mạn tính nhưng nếu chủ quan, bỏ qua “thời điểm vàng” để điều trị bảo tồn, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ tàn phế. Việc lắng nghe cơ thể và nhận biết dấu hiệu bất thường là vô cùng quan trọng.

Cần thăm khám ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu báo động (Red flags):

• Cơn đau dữ dội, cấp tính, không thuyên giảm dù đã nghỉ ngơi.
• Xuất hiện teo cơ, chân yếu, đi lại mất thăng bằng, hay bị vấp ngã.
• Rối loạn đại tiểu tiện, mất cảm giác vùng tầng sinh môn.
• Đau lan dọc theo đường đi của dây thần kinh hông to xuống gót chân.

Nên thăm khám định kỳ để tầm soát nếu:

• Người bước sang độ tuổi trung niên (trên 45 tuổi), quá trình lão hóa tự nhiên bắt đầu nhanh.
• Người làm công việc văn phòng ngồi nhiều, ít vận động hoặc lao động chân tay nặng nhọc.
• Có tiền sử chấn thương vùng lưng hoặc gia đình có người mắc bệnh xương khớp.

Lời khuyên phòng ngừa và dưỡng sinh cốt tủy

Y học cổ truyền quan niệm “phòng bệnh hơn chữa bệnh”. Để giữ cho cột sống vững chãi, chúng ta cần duy trì lối sống lành mạnh, phù hợp với quy luật tự nhiên:

• Dưỡng Thận: Sinh hoạt điều độ, tránh thức khuya, hạn chế dục vọng quá độ để bảo toàn tinh khí.
• Vận động hợp lý: Tập luyện các bài tập dưỡng sinh như Bát đoạn cẩm, Thái cực quyền giúp khí huyết lưu thông, gân cốt dẻo dai.
• Chế độ ăn uống: Bổ sung thực phẩm bổ thận, mạnh gân cốt như đỗ đen, vừng đen, nước hầm xương… Duy trì cân nặng hợp lý để giảm tải áp lực lên cột sống.
• Tránh tà khí: Giữ ấm vùng thắt lưng, tránh nằm nơi gió lùa hoặc ẩm thấp (hàn thấp).

Hiểu đúng về triệu chứng thoái hóa cột sống lưng giúp người bệnh chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe bản thân. Một hệ xương khớp khỏe mạnh bắt nguồn từ sự cân bằng của khí huyết và sự vững vàng của tạng phủ bên trong.

Nội dung tham khảo thêm:

• Hướng dẫn chi tiết: cách chăm sóc bệnh nhân bị thoái hóa cột sống thắt lưng tại nhà.
• Giải đáp thắc mắc: bệnh thoái hóa cột sống có nguy hiểm không?

Nếu đang gặp phải những cơn đau nhức dai dẳng hay bất kỳ dấu hiệu bất thường nào kể trên, đừng ngần ngại chia sẻ để nhận được sự tư vấn chuyên môn kịp thời. Hãy liên hệ qua Zalo 0972.606.773 hoặc nhắn tin trực tiếp tới Messenger Lão Tuấn để được hỗ trợ tốt nhất.