Tê đầu ngón tay là bệnh gì? Căn nguyên và cách xử lý từ gốc rễ

Tê đầu ngón tay không đơn thuần là cảm giác châm chích tạm thời mà thường là tín hiệu cảnh báo sự bế tắc của kinh mạch, khí huyết không lưu thông đến được tận cùng các chi, đòi hỏi sự đánh giá cẩn trọng để phòng tránh các biến chứng nguy hiểm.

Tê đầu ngón tay dưới góc nhìn Y học cổ truyền

Trong Đông y, chứng tê đầu ngón tay thuộc phạm vi chứng “Ma mộc”. “Ma” là cảm giác như có kiến bò, “Mộc” là tê dại, mất cảm giác. Nguyên nhân cốt lõi thường do chính khí suy vi, tạo điều kiện cho các tà khí như Phong, Hàn, Thấp xâm nhập vào kinh lạc. Khi tà khí khu trú tại các khớp và đầu ngón tay, chúng làm cản trở sự vận hành của khí huyết, dẫn đến tình trạng dinh dưỡng không đủ nuôi dưỡng vùng xa nhất của cơ thể là các đầu ngón tay.

Y học cổ truyền quan niệm “Thông tắc bất thống, thống tắc bất thông” (Thông suốt thì không đau, đau tê là do tắc nghẽn). Tình trạng tê bì kéo dài thường liên quan mật thiết đến chức năng của các tạng phủ:

• Can chủ cân: Khi Can huyết hư, không nuôi dưỡng được gân cốt, các đầu ngón tay dễ bị co quắp và tê bì.
• Thận chủ cốt: Thận hư yếu khiến xương khớp thoái hóa, gây chèn ép lên các mạch lạc dẫn truyền ra chi tay.
• Tỳ chủ cơ nhục: Tỳ hư không vận hóa được thủy thấp, sinh ra đàm thấp gây ứ trệ kinh mạch.

Hiện tượng này có thể là phản ứng sinh lý khi cơ thể mệt mỏi, stress hoặc làm việc sai tư thế. Tuy nhiên, nếu triệu chứng xuất hiện thường xuyên và tăng dần về cường độ, đó có thể là biểu hiện của các bệnh lý sau:

1. Bệnh lý thần kinh do chèn ép và sự bế tắc kinh lạc

Dưới góc nhìn hiện đại, đây là tình trạng dây thần kinh bị chèn ép do mạch máu giãn, chấn thương hoặc các khối u. Dưới góc nhìn Đông y, đây chính là sự ứ huyết và khí trệ tại các điểm hẹp của cơ thể như khuỷu tay, cổ tay. Khi dòng chảy của khí huyết bị ngăn trở, các “đầu mút” là đầu ngón tay sẽ bị mất cảm giác trước tiên.

Người bệnh nên chủ động thay đổi môi trường làm việc, tránh duy trì một tư thế quá lâu. Việc áp dụng các liệu pháp như chườm nóng, tập luyện nhẹ nhàng có tác dụng hành khí hoạt huyết, giúp giải phóng các điểm ứ trệ, từ đó làm giảm cảm giác tê bì hiệu quả.

2. Hội chứng ống cổ tay

Theo Hội Phẫu thuật Bàn tay Mỹ (ASSH), hội chứng ống cổ tay là nguyên nhân hàng đầu gây tê đầu ngón tay. Các dây thần kinh giữa đi qua ống cổ tay bị chèn ép dẫn đến đau nhức, tê dại ở ngón cái, ngón trỏ và ngón giữa. Tình trạng này thường trở nặng về đêm hoặc khi thức dậy.

Để cải thiện, người bệnh có thể sử dụng nẹp cố định cổ tay hoặc điều chỉnh cách sử dụng bàn tay khi làm việc với máy tính. Trong trường hợp nặng, việc can thiệp y tế chuyên sâu là cần thiết để tránh tổn thương thần kinh vĩnh viễn.

“Cơ thể con người là một chỉnh thể thống nhất, một điểm tắc ở cổ tay có thể làm tê liệt cả cảm giác ở đầu ngón. Điều trị không chỉ là làm hết tê ở ngón tay, mà là khai thông con đường huyết mạch đi qua cổ tay đó.”

Tham khảo thêm: ngón chân, lòng bàn chân bị tê như kim châm: nguyên nhân và cách trị

3. Thiếu máu não cục bộ – Cảnh báo khí huyết hư suy

Tê đầu ngón tay ở người cao tuổi kèm theo hoa mắt, chóng mặt thường liên quan đến tình trạng thiếu máu não cục bộ. Theo Đông y, đây là biểu hiện của chứng khí huyết đều hư, không đủ áp lực để đẩy máu lên não và ra các chi. Đây là dấu hiệu cần đặc biệt lưu tâm vì có thể dẫn đến nguy cơ đột quỵ.

4. Bệnh lý thần kinh ngoại biên

Tổn thương hệ thần kinh ngoại biên do tiểu đường, lạm dụng rượu bia hoặc thiếu hụt vitamin B12 sẽ gây ra những cơn tê buốt như kim châm. Việc điều trị cần tập trung vào việc phục hồi các sợi thần kinh và nuôi dưỡng lại hệ thống kinh lạc bị tổn thương thông qua chế độ dinh dưỡng và lối sống khoa học.

Xem thêm: 5 cây thuốc nam chữa bệnh tê tay chân an toàn lành mạnh

Tham vấn của bác sĩ Lê Hữu Tuấn:

Lão muốn nhắn nhủ với Bà con rằng, tê đầu ngón tay đôi khi chỉ là “cái ngọn”, còn “cái gốc” có thể nằm ở cột sống cổ hoặc do sự suy yếu của tạng phủ bên trong. Rất nhiều trường hợp cứ tập trung xoa dầu, dán cao ở đầu ngón tay mà mãi không khỏi vì dây thần kinh bị chèn ép từ tận cổ hay vai. Nếu Bà con chỉ xử lý triệu chứng bên ngoài mà bỏ qua việc điều chỉnh cơ địa, bồi bổ khí huyết thì bệnh rất dễ tái phát và chuyển nặng. Đừng chủ quan khi thấy tay chân yếu đi hay mất cảm giác đột ngột, đó là lúc cơ thể đang phát tín hiệu cầu cứu thực sự.

Giải pháp hỗ trợ cải thiện tê đầu ngón tay tại nhà

Bên cạnh việc tuân thủ phác đồ chuyên môn, bệnh nhân có thể áp dụng một số phương pháp dân gian hỗ trợ lưu thông khí huyết:

• Ngải cứu rang muối: Dùng 500g ngải cứu giã nát, rang nóng cùng muối hột rồi chườm lên vùng tay tê. Sức nóng kết hợp với tinh dầu ngải cứu giúp khu phong, tán hàn rất tốt.
• Dùng cỏ xước: Sắc 20g cỏ xước khô uống hàng ngày. Cỏ xước có tác dụng mạnh gân cốt, hoạt huyết, hỗ trợ cải thiện chứng tê bì chi dưới và chi trên.
• Xoa bóp và tập luyện: Thực hiện các bài tập nắm tay, xoay cổ tay để kích thích tuần hoàn máu đến các đầu ngón tay.

Đọc thêm: uống rượu bia bị tê chân tay nguy hiểm như thế nào?

Tóm lại, tê đầu ngón tay là một triệu chứng không nên coi nhẹ. Việc nhận diện đúng nguyên nhân và có hướng can thiệp kịp thời không chỉ giúp bảo vệ đôi bàn tay mà còn là cách chăm sóc sức khỏe toàn diện. Khi nhận thấy các dấu hiệu tê bì kéo dài, kèm theo yếu cơ hoặc chóng mặt, bệnh nhân cần sớm tìm đến các cơ sở y tế uy tín để được đánh giá cụ thể.

Nếu bà con đang gặp phải tình trạng tê bì đầu ngón tay kéo dài và cần tư vấn về lộ trình điều hòa khí huyết, hãy liên hệ trực tiếp qua Zalo 0972.606.773 hoặc gọi đến số điện thoại 0972 606 773 để được hỗ trợ kịp thời.

Tham khảo: tê bì chân tay là bệnh gì? nguyên nhân và cách điều trị? và bệnh tê chân tay ở người cao tuổi khắc phục như thế nào?