Nguyên Nhân Và Cách Chữa Bệnh Nổi Mề Đay Mẩn Ngứa

Bệnh mề đay mẩn ngứa là một dạng phản ứng viêm da phổ biến, xuất phát từ sự kết hợp giữa các tác nhân ngoại lai và sự suy yếu chính khí bên trong cơ thể. Để điều trị dứt điểm, việc thấu hiểu căn nguyên dưới góc nhìn y học hiện đại lẫn cổ truyền là chìa khóa quan trọng giúp phục hồi làn da và ổn định sức khỏe lâu dài.

Biểu hiện của bệnh mề đay dưới góc nhìn y học

Theo y học hiện đại, bệnh nổi mề đay là kết quả của quá trình giải phóng Histamin từ các tế bào mast, gây giãn mạch và phù nề dưới da. Trong khi đó, Đông y gọi đây là chứng “Tầm ma chẩn” hoặc “Phong chẩn khối”, xảy ra khi cơ thể bị tà khí xâm nhập kết hợp với tạng phủ suy yếu.

Các triệu chứng đặc trưng bao gồm:

• Phù nề, nổi sẩn: Xuất hiện các mảng hồng ban, mảng phù màu đỏ hoặc hồng, nổi cao hơn bề mặt da.
• Kích thước đa dạng: Nốt sẩn có vị trí và kích thước khác nhau, có thể khu trú tại một vùng như tay, chân, lưng, bụng hoặc lan ra toàn thân.
• Triệu chứng toàn thân: Người bệnh có thể cảm thấy mệt mỏi, thở khò khè do phù nề niêm mạc hô hấp.
• Sốc phản vệ: Dù hiếm gặp nhưng đây là tình trạng cấp cứu nguy hiểm cần can thiệp y tế ngay lập tức.

.consultation-box {
background-color: #f9f9f9;
border-left: 5px solid #2c7a7b;
padding: 20px;
margin: 20px 0;
font-style: italic;
line-height: 1.6;
color: #333;
box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);
}
.doctor-name {
display: block;
text-align: right;
font-weight: bold;
margin-top: 10px;
font-style: normal;
color: #2c7a7b;
}

Phân loại bệnh mề đay mẩn ngứa

Bệnh mề đay được chia thành hai giai đoạn chính với những đặc điểm lâm sàng riêng biệt:

• Mề đay cấp tính:

Xảy ra đột ngột, diễn tiến nhanh trong vài giờ hoặc vài ngày. Da xuất hiện các nốt sẩn phù nề gây ngứa dữ dội nhưng thường biến mất nhanh chóng sau khi loại bỏ tác nhân gây dị ứng.

Tìm hiểu rõ hơn: Bệnh mề đay cấp tính – dấu hiệu nhận biết và điều trị sớm

• Mề đay mãn tính:

Tình trạng này kéo dài trên 8 tuần, bệnh tái phát nhiều đợt dai dẳng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý và sinh hoạt của người bệnh. Mề đay mãn tính có các thể lâm sàng phức tạp như:

• Mề đay xuất huyết: Hình thành những vệt dài, thành vòng, có dấu hiệu xuất huyết dưới da.
• Mề đay mụn nước: Các nốt sẩn đi kèm mụn nước, thường thấy ở trẻ nhỏ do cơ địa “tỳ thấp”.
• Mề đay khổng lồ (Phù mạch): Sưng phù đột ngột ở các vùng da mỏng như môi, mi mắt, bộ phận sinh dục.
• Mề đay do Cholin: Liên quan đến việc tăng thân nhiệt khi vận động, đi nắng hoặc xúc cảm mạnh.

Nguyên nhân gây nổi mề đay dưới góc nhìn Đông – Tây y

Dưới lăng kính khoa học, mề đay do sự nhạy cảm quá mức của hệ miễn dịch. Còn dưới góc nhìn Đông y, đó là sự mất cân bằng Âm – Dương và Khí – Huyết. Các nhóm nguyên nhân chính bao gồm:

• Dị ứng thức ăn: Các loại “phong vật” như tôm, cua, mực, thịt bò có thể gây tích tụ nhiệt độc tại Tỳ vị, dẫn đến phát ban.
• Dị ứng thuốc và hóa mỹ phẩm: Các hoạt chất hóa học mạnh làm tổn thương hàng rào bảo vệ da, gây kích ứng tức thì.
• Nhiễm khuẩn và ký sinh trùng: Vi khuẩn, virus hoặc giun đũa chó tiết ra độc tố vào máu (huyết độc), kích hoạt phản ứng ngứa toàn thân.
• Yếu tố thời tiết (Ngoại tà): Hàn tà (lạnh) hoặc Nhiệt tà (nóng) xâm nhập khi vệ khí (sức đề kháng) của cơ thể suy yếu.
• Yếu tố nội tại: Di truyền, stress kéo dài gây “Tâm hỏa vượng”, hoặc các bệnh hệ thống như Lupus ban đỏ, tiểu đường, viêm mạch khiến chính khí suy kiệt.
• Tác động cơ học: Việc mặc quần áo quá chật gây cọ xát, làm khí huyết lưu thông kém tại vùng da đó, sinh ra uất kết.

Các phương pháp điều trị mề đay mẩn ngứa hiện nay

Tùy theo mức độ và căn nguyên, người bệnh có thể lựa chọn các giải pháp khác nhau:

1. Can thiệp bằng Tây y

Sử dụng các loại thuốc trị nổi mề đay như thuốc kháng Histamin hoặc Corticoid (Hydrocortison, Triamcinolon…). Phương pháp này giúp cắt cơn ngứa nhanh nhưng chỉ giải quyết được phần ngọn. Việc lạm dụng có thể gây tác dụng phụ như teo da, sạm da hoặc suy giảm miễn dịch tự nhiên của da.

2. Ứng dụng thảo dược dân gian

Đây là cách tận dụng tính vị của các loại cây cỏ gần gũi để làm dịu làn da:

• Lá khế: Vị chát, tính lạnh, giúp tán nhiệt, giải độc. Cách dùng: Rang nóng lá khế rồi chà nhẹ lên vùng da ngứa hoặc đun nước tắm.
• Tía tô: Chứa các hoạt chất chống viêm tự nhiên, giúp làm ấm kinh mạch, giải độc biểu. Có thể uống nước cốt hoặc xát bã lên da.
• Kinh giới: Là vị thuốc “khu phong” đầu bảng trong dân gian, khi kết hợp với Kim ngân hoa, Đinh lăng sẽ tăng hiệu quả thanh nhiệt.

3. Phương pháp xông hơi bằng bài thuốc cổ

Một số kinh nghiệm dân gian sử dụng phương pháp xông khói từ dược liệu khô như rắn hổ hành để “khu phong, tán hàn”. Tuy nhiên, phương pháp này cần được thực hiện cẩn trọng để tránh bỏng hoặc kích ứng da nặng hơn do khói bụi.

4. Điều trị tận gốc bằng Y học cổ truyền (Đông y)

Đông y điều trị mề đay dựa trên nguyên tắc “Biện chứng luận trị”. Không chỉ tập trung vào triệu chứng ngứa ngoài da, Đông y đi sâu vào phục hồi chức năng của Can – Thận – Tỳ.

Các vị thuốc quý thường được sử dụng như: Kim ngân hoa, Bồ công anh (thanh nhiệt, giải độc), Kinh giới, Phòng phong (khu phong, tán hàn), Diệp hạ châu, Nhân trần (mát gan, lợi mật). Sự kết hợp này mang lại tác động kép:

• Tiêu độc: Đẩy hết phong ngứa và độc tố tích tụ dưới da ra ngoài.
• Bồi bổ: Nâng cao chính khí, ổn định cơ địa, giúp cơ thể tự thiết lập hàng rào bảo vệ, ngăn ngừa tái phát.

Việc điều trị mề đay mẩn ngứa cần sự phối hợp giữa lối sống khoa học và phương pháp y học phù hợp. Tốt nhất, người bệnh nên tìm đến các cơ sở uy tín để được thăm khám và tư vấn lộ trình riêng biệt.

Có thể bạn quan tâm

• Kinh nghiệm thoát khỏi mề đay sau sinh chỉ sau 1 tháng điều trị bằng bài thuốc thảo dược
• Dược thảo đông y điều trị bệnh mề đay mẩn ngứa