Bệnh Thủy Đậu Nên Ăn Gì Và Kiêng Ăn Những Gì?

Bệnh thủy đậu nên ăn gì, kiêng gì là vấn đề mà bất cứ người bệnh nào cũng phải lưu tâm nếu muốn nhanh chóng hồi phục và không để lại những dấu vết “đáng ghét” trên da. Dưới góc nhìn Y học cổ truyền, việc ăn uống không chỉ là cung cấp dinh dưỡng mà còn là cách điều hòa khí huyết, thanh nhiệt giải độc để đẩy lùi tà độc ra khỏi cơ thể.
Người bệnh thủy đậu nên ăn gì theo quan niệm Đông y?
Theo Y học cổ truyền, thủy đậu (hay còn gọi là phỏng rạ) thuộc phạm vi “ôn bệnh”. Bệnh phát sinh do cơ thể nhiễm phải phong nhiệt độc tà qua đường hô hấp và ăn uống, tích tụ tại Phế và Tỳ, sau đó phát tán ra ngoài da. Ban đầu, tà độc xâm nhập khiến chính khí hao tổn, người bệnh mệt mỏi, chán ăn. Sau 24 – 48 giờ, khi nhiệt độc bùng phát, cơ thể sẽ phát sốt. Đến ngày thứ 3, các mụn rát đỏ xuất hiện chính là biểu hiện của độc tà theo khí huyết ra bì phu.

Để hỗ trợ quá trình tiêu độc và ngăn ngừa sẹo (vốn là hệ quả của nhiệt độc thiêu đốt tân dịch tại vùng da tổn thương), người bệnh cần ưu tiên các thực phẩm có tính mát, giúp thanh nhiệt, lợi thấp. Dưới đây là những “vị thuốc” từ thực phẩm mà bà con nên bổ sung:
Bác sĩ Tuyết Lan
1. Trái cây và rau xanh giúp thanh nhiệt, sinh tân

Dưới góc nhìn Tây y, các loại trái cây giàu vitamin C giúp tăng sức đề kháng và sản sinh collagen. Còn trong Đông y, rau củ quả đa phần có tính hàn lương, giúp lương huyết, thanh trừ nhiệt độc. Cụ thể:
- Các thực phẩm giúp kiện tỳ, lợi thấp, giải nhiệt: Bắp cải, cà chua, cà rốt, dưa chuột, giá đỗ, súp lơ xanh, rau bina, bí đao, mướp đắng…
- Hoa quả giúp sinh tân, chỉ khát: Bơ, dâu tây, dưa hấu, kiwi, lê…
Trong đó, dưa hấu được ví như “Bạch hổ thang” tự nhiên, có khả năng giải tỏa cơn nóng bứt rứt, tiêu diệt độc tà và giữ cho da mát mẻ. Dưa chuột giúp thanh lọc cơ thể, hỗ trợ thận đào thải độc tố ra ngoài qua đường tiểu tiện. Việc đắp dưa chuột cũng giúp làm dịu cảm giác nóng rát tại các nốt phỏng.
Tham khảo thêm: Thủy đậu mấy ngày hết ngứa? Làm thế nào để giảm ngứa an toàn?
2. Các món cháo bổ dưỡng, dễ tiêu
Khi bị thủy đậu, hệ tiêu hóa (Tỳ vị) thường suy yếu. Cháo là lựa chọn tốt nhất để vừa cung cấp năng lượng, vừa giúp tà độc có đường thoát ra ngoài.
Cháo đậu đỏ, ý dĩ: Đây là món ăn “vàng” cho người bệnh. Đậu đỏ có tác dụng lợi thủy, giải độc; ý dĩ (coix) giúp kiện tỳ, trừ thấp. Món này đặc biệt hiệu quả khi người bệnh có biểu hiện nước tiểu vàng đỏ, chán ăn, mệt mỏi.

- Cách thực hiện: Dùng 20g ý dĩ, 30g đậu đỏ, 30g thổ phục linh, 100g gạo tẻ. Rửa sạch, ninh nhừ thành cháo. Chia ăn 3 lần trong ngày.
Cháo đậu, thịt heo: Dành cho người đang sốt nhẹ, cần bổ sung dinh dưỡng để hồi phục chính khí.
- Cách thực hiện: 30g đậu xanh, 30g đậu đỏ, 50g thịt lợn băm nhỏ, 80g gạo tẻ. Ninh nhừ và ăn khi còn ấm để giúp cơ thể thoát mồ hôi nhẹ, đẩy tà độc ra ngoài.
3. Các loại nước giải độc, hạ hỏa
Thủy đậu khiến cơ thể mất tân dịch rất nhanh do sốt và việc hình thành nốt phỏng. Vì vậy, việc uống đủ nước là điều tiên quyết.
- Canh thanh nhiệt: Kết hợp củ năng, đậu xanh, đọt tre non, rễ tranh. Đây đều là những vị thuốc nam có tác dụng hạ hỏa cực mạnh, dùng cho người sốt cao, bứt rứt.
- Nước rau sam: Rau sam có vị chua, tính hàn, là “vị thuốc kháng sinh tự nhiên” giúp sát trùng, tiêu viêm rất tốt cho các mụn phỏng thủy đậu.
- Nước dừa: Giúp bổ sung ion khoáng chất, làm mát cơ thể từ sâu bên trong. Uống vào buổi sáng giúp làm dịu cổ họng và thanh lọc huyết nhiệt.

Bác sĩ Tuyết Lan
Bị bệnh thủy đậu nên kiêng ăn gì để tránh sẹo và biến chứng?
Bên cạnh việc bổ sung thực phẩm tốt, việc “kiêng khem” trong Đông y đóng vai trò quan trọng để tránh làm “trợ nhiệt sinh hỏa”, khiến bệnh nặng thêm.
1. Thực phẩm gây tích nhiệt, sinh mủ
Các loại thực phẩm giàu chất béo bão hòa, đồ chiên xào, dầu mỡ động vật làm tăng gánh nặng cho Tỳ vị, gây tích tụ thấp nhiệt. Điều này khiến da tiết nhiều dầu hơn, các nốt thủy đậu dễ bị nhiễm trùng, sưng tấy và hóa mủ.
- Hạn chế: Sữa béo, bơ, phô mai, các loại đồ rán, bánh rán…

2. Trái cây họ cam quýt có tính acid cao
Dù vitamin C tốt, nhưng các loại quả như cam, chanh, quýt lại chứa nhiều acid. Khi mụn thủy đậu mọc trong khoang miệng hoặc cổ họng (vùng niêm mạc yếu), acid sẽ gây kích ứng, làm đau rát dữ dội và khiến các vết loét lâu lành hơn.
3. Gia vị và thực phẩm cay nóng (Đồ phát vật)
Đây là nhóm thực phẩm tối kỵ. Gia vị cay nóng có tính phát tán, làm huyết nhiệt tăng cao, khiến nốt phỏng mọc nhiều và ngứa ngáy hơn.

- Tránh gia vị: Hành, tỏi, gừng, ớt, tiêu, mù tạt, cà ri.
- Tránh thịt có tính ấm cao: Thịt chó, thịt gà, thịt dê, lươn, ngan… và các loại hải sản phong ngứa (tôm, cua, ốc).
- Trái cây tính nhiệt: Vải, nhãn, mận, mít, xoài chín.
Tham khảo: Bị bệnh thủy đậu kiêng gì nhanh khỏi, không lo sẹo?
4. Thực phẩm chứa Arginine
Nghiên cứu hiện đại cho thấy acid amin Arginine thúc đẩy sự nhân bản của virus Varicella Zoster. Do đó, cần tránh đậu phộng, chocolate, nho khô trong giai đoạn bệnh đang phát triển.
5. Đồ ăn nhanh và thực phẩm chế biến sẵn
Các loại bánh mì, bánh quy, khoai tây chiên thường chứa chất béo chuyển hóa và nhiều muối, gây rối loạn cân bằng tân dịch và làm chậm quá trình tự chữa lành của cơ thể.

6. Rau muống và Đồ nếp
- Rau muống: Loại rau này kích thích tăng sinh tế bào quá mức tại vùng tổn thương, rất dễ gây ra sẹo lồi sau khi hết thủy đậu.
- Đồ nếp (xôi, bánh chưng): Nếp có tính nóng, gây sưng tấy và làm các mụn mủ nặng hơn, dễ gây biến chứng nhiễm trùng da.

Bác sĩ Tuyết Lan
Việc nắm rõ bệnh thủy đậu nên ăn gì và kiêng gì kết hợp cùng chế độ nghỉ ngơi, giữ gìn vệ sinh da sạch sẽ là chìa khóa giúp bệnh mau khỏi. Thủy đậu là bệnh cần sự kiên trì, dù không nguy hiểm đến tính mạng nhưng nếu không chú ý thực dưỡng, những vết sẹo để lại sẽ ảnh hưởng lâu dài đến thẩm mỹ.
Có thể bạn quan tâm
- Bệnh thủy đậu có lây không? Qua đường nào?
- Những cách chữa thủy đậu dân gian an toàn hiệu quả
- 8 Bài thuốc trị bệnh thủy đậu hiệu quả nhiều người sử dụng
