Thủy Đậu Có Lây Không? Qua Đường Nào? Cách Phòng Bệnh

Bệnh thủy đậu có lây không? Câu trả lời đơn giản là có. Tuy nhiên, dưới góc nhìn y học, thủy đậu lây qua đường nào và làm sao để phòng ngừa hiệu quả bằng cách kết hợp tinh hoa Đông – Tây y?
Bệnh thủy đậu có lây không?
Thủy đậu (hay còn gọi là phỏng rạ) là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Varicella Zoster gây ra. Dưới lăng kính của y học hiện đại, đây là sự tấn công của siêu vi trùng vào hệ thống miễn dịch. Còn trong Đông y, thủy đậu được xếp vào nhóm “Ôn bệnh”, phát sinh do cơ thể nhiễm phải “Phong nhiệt độc tà” từ bên ngoài, kết hợp với “Thấp nhiệt” bên trong tỳ vị uất kết mà phát ra da.
Các dấu hiệu phổ biến bao gồm sốt, mệt mỏi và xuất hiện mụn nước trên da. Sau vài ngày, các nốt mụn nước này có thể vỡ ra, rò rỉ dịch và đóng vảy trước khi lành hoàn toàn.

Virus gây bệnh thủy đậu có thể lây lan từ người sang người qua đường hô hấp, thông qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mũi họng hoặc mụn nước của người bệnh. Ngoài ra, tà độc cũng có thể lây qua tiếp xúc gián tiếp với các đồ vật hoặc bề mặt bị nhiễm virus.
Thời gian ủ bệnh của thủy đậu thường từ 10 đến 21 ngày. Trong giai đoạn này, dù “độc tà” đã xâm nhập nhưng chưa phát tiết ra ngoài, người bệnh không có triệu chứng rõ rệt nhưng vẫn có khả năng gieo rắc mầm bệnh. Thời gian lây bệnh kéo dài từ khi xuất hiện các nốt ban đầu tiên cho đến khi tất cả các mụn nước đã hoàn toàn đóng vảy khô.
Bác sĩ Tuyết Lan
Có thể bạn quan tâm: Thời gian ủ bệnh thủy đậu là bao lâu?
Bệnh thủy đậu lây qua đường nào?
Sự lây lan của thủy đậu rất phức tạp do tính chất “Phong” (gió) – đặc tính chủ đạo của bệnh theo Đông y là di động và biến hóa nhanh. Y học hiện đại cũng chứng minh virus này có khả năng phát tán cực mạnh trong không gian.

Có 2 con đường lây truyền chính:
- Lây qua đường hô hấp: Đây là con đường nhanh nhất. Khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện, virus theo các giọt bắn li ti phát tán vào không khí. Người lành hít phải các “độc khí” này sẽ bị nhiễm bệnh.
- Lây qua tiếp xúc trực tiếp: Dịch tiết từ các nốt mụn nước chứa nồng độ virus cực cao. Khi chạm trực tiếp vào mụn nước hoặc dịch mủ, virus sẽ qua các vết xước nhỏ trên da để xâm nhập vào máu.
Bên cạnh đó, việc sử dụng chung đồ dùng cá nhân như khăn mặt, quần áo, chăn màn cũng tiềm ẩn nguy cơ cao do virus có thể tồn tại một thời gian ngoài môi trường tự nhiên.
Các đối tượng dễ bị “tà độc” xâm nhập bao gồm:
- Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ: Do hệ miễn dịch (vệ khí) chưa hoàn thiện.
- Phụ nữ mang thai: Cơ thể có nhiều thay đổi về huyết học, dễ bị ngoại tà tấn công.
- Người có hệ thống miễn dịch suy yếu: Những người đang điều trị hóa trị, dùng thuốc ức chế miễn dịch hoặc mắc các bệnh mạn tính.
- Người thường xuyên hút thuốc hoặc làm việc trong môi trường khói bụi, khiến tạng Phế bị tổn thương, mất đi khả năng bảo vệ bề mặt da (phế chủ bì mao).
Bác sĩ Tuyết Lan
Tìm hiểu: Thủy đậu mấy ngày hết ngứa? Làm thế nào để giảm ngứa an toàn?
Cách phòng ngừa lây nhiễm bệnh thủy đậu hiệu quả
Để phòng ngừa thủy đậu, chúng ta cần thực hiện “trong ngoài kết hợp”. Một mặt sử dụng các thành tựu của y học hiện đại, mặt khác giữ gìn vệ sinh và bảo vệ chính khí theo y học cổ truyền.
- Tiêm vắc-xin thủy đậu: Đây là biện pháp “phòng bệnh từ sớm” hiệu quả nhất, giúp cơ thể tạo ra kháng thể chủ động, ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh lên đến 97%.
- Cách ly và tránh tiếp xúc: Khi có dịch hoặc xung quanh có người mắc bệnh, nên hạn chế đến nơi đông người. Người bệnh cần được ở phòng riêng thoáng khí nhưng tránh gió lùa (tránh phong tà).
- Vệ sinh thân thể và đôi bàn tay: Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng. Trong Đông y, việc giữ da sạch sẽ giúp “lỗ chân lông” thông thoáng, tránh độc tà uất kết.
- Sử dụng thảo dược hỗ trợ: Có thể sử dụng một số loại nước lá sát khuẩn nhẹ nhàng theo chỉ định của bác sĩ để làm sạch da, giúp các nốt mụn mau khô và không bị bội nhiễm (thấp nhiệt hóa độc).
- Chế độ dinh dưỡng: Tránh các thực phẩm cay nóng, đồ nếp, hải sản dễ gây phong ngứa. Nên ăn đồ thanh đạm, giải nhiệt để hỗ trợ cơ thể đào thải độc tố.
Bác sĩ Tuyết Lan
Thủy đậu dù là bệnh lành tính nhưng nếu không được chăm sóc và phòng ngừa đúng cách có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm như viêm não, viêm phổi hoặc để lại sẹo xấu trên da. Hiểu rõ con đường lây lan và chủ động phòng ngừa chính là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.
Tham khảo thêm:
- Mụn nước thủy đậu bao lâu thì xẹp, vỡ?
- Nốt thủy đậu khô là dấu hiệu bệnh sắp khỏi
