Bệnh Thủy Đậu Ở Trẻ Em – Cách Chăm Sóc Và Điều Trị Mau Khỏi

Bệnh thủy đậu ở trẻ em thường xảy ra ở trẻ dưới 15 tuổi, có thể gây nổi mụn nước, ngứa ngáy, khó chịu. Tình trạng này theo Đông y thuộc phạm vi chứng “Thủy hoa” hoặc “Phỏng hoa”, tuy không quá nguy hiểm nhưng cần được điều trị đúng cách để tránh nhiệt độc kết tụ gây biến chứng hoặc để lại sẹo xấu trên da bé.

Bệnh thủy đậu ở trẻ em là gì? Góc nhìn kết hợp Đông – Tây y

Thủy đậu là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Varicella-Zoster gây ra. Dưới lăng kính của Y học hiện đại, đây là sự tấn công của vi khuẩn vào hệ miễn dịch còn non nớt của trẻ. Tuy nhiên, với Y học cổ truyền, thủy đậu được gọi là “Thủy hoa”, phát sinh do trẻ cảm nhiễm phải “phong nhiệt độc” từ bên ngoài (ngoại cảm thời độc) kết hợp với “thấp trọc” sẵn có trong cơ thể mà phát ra ngoài da.

Bệnh thường gặp ở trẻ em dưới 15 tuổi. Giai đoạn này, theo Đông y, tạng phủ của trẻ chưa hoàn thiện, “phế vệ” còn yếu nên dễ bị ngoại tà xâm nhập qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc trực tiếp.

Nguyên nhân gây bệnh:

Dịch tiết từ các nốt phỏng và đường hô hấp của người bệnh chứa đầy “nhiệt độc”. Virus có thể tồn tại trong không khí vài giờ. Khi trẻ hít phải không khí nhiễm độc hoặc tiếp xúc trực tiếp, độc tà sẽ trú ngụ tại Phế (hệ hô hấp) rồi truyền vào kinh Tỳ, Vị, biểu hiện ra ngoài bằng các nốt mụn nước trên da.

Dấu hiệu và triệu chứng theo biện chứng luận trị

Trẻ bị thủy đậu thường trải qua các giai đoạn tương ứng với mức độ xâm nhập của tà khí:

• Giai đoạn khởi phát (Vệ phận): Trẻ có biểu hiện sốt nhẹ, mệt mỏi, đau đầu. Đây là lúc phong nhiệt bắt đầu xâm nhập vào phần ngoài của cơ thể (phần Vệ).
• Giai đoạn toàn phát (Khí và Dinh phận): Nhiệt độc bắt đầu lặn sâu vào phần khí và huyết. Trẻ ngứa ngáy dữ dội, xuất hiện các nốt ban đỏ, sau đó nhanh chóng hóa thành mụn nước trong như giọt sương bám trên cánh hoa (nên gọi là Thủy hoa).

Ban đầu, các nốt mụn nước thường xuất hiện ở vùng mặt, ngực, lưng – nơi các kinh mạch dương đi qua, sau đó lan ra toàn thân. Cảm giác ngứa ngáy chính là do “phong” và “thấp” đang giao tranh dưới da, khiến trẻ quấy khóc, bứt rứt không yên.

Tìm hiểu thêm: thủy đậu có lây không? qua đường nào? cách phòng bệnh

Bệnh thủy đậu ở trẻ em có nguy hiểm không?

Trong hầu hết các trường hợp, nếu được chăm sóc để “độc tà” phát tiết hết ra ngoài một cách tự nhiên và thuận lợi, thủy đậu ở trẻ em không nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu nhiệt độc quá mạnh mà chính khí của trẻ lại suy yếu, hoặc việc chăm sóc không đúng cách (kiêng khem quá mức dẫn đến bẩn, nhiễm trùng), bệnh có thể biến chứng.

Các biến chứng thường gặp khi “nhiệt độc công tâm” hoặc “phế nhiệt lấp tắc”:

• Nhiễm trùng da (Thấp nhiệt hỏa độc): Mụn nước mưng mủ, sưng tấy do vi khuẩn xâm nhập.
• Viêm phổi (Phế nhiệt): Trẻ ho dữ dội, khó thở.
• Viêm não, viêm màng não: Đây là tình trạng nhiệt độc xâm nhập sâu vào phần huyết và tấn công thần kinh trung ương, cực kỳ nguy hiểm.

Có thể bạn cần biết: thủy đậu mọc quá nhiều có để lại sẹo hay biến chứng gì không?

Biện pháp chăm sóc và điều trị thủy đậu cho trẻ theo hướng Đông – Tây y kết hợp

Nguyên tắc cốt lõi trong điều trị thủy đậu của Đông y là “Thanh nhiệt – Giải độc – Lợi thấp”. Bên cạnh việc sử dụng thuốc, khâu chăm sóc da đóng vai trò quyết định để tránh sẹo và nhiễm trùng.

Các biện pháp chăm sóc tại nhà:

• Vệ sinh thân thể: Trái với quan niệm dân gian là kiêng nước kiêng gió tuyệt đối, Đông y hiện đại khuyên nên tắm rửa nhanh bằng nước ấm để thông thoáng lỗ chân lông, giúp nhiệt độc thoát ra dễ hơn. Có thể dùng các loại lá có tính sát khuẩn nhẹ như kinh giới, mướp đắng nhưng phải đảm bảo nguồn lá sạch.
• Làm dịu cơn ngứa: Tắm bằng bột yến mạch xay mịn giúp làm dịu phần “phong” đang gây ngứa trên da. Khi lau người cần dùng khăn mềm, thấm nhẹ nhàng, tránh làm vỡ mụn nước khiến dịch viêm (thấp nhiệt) lây lan sang vùng da lành.
• Cắt móng tay và đeo găng tay: Trẻ nhỏ chưa ý thức được việc gãi. Vết xước từ móng tay chính là cửa ngõ để “ngoại tà” khác xâm nhập gây bội nhiễm.
• Dinh dưỡng: Cho trẻ uống nhiều nước, nước trái cây (cam, chanh) hoặc các loại nước mát như rau ngô, mã đề để “lợi tiểu”, giúp đào thải độc tố qua đường bài tiết.

Điều trị bằng thuốc:

Y học hiện đại sử dụng thuốc kháng virus (Acyclovir) để ức chế sự nhân lên của virus, cùng với thuốc hạ sốt, chống ngứa. Trong khi đó, Đông y có thể phối hợp các bài thuốc chứa các vị thảo dược như Kim ngân hoa, Liên kiều, Kinh giới, Cát căn… để giúp cơ thể trẻ tự đề kháng và thanh lọc nhiệt độc từ bên trong.

Có thể bạn cần biết: các loại thuốc trị bệnh thủy đậu hiệu quả (bôi + uống)

Cách phòng ngừa thủy đậu ở trẻ em

Phòng bệnh hơn chữa bệnh. Cách hiệu quả nhất hiện nay là tiêm vaccine để cơ thể chủ động tạo ra “chính khí” chống lại virus Varicella-Zoster. Vaccine có hiệu quả bảo vệ trẻ lên đến 90%.

Bên cạnh đó, cần chú ý giữ gìn môi trường sống và thói quen sinh hoạt:

• Cách ly nguồn bệnh: Hạn chế cho trẻ tiếp xúc với người đang có triệu chứng nghi ngờ.
• Vệ sinh đôi bàn tay: Nhắc nhở trẻ rửa tay thường xuyên. Trong Đông y, bàn tay là nơi tiếp xúc nhiều với tà khí, rửa tay chính là cách ngăn chặn ngoại tà xâm nhập vào miệng, mũi.
• Giữ thông thoáng: Để trẻ mặc quần áo rộng rãi, chất liệu thấm hút mồ hôi tốt. Không nên ủ quá kỹ khiến trẻ ra mồ hôi, dễ gây ngứa ngáy và viêm nhiễm da.

Tham khảo thêm: thủy đậu mấy ngày hết ngứa? làm thế nào để giảm ngứa an toàn?

Khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện?

Mặc dù đa số các ca thủy đậu đều lành tính, nhưng cha mẹ không được chủ quan. Hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu thấy các dấu hiệu “tà độc xâm nhập sâu”:

• Sốt cao liên tục trên 38,5 độ C không hạ, đây là dấu hiệu của nhiệt độc thịnh.
• Mụn nước có mủ xanh hoặc vàng, vùng da xung quanh sưng đỏ dữ dội (bội nhiễm).
• Trẻ có biểu hiện lờ đờ, co giật, nôn mửa hoặc ho khó thở.

Bệnh thủy đậu tuy là bệnh ngoài da nhưng lại phản ánh tình trạng sức khỏe bên trong của trẻ. Hiểu rõ căn nguyên theo cả Đông và Tây y sẽ giúp cha mẹ có cái nhìn toàn diện, từ đó có phương pháp chăm sóc đúng đắn nhất cho con trẻ.

Tham khảo thêm:

• bị thủy đậu có nên tắm nước muối?
• bị thủy đậu có được ra ngoài không?