Cách Dùng Lá Canh Châu Chữa Thủy Đậu Theo Dân Gian

Từ bao đời nay, bà con ta đã biết dùng lá canh châu chữa thủy đậu cho con cháu. Bài thuốc dân gian này không chỉ là kinh nghiệm truyền miệng mà còn chứa đựng những giá trị tinh túy của Nam dược, giúp giải độc, thanh nhiệt và hỗ trợ cơ thể vượt qua giai đoạn phát ban một cách an lành.

Tác dụng chữa thủy đậu của lá canh châu dưới góc nhìn y học

Canh châu (tên khoa học: Sageretia theezans) còn được dân gian gọi với nhiều cái tên khác nhau như xích chu đằng hay chanh châu… Cây thuộc họ Táo, thân nhỏ, có nhiều cành mang gai ngắn. Lá mọc đối, màu xanh, dai cứng và có nhiều răng cưa nhỏ ở hai bên mép lá. Ngoài cành, thì lá cây canh châu là bộ phận được dùng làm thuốc nhiều nhất.

Quan điểm Đông y: Thanh nhiệt, lương huyết

Trong y học cổ truyền, lá canh châu được xếp vào nhóm vị thuốc có tính mát, vị chua xen lẫn vị đắng nhẹ. Vị chua có tác dụng thu liễm, vị đắng giúp hạ hỏa. Do đó, vị thuốc này có công năng chủ trị là giải độc, trị nóng trong, làm mát máu (lương huyết). Vào những ngày thời tiết nóng nực, nhân dân ta thường hái lá canh châu về nấu nước uống để giải khát, cân bằng âm dương và điều hòa nhiệt độ trong cơ thể.

Đối với bệnh thủy đậu, khi nhiệt độc tích tụ dưới da gây đỏ rát và mụn nước, tính chất “hàn” của canh châu sẽ giúp trung hòa “nhiệt” của bệnh, giúp các nốt mụn nhanh khô và giảm nguy cơ sưng tấy.

Quan điểm Tây y: Kháng khuẩn và phục hồi da

Dưới lăng kính khoa học hiện đại, trong lá canh châu có chứa các hoạt chất sinh học tự nhiên, vitamin và khoáng chất có lợi cho quá trình hồi phục thương tổn. Các nghiên cứu dược lý cho thấy lá cây này có khả năng kháng khuẩn nhẹ, giúp bảo vệ các nốt thủy đậu khỏi nguy cơ nhiễm trùng từ môi trường bên ngoài. Đồng thời, các hoạt chất chống oxy hóa giúp thúc đẩy quá trình tái tạo tế bào da, hạn chế để lại vết thâm sau khi các nốt mụn biến mất.

Tham khảo thêm: Những cách chữa thủy đậu dân gian an toàn, hiệu quả

Cách dùng lá canh châu chữa thủy đậu hiệu quả

Theo kinh nghiệm dân gian và nguyên lý “nội ẩm” (uống bên trong) để đẩy độc tố ra ngoài, lá canh châu thường được sử dụng dưới dạng thuốc sắc. Cách thực hiện cụ thể để đạt hiệu quả cao nhất như sau:

– Chuẩn bị: 12 – 16g lá canh châu tươi (tương đương khoảng một nắm tay nhỏ).

– Cách thực hiện:

• Làm sạch dược liệu: Rửa sạch lá canh châu dưới vòi nước chảy. Để đảm bảo nguyên liệu được khử khuẩn hoàn toàn và loại bỏ bụi bẩn bám trên lá dai, bạn nên ngâm lá vào nước muối pha loãng khoảng 20 phút. Sau đó vớt ra rổ cho ráo nước.
• Kích hoạt dược tính: Vò nhẹ để lá hơi dập, giúp các hoạt chất dễ dàng giải phóng vào nước khi sắc. Cho hết lá vào ấm sắc cùng 400ml nước sạch.
• Sắc thuốc: Đợi nước trong ấm sôi, vặn nhỏ lửa liu riu để thuốc ngấm từ từ. Sắc đến khi lượng nước cạn còn khoảng 200ml (tương đương 1 bát con nước thuốc).
• Liều dùng: Gạn thuốc ra chén, chia làm 3 lần uống trong ngày. Nên uống khi thuốc còn ấm để tăng khả năng hấp thụ của tỳ vị. Dùng liên tục vài ngày để các nốt thủy đậu nhanh lặn, se miệng và không lan rộng thêm.

Bị thủy đậu tắm lá canh châu có được không?

Đây là thắc mắc của rất nhiều bà con gửi về trung tâm. Thông thường, việc tắm lá trong Đông y nhằm mục đích “ngoại trị” – tác động trực tiếp lên bề mặt da. Tuy nhiên, theo các tài liệu y học cổ truyền và kinh nghiệm trị bệnh lâu năm, lá canh châu chủ yếu được dùng để sắc uống chữa thủy đậu. Phương pháp nấu nước tắm bằng loại lá này thường hiệu quả hơn đối với các trường hợp bị ghẻ nước, rôm sảy hoặc lên sởi đơn thuần.

Đối với thủy đậu, các nốt phỏng nước rất mỏng và dễ vỡ. Nếu tắm không đúng cách hoặc nước lá không được vệ sinh sạch sẽ, rất dễ gây ra tình trạng bội nhiễm vi khuẩn. Do đó, bà con nên ưu tiên dùng lá canh châu theo đường uống để thanh nhiệt từ bên trong.

Bạn đã biết chưa: Bị thủy đậu tắm lá gì tốt? Các loại lá thường sử dụng

Những lưu ý quan trọng để bệnh nhanh khỏi

Dù lá canh châu là một vị thuốc quý trong vườn nhà, nhưng để điều trị thủy đậu an toàn và dứt điểm, bà con cần ghi nhớ những điều sau:

• Đối tượng không nên dùng: Những người có tỳ vị hư hàn (thường xuyên bị lạnh bụng, đi ngoài phân lỏng, hay đau bụng khi ăn đồ mát) nên thận trọng hoặc tham khảo ý kiến thầy thuốc trước khi dùng lá canh châu để tránh làm tổn thương thêm dương khí.
• Giữ gìn vệ sinh da: Trong thời gian điều trị, tuyệt đối tránh dùng tay gãi ngứa. Việc làm này dễ khiến nốt phỏng vỡ ra, gây lây lan và nguy cơ để lại sẹo lõm xấu xí sau này. Nếu quá ngứa, bà con có thể dùng khăn sạch thấm nước mát chườm nhẹ để xoa dịu.
• Trang phục: Nên chọn quần áo rộng rãi, chất liệu thấm hút mồ hôi tốt (như vải cotton) để tránh cọ xát vào các vùng da bị tổn thương.
• Chế độ dinh dưỡng (Thực trị): Nên ưu tiên các loại thực phẩm có tính mát, giúp hỗ trợ cơ thể thanh lọc tà độc như: đậu xanh, rau ngót, rau sam, diếp cá, khoai tây. Cần uống nhiều nước để hỗ trợ quá trình thải độc qua đường bài tiết.

Cần nhớ rằng, mỗi cơ địa có một mức độ phản ứng khác nhau với dược liệu. Nếu áp dụng cách dùng lá canh châu chữa thủy đậu vài ngày mà thấy bệnh không thuyên giảm hoặc có dấu hiệu lan rộng nhanh chóng, hãy tìm đến sự tư vấn từ các chuyên gia y tế để được điều trị hiệu quả và kịp thời nhất.

Thông tin hữu ích liên quan

• Bệnh thủy đậu nên ăn gì và không nên ăn gì?
• 8 Bài thuốc trị bệnh thủy đậu hiệu quả nhiều người sử dụng