Gai cột sống chèn dây thần kinh: Đừng để liệt chi mới lo chữa gốc

Gai cột sống chèn dây thần kinh có thể gây ra các cơn đau và nhiều triệu chứng nghiêm trọng như tê bì tay chân, teo cơ, yếu liệt. Trường hợp dây thần kinh bị tổn thương nặng, người bệnh cần làm phẫu thuật để cắt bỏ gai nhằm ngăn chặn các biến chứng nguy hiểm.

Gai cột sống chèn dây thần kinh dưới góc nhìn Đông y

Gai cột sống trong Đông y được xếp vào phạm vi chứng Tý hoặc Ma mộc. Đây là hệ quả của quá trình lão hóa tự nhiên kết hợp với những tác động tiêu cực từ lối sống và môi trường. Bản chất của gai xương là sự lắng đọng canxi bất thường, nhưng sâu xa hơn, đó là sự mất cân bằng giữa quá trình bồi đắp và tiêu hủy của cốt tủy do tạng Thận làm chủ.

Thận chủ cốt tủy, Can chủ cân. Khi bước sang tuổi trung niên, Can Thận bắt đầu suy yếu, không đủ dưỡng chất để nuôi dưỡng hệ thống xương khớp và dây chằng. Lúc này, cột sống trở nên lỏng lẻo, cơ thể tự điều chỉnh bằng cách sản sinh thêm các mỏm xương để gia cố sự ổn định. Tuy nhiên, chính những mỏm xương (gai xương) này khi mọc sai vị trí sẽ trở thành “tà khí” chèn ép vào các kinh mạch và dây thần kinh xung quanh.

Hệ thống kinh lạc đóng vai trò dẫn truyền khí huyết đi nuôi dưỡng toàn thân. Khi gai xương chèn ép, dòng chảy khí huyết bị đình trệ, gây ra tình trạng “thông bất thống, thống bất thông” (thông thì không đau, đau là do không thông). Sự bế tắc này lâu ngày không chỉ gây đau mà còn dẫn đến tê dại (ma mộc), teo cơ do cơ nhục không được nuôi dưỡng đầy đủ.

“Cột sống như trục cột của ngôi nhà, khi cột trụ lung lay, cả hệ thống thần kinh và tạng phủ đều chịu ảnh hưởng. Việc điều chỉnh không chỉ là mài giũa cái gai, mà là củng cố lại chính khí từ bên trong.”

Dấu hiệu nhận biết khi khí huyết bế tắc do chèn ép

Tùy vào vị trí kinh lạc bị cản trở mà biểu hiện lâm sàng sẽ khác nhau. Người bệnh cần đặc biệt chú ý đến những tín hiệu báo động từ cơ thể:

Chèn ép tại khu vực cột sống cổ

Khu vực này là cửa ngõ lưu thông khí huyết lên não bộ và đi xuống hai tay. Tình trạng này thường gặp ở bệnh nhân bị gai cột sống cổ. Khi các gai xương chèn ép vào rễ thần kinh và mạch máu vây quanh, người bệnh sẽ gặp phải:

• Hội chứng tuần hoàn não kém: Hoa mắt, chóng mặt, ù tai, mất ngủ kinh niên do huyết không lên được tới đỉnh trầm.
• Rối loạn vận động chi trên: Tê bì cánh tay lan xuống các ngón tay, cảm giác như kiến bò hoặc châm chích dọc theo đường kinh mạch.
• Cứng gáy, khó xoay chuyển, đau buốt mỗi khi thời tiết thay đổi (do phong hàn xâm nhập vào lỗ hổng khí huyết).

Chèn ép tại khu vực cột sống ngực

Mặc dù ít phổ biến hơn nhưng gai xương ở vùng lưng trên có thể gây đau thần kinh liên sườn. Cảm giác đau thường chạy dọc theo mạn sườn, tăng lên khi hít thở sâu hoặc ho, hắt hơi. Trong Đông y, đây là dấu hiệu của can khí uất kết, không thông suốt ở vùng trung tiêu.

Gai cột sống thắt lưng chèn ép dây thần kinh tọa

Đây là tình trạng phổ biến nhất ở bệnh nhân bị gai cột sống lưng. Dây thần kinh tọa là dây thần kinh dài nhất cơ thể, chịu ảnh hưởng trực tiếp từ sự suy yếu của tạng Thận. Triệu chứng bao gồm:

• Đau lan tỏa từ thắt lưng xuống mông, dọc theo mặt sau đùi xuống tận bàn chân.
• Cảm giác tê buốt, yếu chân, khó khăn khi đứng dậy hoặc đi lại kéo dài.
• Trường hợp nặng có thể gây rối loạn nhị tiện (đại tiểu tiện không tự chủ), đây là dấu hiệu Thận khí đã suy kiệt nghiêm trọng, cần can thiệp ngay lập tức.

Tham vấn chuyên môn của Bác sĩ Lê Hữu Tuấn

Phương pháp hỗ trợ cải thiện theo hướng bảo tồn

Mục tiêu của Đông y hiện đại trong điều trị gai cột sống chèn dây thần kinh là: Tiêu viêm – Giảm chèn ép – Phục hồi tạng phủ. Thay vì chỉ tác động vào gai xương, chúng ta tập trung vào việc làm mềm các cơ co thắt, giải tỏa áp lực cho dây thần kinh và nuôi dưỡng lại sụn khớp.

Giải phóng chèn ép qua trị liệu tự nhiên

Các phương pháp như châm cứu, bấm huyệt hay kéo giãn cột sống có tác dụng khai thông bế tắc tại các huyệt vị, giúp khí huyết lưu thông trở lại. Khi dòng máu nuôi dưỡng được đưa đến vùng tổn thương, tình trạng viêm nhiễm quanh rễ thần kinh sẽ giảm bớt, từ đó các triệu chứng tê bì, đau nhức cũng thường gặp là sẽ thuyên giảm dần.

Ngoài ra, việc tập luyện các bài tập yoga chữa gai cột sống nhẹ nhàng dưới sự hướng dẫn của chuyên gia giúp tăng cường độ dẻo dai cho hệ thống dây chằng, giúp cột sống vững chãi hơn, hạn chế sự phát triển thêm của gai xương.

Điều chỉnh chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng

Người bệnh cần lưu ý gai cột sống nên ăn gì để hỗ trợ quá trình phục hồi. Nên ưu tiên thực phẩm giàu canxi tự nhiên, vitamin nhóm B (B1, B6, B12) để tái tạo dây thần kinh và các loại thảo dược có tính hoạt huyết, bổ thận.

Khi nào cần can thiệp y tế sâu hơn?

Mặc dù phương pháp bảo tồn mang lại hiệu quả cao cho đa số trường hợp, nhưng người bệnh tuyệt đối không được chủ quan. Cần thực hiện các chẩn đoán hình ảnh hiện đại để đánh giá chính xác:

• Chụp X-quang: Xác định vị trí và kích thước gai xương.
• Chụp MRI (Cộng hưởng từ): Đánh giá mức độ tổn thương rễ thần kinh và đĩa đệm.
• Xét nghiệm điện học: Đo mức độ dẫn truyền thần kinh để phát hiện sớm các nguy cơ liệt.

Phẫu thuật sẽ được cân nhắc là lựa chọn sau cùng khi các phương pháp bảo tồn không còn hiệu quả, hoặc khi người bệnh xuất hiện các dấu hiệu cấp bách như mất kiểm soát bài tiết, liệt chi tiến triển nhanh. Tuy nhiên, ngay cả sau phẫu thuật, việc duy trì một cơ địa khỏe mạnh và khí huyết lưu thông vẫn là điều kiện tiên quyết để bệnh không tái phát.

“Chăm sóc cột sống là chăm sóc gốc rễ của sự sống. Một cột sống linh hoạt chính là biểu hiện của một cơ thể tràn đầy nhựa sống và chính khí vững vàng.”

Để cải thiện tình trạng gai xương chèn ép và bảo vệ hệ thần kinh khỏi những tổn thương lâu dài, người bệnh cần có lộ trình chăm sóc bài bản và kiên trì. Mọi thắc mắc về tình trạng đau nhức, tê bì tay chân cần được đánh giá cụ thể để có hướng điều trị phù hợp nhất.

Nếu bà con đang gặp khó khăn trong vận động hoặc lo lắng về tình trạng gai xương của mình, hãy liên hệ để nhận tư vấn chuyên sâu qua Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773.

Tham khảo thêm:

• 5 cây thuốc nam trị gai cột sống được người bệnh săn tìm
• Những cách chữa trị gai cột sống tại nhà giúp cải thiện bệnh
• 5 loại thuốc trị gai cột sống của mỹ tốt nhất thị trường