Đau Dạ Dày Lúc Nửa Đêm – Nguyên Nhân Và Cách Khắc Phục

Đau dạ dày lúc nửa đêm xảy ra khi cơ quan tiêu hóa (Tỳ Vị) bị kích thích bởi chế độ ăn uống và sinh hoạt không hợp lý khiến khí huyết ngưng trệ. Tuy nhiên trong một số trường hợp, triệu chứng này cũng có thể là biểu hiện của các bệnh lý nghiêm trọng như viêm loét dạ dày – tá tràng, thậm chí là ung thư dạ dày.

Trong Đông y, dạ dày được gọi là Vị, đóng vai trò là “bể chứa” thức ăn. Khi đêm về, đáng lẽ Vị phải được nghỉ ngơi để phục hồi nhưng vì nhiều nguyên nhân khác nhau, các yếu tố tà khí hoặc nội nhân khiến “Vị khí nghịch lên”, gây ra những cơn đau quằn quại, làm phiền giấc ngủ của bà con.

Nguyên nhân gây đau dạ dày lúc nửa đêm dưới góc nhìn y học

Đau dạ dày thường gặp sau khi ăn quá no hoặc tiêu thụ nhiều thực phẩm cay nóng. Tuy nhiên, nếu triệu chứng này xảy ra lúc nửa đêm, Đông y cho rằng đó là sự kết hợp giữa “nội hàn” và “vị hỏa”, kèm theo các thói quen dinh dưỡng thiếu lành mạnh:

1. Lạm dụng rượu bia gây thấp nhiệt

Cồn và các thành phần trong rượu bia theo Tây y là chất kích thích bài tiết dịch vị mạnh mẽ. Dưới lăng kính Đông y, rượu bia mang tính “thấp nhiệt”. Khi dung nạp quá nhiều, thấp nhiệt tích tụ lâu ngày làm tổn thương niêm mạc dạ dày, gây tình trạng trào ngược axit, buồn nôn, ợ nóng và ợ chua khi ngủ.

Thói quen này kéo dài không chỉ dừng lại ở cơn đau mà còn dẫn đến các chứng “huyết ứ”, tăng nguy cơ ung thư thực quản, viêm loét và xuất huyết đường tiêu hóa trên.

Tham khảo: Cách chữa đau dạ dày bằng trứng gà cải thiện sức khỏe

2. Ăn no trước giờ ngủ gây thực tích

Việc ăn quá no sát giờ đi ngủ tạo ra tình trạng “thực tích” (thức ăn tích tụ không tiêu). Khi này, Vị phải làm việc quá tải, co bóp và bài tiết dịch vị liên tục trong lúc cơ thể cần nghỉ ngơi.

Hậu quả là Tỳ vị suy yếu, dẫn đến các triệu chứng đau thượng vị, ợ hơi, đầy bụng, khó chịu bụng và làm mất giấc ngủ quý giá của bà con vào ban đêm.

3. Trào ngược dạ dày thực quản (Vị khí nghịch)

Trào ngược dạ dày thực quản trong y học cổ truyền thường liên quan đến chứng “Vị khí nghịch”. Thay vì giáng xuống, khí dạ dày lại đẩy ngược lên trên mang theo dịch vị (axit). Tình trạng này gây đau thượng vị buồn nôn, ợ nóng dữ dội hơn khi nằm xuống do tư thế này khiến axit dễ dàng tấn công thực quản.

4. Viêm loét dạ dày – tá tràng (Vị quản thống)

Chứng Vị quản thống (đau vùng thượng vị) thường xuất phát từ việc niêm mạc bị tổn thương do hỏa uất hoặc huyết ứ. Khi dạ dày trống rỗng vào ban đêm, lượng axit dư thừa tiếp xúc trực tiếp với các vết loét tại hang vị và tá tràng, gây ra những cơn đau đau quặn thắt, khiến bệnh nhân phải tỉnh giấc.

Đọc thêm: Sôi bụng đau dạ dày cảnh báo điều gì, nguy hiểm không?

5. Ung thư dạ dày

Đây là tình trạng nguy hiểm nhất khi các khối u ác tính làm bế tắc khí huyết tại vùng Vị. Cơn đau do khối u gây ra thường dai dẳng, không tuân theo quy luật bữa ăn và có thể xuất hiện dữ dội vào ban đêm kèm theo các dấu hiệu suy nhược cơ thể (tổn hao khí huyết).

Giải pháp khắc phục đau dạ dày lúc nửa đêm

Để xoa dịu Vị quản và phục hồi chức năng Tỳ Vị, bà con cần phối hợp giữa việc điều chỉnh sinh hoạt và các biện pháp hỗ trợ từ thảo dược.

1. Thiết lập lại chế độ “Dưỡng Tỳ Vị”

Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò tiên quyết trong việc bình hòa dịch vị:

• Ăn uống điều độ: Không nên để bụng quá đói nhưng tuyệt đối tránh ăn no trước khi ngủ 3 tiếng. Chia nhỏ bữa ăn để giảm áp lực co bóp.
• Thực phẩm nên tránh: Các loại có tính “nhiệt” như đồ cay nóng, tiêu, ớt; đồ chua chứa nhiều acid; các chất gây hưng phấn thần kinh như cà phê, trà đặc.
• Thực phẩm nên dùng: Rau xanh, ngũ cốc là những thực phẩm có tính bình, giúp nhuận tràng, bổ tỳ và trung hòa dịch vị tốt.
• Uống nước đúng cách: Nước ấm giúp làm loãng axit dạ dày, xoa dịu niêm mạc bị kích ứng.

Bên cạnh đó, giấc ngủ và tâm trạng cũng ảnh hưởng trực tiếp đến can khí – yếu tố tác động mạnh đến dạ dày:

• Ngủ đúng giờ: Giúp can khí được sơ tiết, tránh tình trạng “Can khí phạm Vị” gây đau bụng.
• Vận động nhẹ nhàng: Giúp khí huyết lưu thông, tăng cường chính khí cho cơ thể.

Xem ngay: 4 bài thuốc từ cây nhọ nồi chữa dạ dày hiệu quả

2. Thăm khám và điều trị chuyên sâu

Khi các biện pháp điều chỉnh lối sống không mang lại hiệu quả, đó là dấu hiệu cho thấy bệnh đã đi sâu vào trong. Việc thăm khám bằng y học hiện đại như nội soi, xét nghiệm vi khuẩn HP là cần thiết để xác định chính xác tổn thương thực thể.

3. Mẹo xử lý nhanh tại nhà từ thảo dược Nam dược

Bà con có thể áp dụng các phương pháp tự nhiên sau để giảm nhanh cơn đau cấp tính:

• Trà gừng ấm: Gừng (Sinh khương) có tính ấm, giúp tán hàn, chỉ thống. Uống một ly trà gừng giúp giữ ấm vùng bụng và giảm co thắt dạ dày hiệu quả.
• Chườm ấm vùng thượng vị: Sử dụng túi chườm hoặc muối rang ấm giúp thư giãn các cơ, thúc đẩy tuần hoàn máu tại vùng dạ dày.
• Lá bạc hà: Menthol trong bạc hà có tác dụng sơ can, giải uất, làm dịu các cơ trơn tiêu hóa.
• Mật ong: Mật ong có tính bình, giúp làm lành vết thương và trung hòa axit dạ dày rất tốt.

Lời khuyên cho người bệnh khi gặp cơn đau ban đêm

Khi bị cơn đau làm thức giấc, bà con cần bình tĩnh và thực hiện các bước sau:

• Thay đổi tư thế: Nằm nghiêng sang trái. Tư thế này giúp dạ dày thấp hơn thực quản, ngăn chặn dòng trào ngược của axit.
• Thư giãn tinh thần: Tránh lo lắng thái quá vì stress khiến dạ dày co bóp mạnh hơn. Hít thở sâu để điều hòa khí huyết.
• Tránh lạm dụng thuốc giảm đau: Nhiều loại thuốc giảm đau Tây y có tác dụng phụ làm loét dạ dày nặng hơn, tuyệt đối không tự ý dùng khi chưa có chỉ định.

Đau dạ dày lúc nửa đêm là tín hiệu cầu cứu của cơ thể. Đừng để những cơn đau bào mòn sức khỏe và tinh thần của mình. Hy vọng những chia sẻ trên sẽ giúp bà con hiểu rõ hơn về tình trạng sức khỏe của mình và tìm được hướng điều trị đúng đắn, an tâm hưởng giấc ngủ ngon.

Có thể bạn quan tâm

• Đau dạ dày nên và không nên ăn rau gì? – Lựa chọn tốt nhất
• Đau dạ dày sau sinh: Nguyên nhân và cách điều trị