Con Đường Lây Nhiễm Vi Khuẩn Hp – Ăn Uống, Hôn…

Con đường lây nhiễm chính của vi khuẩn HP (Helicobacter pylori) theo quan niệm y học hiện đại và góc nhìn Đông y đều tập trung vào sự tiếp xúc không an toàn qua đường miệng – miệng và đường phân – miệng. Bên cạnh đó, các yếu tố ngoại tà xâm nhập từ thiết bị y tế không được vô trùng cũng là mối nguy hại lớn đối với sức khỏe của dạ dày và hệ thống tiêu hóa.

Các con đường lây nhiễm vi khuẩn HP dưới lăng kính Đông – Tây y

Theo y học hiện đại, vi khuẩn HP được xem là “kẻ thù số 1” của niêm mạc dạ dày, trực tiếp gây ra các chứng viêm dạ dày, viêm loét dạ dày tá tràng, thậm chí dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như xuất huyết dạ dày hay ung thư dạ dày. Đây là loại xoắn khuẩn bền bỉ, có khả năng sống sót trong môi trường axit khắc nghiệt của vị quản.

Nhìn từ góc độ Y học cổ truyền, sự tồn tại và gây bệnh của vi khuẩn HP không chỉ đơn thuần là sự xâm nhập của một loại vi trùng, mà còn liên quan mật thiết đến tình trạng “Tỳ vị hư hàn” hoặc “Vị nhiệt”. Khi chính khí (sức đề kháng) của cơ thể suy yếu, các tác nhân bên ngoài (ngoại tà) dễ dàng thừa cơ xâm nhập, cư ngụ tại Vị (dạ dày), làm rối loạn chức năng sơ tiết của Can và vận hóa của Tỳ, từ đó sinh ra bệnh.

Việc hiểu rõ phương thức lây lan của loại vi khuẩn này chính là bước đầu tiên để bảo vệ “hậu thiên chi bản” (nguồn gốc của sự sống sau khi sinh ra – tức hệ tiêu hóa). Y học ghi nhận ba con đường truyền nhiễm chủ yếu sau:

1. Đường miệng – miệng: Con đường của sự giao đãi

Đây là con đường lây nhiễm phổ biến nhất, đặc biệt trong nền văn hóa Á Đông với thói quen ăn uống tập thể. Vi khuẩn HP tồn tại trong nước bọt, dịch tiết đường tiêu hóa và cả mảng bám răng. Do đó, các hoạt động tưởng chừng bình thường lại tiềm ẩn nguy cơ cao:

• Trong giao tiếp và sinh hoạt: Khi nói chuyện gần hoặc bắn tia nước bọt, vi khuẩn có thể di chuyển từ người bệnh sang người lành. Theo Đông y, đây là sự truyền nhiễm qua đường “khí” và dịch cơ thể.
• Hành động hôn môi: Đây là sự tiếp xúc trực tiếp dịch vị và nước bọt, tạo điều kiện thuận lợi nhất để xoắn khuẩn HP thâm nhập và cư trú tại dạ dày.
• Thói quen ăn uống chung: Sử dụng chung bát nước chấm, dùng đũa của mình gắp thức ăn cho người khác, hoặc dùng chung bàn chải đánh răng, cốc uống nước đều là những hành vi “mở cửa” cho ngoại tà xâm nhập.

2. Đường phân – miệng: Vấn đề vệ sinh và uế khí

Vi khuẩn HP được đào thải qua phân. Nếu sau khi đi vệ sinh không rửa tay sạch sẽ bằng xà phòng, vi khuẩn sẽ bám lại trên tay và đi vào miệng qua quá trình ăn uống. Trong y học cổ truyền, điều này liên quan đến việc giữ gìn vệ sinh cá nhân để tránh “uế khí” xâm phạm vào tỳ vị.

Ngoài ra, vi khuẩn từ phân có thể phát tán ra môi trường, bám vào rau củ hoặc lây qua các động vật trung gian như ruồi, gián, chuột. Việc ăn uống thực phẩm không được rửa sạch, không nấu chín chính là điều kiện để vi khuẩn đi vào đường tiêu hóa.

3. Các con đường lây truyền HP khác

Môi trường y tế cũng tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm chéo nếu công tác vô trùng không được đảm bảo tuyệt đối. Vi khuẩn HP có thể lây qua các thiết bị như: máy cạo vôi răng, ống nội soi dạ dày, nội soi tai mũi họng… Khi các dụng cụ này được dùng cho người nhiễm HP mà không được tiệt trùng kỹ, chúng sẽ mang vi khuẩn sang người bệnh tiếp theo.

Bạn cần biết: vi khuẩn hp có ở đâu, làm sao phòng ngừa?

Vi khuẩn HP có lây nhiễm từ mẹ sang con không?

Dưới góc nhìn chuyên môn, sự lo lắng về việc lây truyền HP trong gia đình là hoàn toàn có cơ sở. Các số liệu cho thấy nếu cả bố và mẹ đều dương tính với HP, trẻ nhỏ có nguy cơ nhiễm bệnh lên đến 40%. Ngược lại, nếu chỉ một trong hai người mắc, tỷ lệ này giảm xuống còn khoảng 3%.

Tuy nhiên, bà con cần hiểu rằng vi khuẩn HP không lây qua đường máu hay từ trong bào thai. Sự lây nhiễm từ mẹ sang con chủ yếu diễn ra trong quá trình chăm sóc sinh hoạt hàng ngày như: mớm cơm cho trẻ, hôn môi trẻ, hoặc dùng chung thìa bát. Với hệ tiêu hóa non nớt của trẻ (Tỳ vị chưa hoàn thiện), việc tiếp nhận một lượng lớn vi khuẩn từ người lớn sẽ khiến trẻ dễ dàng mắc các bệnh dạ dày từ rất sớm.

Cách phòng ngừa lây nhiễm vi khuẩn HP hiệu quả theo định hướng bảo vệ Tỳ Vị

Để ngăn chặn sự xâm nhập của “ngoại tà” HP, chúng ta cần xây dựng một “hàng rào” bảo vệ kiên cố từ cả bên trong lẫn bên ngoài. Việc phòng bệnh không chỉ dừng lại ở sạch sẽ mà còn là cách chúng ta đối xử với chính cơ thể mình.

Dưới đây là các biện pháp thiết thực nhất:

• Ăn chín uống sôi, vệ sinh bát đũa: Trước khi dùng bữa, nên tráng lại bát đũa bằng nước sôi để loại bỏ vi khuẩn. Tuyệt đối hạn chế các món ăn sống, gỏi, rau sống không rõ nguồn gốc vì đây là nơi trú ngụ của nhiều loại ký sinh trùng và vi khuẩn.
• Cá nhân hóa đồ dùng: Mỗi người trong gia đình nên có bộ bát đũa, ly nước riêng, đặc biệt khi trong nhà có người đang điều trị HP. Không nên gắp thức ăn cho nhau hoặc dùng chung nước chấm.
• Hạn chế ăn hàng quán vỉa hè: Các cơ sở kinh doanh không đảm bảo vệ sinh nguồn nước và quy trình rửa bát đũa là môi trường lý tưởng để vi khuẩn HP phát tán từ người này sang người khác.
• Vệ sinh tay và môi trường sống: Rửa tay với xà phòng sát khuẩn sau khi đi vệ sinh và trước khi chạm vào đồ ăn. Đồng thời, giữ nhà cửa thông thoáng, sạch sẽ để tiêu diệt các vật chủ trung gian như ruồi muỗi, gián, chuột.
• Giữ khoảng cách an toàn: Khi tiếp xúc với người đang có triệu chứng bệnh dạ dày hoặc nhiễm HP, nên đeo khẩu trang và hạn chế các cử chỉ thân mật quá mức qua đường miệng.

Nhận thức đúng đắn về con đường lây nhiễm của vi khuẩn HP không chỉ giúp bạn bảo vệ bản thân mà còn là trách nhiệm với cộng đồng. Một hệ tiêu hóa khỏe mạnh, một Tỳ Vị vững vàng chính là gốc rễ của một sức khỏe dẻo dai và trường thọ.

Thông tin hữu ích nên xem:

• chữa vi khuẩn hp bằng thuốc nam an toàn, hiệu quả
• nên ăn gì để diệt vi khuẩn hp nhanh nhất?