Các tổn thương ở cổ tử cung thường gặp và lưu ý

Viêm cổ tử cung, viêm lộ tuyến cổ tử cung, u xơ cổ tử cung, ung thư cổ tử cung… là các tổn thương ở cổ tử cung thường gặp. Những tổn thương này có thể do nhiều nguyên nhân gây ra. Cần sớm thăm khám để xác định mức độ tổn thương và có cách điều trị phù hợp.

Trong Đông y, cổ tử cung cùng với tử cung thuộc về “Bào cung” – cơ quan quan trọng nhất nhì đối với thiên chức làm mẹ và sức khỏe phái đẹp. Sự vận hành của Bào cung không tách rời sự điều huyết của Tạng Tâm, sự tàng huyết của Tạng Can và sự quản lý tinh huyết của Tạng Thận. Khi chính khí suy giảm, tà khí xâm nhập, các tổn thương tại “Cửa ngõ” này sẽ phát sinh, gây ảnh hưởng trực tiếp đến mạch Nhâm và mạch Xung của chị em.

Các tổn thương ở cổ tử cung thường gặp nhất dưới góc nhìn y lý cổ truyền

Theo quan điểm y học cổ truyền, cổ tử cung bị tổn thương không chỉ là vấn đề tại chỗ mà là biểu hiện của sự mất cân bằng Âm Dương, khí huyết trong cơ thể. Khi các tà khí như Thấp nhiệt, Độc tà tích tụ lâu ngày không được giải tỏa, chúng sẽ ngưng trệ tại Bào cung, gây ra các bệnh lý khác nhau.

Viêm cổ tử cung – Do thấp nhiệt uất kết

Viêm cổ tử cung trong Đông y thường được xếp vào chứng “Đới hạ”. Nguyên nhân chủ yếu do tỳ hư không vận hóa được thủy thấp, hoặc do thấp nhiệt xâm nhập làm cho mạch Nhâm không giữ được, mạch Xung bị rối loạn.

Chị em thường thấy khí hư ra nhiều, màu vàng hoặc xanh, mùi hôi nồng, kèm theo cảm giác nóng rát vùng kín. Đây chính là biểu hiện của “Nhiệt” đang thiêu đốt niêm mạc. Nếu không được thanh thấp nhiệt kịp thời, bệnh sẽ tái phát nhiều lần, gây hư tổn đến phần huyết của phụ nữ.

Viêm lộ tuyến cổ tử cung – Hệ quả của khí huyết bất túc

Viêm lộ tuyến phát sinh khi các tế bào tuyến xâm lấn ra ngoài nhưng lại bị Thấp nhiệt bao vây. Dưới góc nhìn chuyên sâu, đây là trạng thái “Phụ khoa lâm lậu”. Khi nội tiết tố (tương ứng với phần Âm và Tinh của Thận) bị rối loạn, môi trường Bào cung mất cân bằng khiến các tế bào phát triển lệch lạc.

Chị em bị viêm lộ tuyến thường thấy đau lưng, mỏi gối, bụng dưới nặng nề. Việc sử dụng các vị thuốc nam như Trinh nữ hoàng cung, Khổ sâm hay Hoàng bá có tác dụng rất tốt trong việc kháng khuẩn, tiêu viêm và làm se lành các vùng tổn thương tự nhiên mà không gây xâm lấn quá sâu vào cấu trúc cổ tử cung.

Polyp cổ tử cung – Sự tích tụ của đàm thấp và ứ huyết

Polyp là những “khối thịt dư” lành tính nhưng trong Đông y, đó là kết quả của quá trình tích tụ lâu ngày. Khi khí huyết lưu thông không đều, “ứ” tạo thành “u”. Các khối polyp thường liên quan mật thiết đến sự uất kết của Can khí, khiến huyết không được lưu thông mà đọng lại thành khối.

Dấu hiệu dễ nhận thấy nhất là tình trạng chảy máu bất thường sau khi giao hợp – Đông y gọi là “Huyết nhiệt vọng hành”. Điều trị polyp đòi hỏi phải kết hợp “Hoạt huyết hóa ứ” để làm mềm và thu nhỏ khối u.

U xơ cổ tử cung – Chứng “Trưng hà”

U xơ cổ tử cung chính là chứng “Trưng hà” trong y thư cổ. Trưng là khối u có hình rõ rệt, ấn vào đau; Hà là khối u lúc ẩn lúc hiện. Nguyên nhân sâu xa là do hàn tà ngưng trệ ở bào cung hoặc do tình chí uất ức làm tổn thương Can, dẫn đến huyết ứ trệ lâu ngày thành khối.

Chị em thường gặp tình trạng thống kinh (đau bụng kinh) dữ dội, kinh nguyệt kéo dài hoặc có cục máu đông. Việc điều trị bằng Đông y ưu tiên sử dụng phép “Nhuyễn kiên tán kết” (làm mềm và tan khối u) bằng các vị thuốc thảo dược lành tính.

Loạn sản và Ung thư cổ tử cung – Chính khí hư hao, độc tà xâm lấn

Ung thư cổ tử cung là giai đoạn cuối cùng của sự suy kiệt chính khí và sự tích tụ độc tà mức độ cao. Trong Đông y, đây là biểu hiện của trạng thái “Hư thực hiệp tạp” – tức là bên trong cơ thể đã quá suy yếu (hư) trong khi tà khí xâm nhiễm lại quá mạnh (thực).

Lúc này, khí hư không chỉ ra nhiều mà còn kèm mủ máu, mùi hôi thối, cơ thể sút cân nhanh chóng. Đây là tình trạng vô cùng nguy hiểm, cần sự can thiệp phối hợp nhưng Đông y đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc nâng cao thể trạng, bồi bổ nguyên khí để chống chọi với bệnh tật.

Phép trị và lời khuyên từ y lý cổ truyền

Khi đối mặt với các tổn thương cổ tử cung, chị em không nên quá lo lắng nhưng tuyệt đối không được chủ quan. Đông y quan niệm “Chữa bệnh phải chữa từ gốc”, vì vậy cần tuân thủ các nguyên tắc sau:

Phát hiện sớm các dấu hiệu “báo động”

Cơ thể người phụ nữ là một hệ thống tinh vi. Bất kỳ sự thay đổi nào về khí hư (màu sắc, mùi), chu kỳ kinh nguyệt hay cảm giác đau ở vùng hạ vị đều là tiếng cầu cứu từ Bào cung. Chị em cần chủ động thăm khám ngay khi có các dấu hiệu như:

• Khí hư ra nhiều bất thường, đổi màu vàng, xanh hoặc trắng đục như bã đậu.
• Đau bụng dưới âm ỉ hoặc đau buốt vùng thắt lưng.
• Ra máu âm đạo không trong kỳ kinh hoặc sau khi quan hệ.

Kiên trì theo đuổi lộ trình điều trị

Điều trị bằng Đông y không thể nhanh chóng trong ngày một ngày hai mà cần thời gian để thảo dược ngấm vào cơ thể, điều chỉnh từ bên trong. Chị em cần tuyệt đối tuân thủ liều lượng và đơn thuốc của bác sĩ chuyên khoa.

Bên cạnh việc uống thuốc, việc giữ gìn “Tâm tĩnh” cũng rất quan trọng. Bởi lẽ, lo âu, stress sẽ gây hại cho tạng Can, khiến khí huyết càng thêm uất kết, làm chậm quá trình hồi phục của cổ tử cung.

Phòng bệnh từ nếp sinh hoạt thuận tự nhiên

Phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh. Để bảo vệ cổ tử cung, chị em nên:

• Vệ sinh vùng kín bằng các loại thảo dược tự nhiên có tính sát khuẩn nhẹ như lá chè xanh, lá trầu không.
• Giữ ấm vùng bụng dưới, tránh để hàn lạnh xâm nhập vào Bào cung.
• Ăn uống điều độ, tránh đồ cay nóng, dầu mỡ để hạn chế tích tụ Thấp nhiệt.
• Giữ tinh thần thoải mái, lạc quan để Can khí được sơ tiết, huyết dịch lưu thông tốt.

Có thể bạn quan tâm:

• những câu hỏi khi đi khám phụ khoa – chị em cần biết
• tầm soát ung thư cổ tử cung: mọi thông tin cần biết