Viêm vùng chậu là gì? Dấu hiệu nhận biết và điều trị

Viêm vùng chậu (Pelvic Inflammatory Disease) là tình trạng viêm nhiễm xảy ra ở các cơ quan sinh dục nữ nằm trong khung chậu như tử cung, buồng trứng, ống dẫn trứng. Trong Đông y, căn bệnh này không chỉ là sự xâm nhập của tác nhân bên ngoài mà còn liên quan chặt chẽ đến sự mất cân bằng của các tạng phủ, đặc biệt là Can, Tỳ, Thận và sự ứ trệ của khí huyết tại Xung – Nhâm mạch.

Cơ chế phát sinh bệnh viêm vùng chậu theo Y học cổ truyền

Vùng chậu là nơi hội tụ của các mạch quan trọng như Mạch Nhâm (quản lý về bào cung) và Mạch Xung (bể chứa của huyết). Khi các mạch này bị tổn thương, bệnh lý sẽ phát sinh. Theo các tài liệu y học cổ truyền, nguyên nhân gây viêm vùng chậu thường do:

• Ngoại tà xâm nhập: Thấp, Nhiệt, Độc từ bên ngoài (qua quan hệ tình dục không an toàn hoặc vệ sinh kém) thừa cơ cơ thể suy yếu mà xâm nhập vào bào cung.
• Nội thương: Do chị em lo âu, tức giận làm tổn thương tạng Can (Can khí uất kết), hoặc ăn uống thất điều làm tổn thương tạng Tỳ, dẫn đến thấp nhiệt sinh ra từ bên trong.
• Huyết ứ: Các thủ thuật như nạo phá thai, đặt vòng nếu không được chăm sóc tốt sẽ gây tổn thương huyết lạc, làm huyết ứ đọng lại, lâu ngày hóa nhiệt sinh viêm.

Nhận biết dấu hiệu viêm vùng chậu qua triệu chứng lâm sàng

Đông y phân chia viêm vùng chậu thành các thể bệnh đặc trưng để có phép trị phù hợp. Chị em có thể đối chiếu các biểu hiện sau:

• Thể Thấp nhiệt uẩn kết: Bụng dưới đau cự án (ấn vào đau thêm), khí hư ra nhiều màu vàng đặc, mùi hôi, kèm theo sốt, tiểu buốt, rêu lưỡi vàng nhớt.
• Thể Khí trệ huyết ứ: Đau bụng dưới dữ dội hoặc âm ỉ, đau lan sang thắt lưng, kinh nguyệt không đều, có cục máu đông, sắc mặt tối.
• Thể Thận hư nhiệt độc: Đau lưng mỏi gối, người mệt mỏi, hay có cảm giác sốt về chiều, vùng kín ẩm ướt khó chịu.

Biến chứng nguy hiểm nếu không điều trị đúng căn nguyên

Trong Đông y, viêm nhiễm kéo dài dẫn đến “huyết ứ thành hòn cục”, tức là các dải xơ dính, sẹo hóa ở vòi trứng và buồng trứng. Điều này không chỉ gây đau đớn mãn tính mà còn làm tắc nghẽn con đường vận chuyển của tinh cha huyết mẹ, dẫn đến vô sinh, hiếm muộn hoặc thai ngoài tử cung.

Giải pháp Đông y điều trị viêm vùng chậu từ thảo dược tự nhiên

Sử dụng thảo dược Nam dược theo nguyên tắc “Phù chính khu tà” (nâng đỡ cơ thể và loại bỏ tác nhân gây bệnh) là hướng đi bền vững cho chị em.

1. Sử dụng thảo dược kháng viêm tự nhiên

• Lá trầu không: Có vị cay nồng, tính ấm, tác dụng hạ khí, chỉ thống, sát khuẩn cực mạnh. Chị em dùng 5-7 lá đun nước xông rửa giúp làm sạch vùng kín, giảm sưng đỏ nhanh chóng.
• Lá trà xanh: Chứa nhiều hoạt chất giúp thanh nhiệt, giải độc và làm khô ráo vết thương do thấp nhiệt gây ra.
• Trinh nữ hoàng cung: Đây là vị thuốc quý trong sản phụ khoa, giúp ức chế các khối u và tiêu viêm vùng hạ tiêu rất hiệu quả.

2. Các bài thuốc uống điều trị sâu bên trong

Tùy vào từng thể bệnh, bác sĩ sẽ kê đơn các vị thuốc có tính chất kháng sinh thực vật kết hợp bồi bổ tạng phủ:

• Phép thanh nhiệt hóa thấp: Sử dụng Hoàng bá, Khổ sâm, Ý dĩ, Xa tiền tử để đào thải thấp nhiệt ra ngoài qua đường tiểu.
• Phép hoạt huyết hóa ứ: Sử dụng Đương quy, Xuyên khung, Đan sâm, Hương phụ để lưu thông khí huyết, giảm đau bụng dưới.

Dưỡng sinh và ăn uống để phòng ngừa bệnh tái phát

Đông y rất coi trọng việc “Trị bệnh khi chưa thành bệnh”. Để vùng chậu luôn khỏe mạnh, chị em cần lưu ý:

• Ăn uống: Tránh các món ăn sinh thấp nhiệt như đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ, đồ ngọt. Nên tăng cường rau xanh và thực phẩm có tính mát.
• Vệ sinh: Luôn giữ vùng kín khô ráo, sạch sẽ nhưng không lạm dụng hóa chất làm mất cân bằng âm dương tại âm đạo.
• Tâm lý: Giữ tinh thần thoải mái, tránh lo âu thái quá làm Can khí uất kết, ảnh hưởng đến điều tiết kinh nguyệt.

Viêm vùng chậu là bệnh lý có thể điều trị dứt điểm nếu chị em kiên trì và thấu hiểu cơ thể mình. Việc kết hợp các bài thuốc uống trong, rửa ngoài cùng một lối sống lành mạnh chính là chìa khóa vàng để bảo vệ sức khỏe sinh sản và giữ gìn hạnh phúc gia đình.

Bạn có thể tham khảo thêm

• cách vệ sinh vùng kín đúng cách cho nữ để cô bé luôn sạch sẽ
• cách chữa viêm nhiễm phụ khoa khi mang thai an toàn cho bé