Xẹp đĩa đệm: Đừng để cột sống biến dạng mới lo cứu lấy gốc Thận

Xẹp đĩa đệm có thể gây đau nhức và ảnh hưởng đến khả năng vận động. Nếu không được điều trị, cột sống có thể bị biến dạng và tăng nguy cơ bại liệt. Đây không chỉ là vấn đề của riêng cột sống mà còn là biểu hiện của sự suy giảm chính khí và tạng phủ bên trong cơ thể theo quan niệm y học cổ truyền.

Xẹp đĩa đệm là gì dưới nhãn quan Đông y?

Xẹp đĩa đệm là một tình trạng lâm sàng phổ biến, thường xảy ra do quá trình lão hóa của đĩa đệm hoặc do các yếu tố gây ra chấn thương. Dưới góc nhìn y học cổ truyền, đĩa đệm và cột sống thuộc phạm vi chứng Tý hoặc 腰痛 (Yêu thống – đau lưng). Khi chức năng của tạng Thận suy yếu, không còn đủ sức chủ cốt tủy, dẫn đến đĩa đệm mất đi sự nuôi dưỡng, khô héo và dần bị xẹp xuống dưới áp lực của trọng lượng cơ thể.

Cột sống không chỉ là khung đỡ mà còn là đường đi của mạch Đốc – bể của các kinh dương. Khi đĩa đệm bị xẹp, mạch đạo bị cản trở, khí huyết ứ trệ, gây ra các cơn đau nhức nhối. Nếu không được quan tâm đúng mức, tình trạng này sẽ dẫn đến sự mất cân bằng nghiêm trọng giữa chính khí và tà khí.

Nguyên nhân hình thành theo y lý cổ truyền

• Tuổi tác và sự suy kiệt tạng Thận: Thận chủ cốt tủy. Khi tuổi cao, Thận khí suy tạng, tinh huyết không đủ để nuôi dưỡng cột sống, làm cho đĩa đệm trở nên yếu và mất đi tính đàn hồi theo thời gian.
• Ngoại tà xâm nhập: Các yếu tố Phong – Hàn – Thấp khi cơ thể suy nhược sẽ thừa cơ xâm nhập vào kinh lạc, làm khí huyết ngưng trệ, lâu ngày gây thương tổn đến cấu trúc đĩa đệm.
• Chấn thương và huyết ứ: Tai nạn hoặc các hoạt động thể chất nặng, sai tư thế tạo áp lực đột ngột lên cột sống, gây ra tình trạng huyết ứ, làm biến dạng và xẹp đĩa đệm.
• Bệnh lý tạng phủ liên quan: Một số vấn đề như loãng xương, béo phì (đàm thấp trệ) và thoái hóa khớp làm tăng gánh nặng lên cột sống, đẩy nhanh quá trình hư tổn.

“Cơ thể con người là một chỉnh thể thống nhất, một đốt sống đau là tín hiệu của cả hệ thống tạng phủ đang kêu cứu. Đừng chỉ nhìn vào vết xẹp, hãy nhìn vào cách khí huyết đang vận hành.”

Dấu hiệu nhận diện sự bất ổn

Người bệnh cần lưu tâm đến những phản ứng của cơ thể để nhận diện sớm các dấu hiệu:

• Đau nhức vùng cột sống: Cảm giác đau âm ỉ hoặc đau chói tại vị trí tổn thương, đau tăng khi vận động và giảm khi nghỉ ngơi. Cơn đau có thể lan ra các chi theo đường đi của kinh lạc.
• Cứng khớp và hạn chế vận động: Đặc biệt vào buổi sáng hoặc sau khi nghỉ ngơi lâu, do khí huyết bị ngưng trệ không thông suốt.
• Tê bì, yếu cơ: Do đĩa đệm xẹp chèn ép vào dây thần kinh (kinh mạch bị bế tắc), gây cảm giác tê rần hoặc yếu sức ở tay chân.
• Mất cảm giác và rối loạn chức năng: Trong trường hợp nặng, áp lực lên dây thần kinh vùng thắt lưng có thể gây rối loạn chức năng bàng quang hoặc ruột, báo hiệu tình trạng chuyển biến xấu.

Nghiên cứu thêm: Thoát vị đĩa đệm ở người trẻ tuổi ngày càng tăng – vì sao?

Xẹp đĩa đệm và những hệ lụy khó lường

Trong Đông y, tình trạng này nếu để kéo dài sẽ dẫn đến “bất thông tắc thống” (không thông thì đau) và lâu dần là “bất vinh tắc thống” (không được nuôi dưỡng thì đau). Xẹp đĩa đệm có thể dẫn đến một số biến chứng nghiêm trọng:

• Thoát vị đĩa đệm: Khi bao xơ không còn vững chãi do bị xẹp, nhân nhầy có thể thoát ra ngoài, chèn ép trực tiếp vào tủy sống và rễ thần kinh.
• Hẹp ống sống: Sự biến dạng của cấu trúc cột sống làm thu hẹp không gian lưu thông của khí huyết và hệ thần kinh.
• Nguy cơ bại liệt: Đây là hệ quả nặng nề nhất khi sự chèn ép làm cắt đứt sự dẫn truyền của kinh mạch đến các chi.

Chẩn đoán và đánh giá tình trạng

Để có một cái nhìn toàn diện, việc kết hợp giữa y lý cổ truyền và các phương pháp cận lâm sàng hiện đại là điều cần thiết:

• Lịch sử bệnh: Tìm hiểu về thời gian đau, tính chất đau (hàn hay nhiệt) và các thói quen sinh hoạt ảnh hưởng đến cột sống.
• Kiểm tra lâm sàng: Đánh giá khả năng vận động, các điểm đau kinh khu và phản xạ thần kinh.
• Hình ảnh học: Sử dụng X-quang, MRI hoặc CT Scan để thấy rõ mức độ xẹp, vị trí và sự chèn ép cơ học.

Tham khảo thêm: 5 phương pháp điều trị thoát vị đĩa đệm hiệu quả hiện nay

Hướng hỗ trợ cải thiện xẹp đĩa đệm

Phương pháp không phẫu thuật – Ưu tiên bảo tồn

Y học cổ truyền luôn ưu tiên các phương pháp điều trị bảo tồn, giúp cơ thể tự phục hồi và cân bằng. Các phương pháp bao gồm:

• Sử dụng thảo dược: Các bài thuốc giúp bổ Can Thận, hoạt huyết, hóa ứ và thông kinh hoạt lạc.
• Vật lý trị liệu và Trình liệu: Các bài tập kéo giãn và tăng cường sức mạnh cơ lưng giúp giảm áp lực cho đĩa đệm.
• Châm cứu, xoa bóp bấm huyệt: Giúp đả thông kinh mạch, giảm co thắt cơ và giảm đau hiệu quả.

Trong quá trình phục hồi, việc tác động sâu vào căn nguyên là chìa khóa để giữ vững sự ổn định lâu dài cho cột sống.

Khi nào cần can thiệp phẫu thuật?

Phẫu thuật chỉ được xem xét khi các phương pháp bảo tồn không còn mang lại hiệu quả hoặc khi có dấu hiệu tổn thương thần kinh cấp tính đe dọa chức năng vận động. Các kỹ thuật hiện đại như cố định cột sống hoặc thay đĩa đệm nhân tạo có thể được chỉ định tùy vào tình trạng cụ thể.

Sau khi mổ, việc điều dưỡng theo Đông y cũng rất quan trọng để phục hồi nguyên khí. Xem thêm: Sau khi mổ thoát vị đĩa đệm nên ăn gì, làm gì để bệnh mau hồi phục?

Lời khuyên phòng ngừa và bảo vệ cột sống

Dựa trên tinh thần “phòng bệnh hơn chữa bệnh”, mỗi chúng ta cần có ý thức bảo vệ trụ cột của cơ thể ngay từ khi còn khỏe mạnh:

• Duy trì cân nặng hợp lý: Tránh để đàm thấp tích tụ, gây áp lực lên khung xương.
• Tư thế đúng trong sinh hoạt: Luôn giữ cột sống thẳng khi ngồi, đứng và làm việc.
• Dinh dưỡng cân bằng: Bổ sung thực phẩm giàu canxi, vitamin D và các vị thuốc mang tính bổ huyết, dưỡng cốt.
• Luyện tập thường xuyên: Yoga, bơi lội hoặc dưỡng sinh giúp khí huyết lưu thông, gân cốt dẻo dai.

Xẹp đĩa đệm là một hành trình thoái hóa tự nhiên nhưng chúng ta hoàn toàn có thể làm chậm và cải thiện chất lượng cuộc sống bằng sự hiểu biết đúng đắn. Đừng chủ quan trước những cơn đau lưng âm ỉ, bởi đó chính là lời cảnh báo từ sâu bên trong cơ thể.

Xem thêm:

• Chữa thoát vị đĩa đệm bằng ngải cứu – hiệu quả, giảm đau nhanh
• Cách chữa thoát vị đĩa đệm tại nhà – khỏi mà không cần thuốc

Nếu bà con đang gặp phải các vấn đề về cột sống và cần một góc nhìn chuyên môn sâu sắc về Đông y, hãy kết nối ngay với chúng tôi để được tư vấn cụ thể qua Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773.