Thoát vị đĩa đệm ở người trẻ: Đừng để cột sống già trước tuổi

Thoát vị đĩa đệm ở người trẻ tuổi đang trở nên phổ biến hơn do nhiều nguyên nhân khác nhau. Tình trạng này có thể dẫn đến đau đớn, hạn chế hoạt động và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Thoát vị đĩa đệm ở người trẻ tuổi là gì? Góc nhìn từ Y học cổ truyền

Thoát vị đĩa đệm theo y học hiện đại là tình trạng chất nhầy thoát ra ngoài bao xơ, gây chèn ép thần kinh. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của Đông y, tình trạng này thuộc phạm vi chứng Tý hoặc 腰痛 (Yêu thống – đau lưng). Ở người trẻ tuổi, vốn dĩ thận khí còn sung túc, kinh lạc còn thông suốt, nhưng do lối sống và tác động ngoại cảnh, hệ thống cột sống sớm bị suy yếu.

Sức khỏe của xương khớp do tạng Thận làm chủ (Thận chủ cốt tủy). Khi người trẻ làm việc quá sức, thức đêm nhiều hoặc sinh hoạt không điều độ, Thận khí dễ bị hao tổn. Một khi Thận hư, tạng phủ không đủ sức nuôi dưỡng hệ thống đĩa đệm, khiến chúng trở nên khô cứng, giòn và dễ bị thoát vị khi có một lực tác động nhỏ.

Cột sống không chỉ là khung đỡ cơ thể, đó là lộ trình của mạch Đốc – bể chứa của các kinh dương. Khi đĩa đệm lệch lạc, dòng chảy của dương khí bị ngăn trở, dẫn đến sự đình trệ khí huyết toàn thân.

Nguyên nhân gây bệnh theo quan điểm tạng phủ và kinh lạc

Các yếu tố gây ra thoát vị đĩa đệm ở người trẻ bao gồm:

• Chấn thương (Huyết ứ): Các tác động mạnh như tai nạn xe hơi, tai nạn khi chơi thể thao hoặc va đập trực tiếp lên cột sống làm khí huyết tại vùng đó bị ngưng trệ (huyết ứ). Huyết không thông tất sinh đau, lâu ngày làm hoại tổn cấu trúc đĩa đệm.
• Thói quen hàng ngày (Khí trệ): Thói quen ngồi lâu, ít vận động khiến kinh lạc bị chèn ép, khí huyết không lưu thông tốt để nuôi dưỡng cột sống. Việc nâng bê không đúng cách đột ngột làm thương tổn gân cốt – vốn do tạng Can làm chủ.
• Yếu tố gen (Tiên thiên bất túc): Người có tiền sử gia đình mắc bệnh có thể do phần tiên thiên (di truyền) từ cha mẹ có tạng Thận không được vững chãi, khiến cột sống yếu hơn so với người bình thường.
• Ngoại tà xâm nhập: Làm việc trong môi trường máy lạnh, ẩm thấp tạo điều kiện cho Phong – Hàn – Thấp xâm nhập vào kinh lạc. Các tác nhân này kết tụ tại cột sống, làm tắc nghẽn lưu thông khí huyết, gây đau nhức và thúc đẩy quá trình thoái hóa diễn ra nhanh hơn.

Dấu hiệu nhận biết sự bất ổn của cơ thể

Biểu hiện của bệnh thoát vị đĩa đệm qua lăng kính Đông y:

• Cảm giác đau (Khí trệ huyết ứ): Đau ở phần cột sống bị ảnh hưởng, lan xuống chân hoặc tay. Đây là biểu hiện của việc tà khí đang khu trú làm tắc nghẽn mạch đạo. Cảm giác đau tăng khi vận động cho thấy chính khí đang phải gồng mình chống chọi với tà khí.
• Cảm giác tê (Kinh lạc bị bế tắc): Sự tê bì, cảm giác như kiến bò cho thấy khí huyết không thể đi tới các đầu chi để nuôi dưỡng do sự chèn ép tại cột sống.
• Sức khỏe cơ bắp suy giảm (Can thận hư suy): Do Thận không chủ được cốt, Can không dưỡng được cân (gân), dẫn đến tình trạng yếu cơ, teo cơ ở các chi.
• Vấn đề với bàng quang hoặc ruột: Đây là dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng khi tà khí đã xâm phạm sâu, làm ảnh hưởng đến chức năng điều tiết của các tạng phủ liên quan.

Tham khảo thêm: Các phương pháp mổ thoát vị đĩa đệm mới nhất 2023

Chẩn đoán thoát vị đĩa đệm dưới góc nhìn chuyên gia

Trong y học cổ truyền, việc chẩn đoán không chỉ dựa trên các triệu chứng lâm sàng mà còn phải quan sát sắc mặt, xem mạch và kiểm tra lưỡi để đánh giá thực trạng tạng phủ. Điều này giúp phân biệt rõ người bệnh đang ở thể bệnh nào: Thể huyết ứ, thể hàn thấp hay thể can thận hư.

Bên cạnh đó, việc kết hợp các xét nghiệm hiện đại là vô cùng cần thiết để có cái nhìn trực quan nhất:

• Chụp X-quang: Giúp loại trừ các vấn đề khác như gãy xương hoặc các bệnh lý về khớp, xác định cấu trúc trục cột sống.
• Chụp cộng hưởng từ (MRI): Là phương pháp tối ưu giúp nhìn rõ vị trí đĩa đệm bị thoát vị và mức độ chèn ép lên tủy sống, rễ thần kinh.
• Chụp cắt lớp vi tính (CT Scan): Cung cấp hình ảnh chi tiết về cấu trúc xương trong những trường hợp cụ thể.

Tham vấn của bác sĩ Lê Hữu Tuấn

Lão thấy nhiều Bà con trẻ tuổi ngày nay cứ thấy đau lưng là vội vàng tìm thuốc giảm đau cấp tốc. Đó chỉ là cách trị cái ngọn. Trong lâm sàng, có rất nhiều trường hợp đau tận bắp chân nhưng gốc rễ lại nằm ở đốt sống lưng, hay đau vai gáy thực chất lại do khí huyết ứ trệ từ tạng phủ bên trong. Nếu chúng ta chỉ lo xử lý triệu chứng đau tức thời mà bỏ qua việc bồi bổ cơ địa, phục hồi chức năng của Thận và làm thông kinh mạch, thì bệnh rất dễ quay trở lại với mức độ nặng nề hơn. Điều quan trọng nhất là phải tìm lại sự cân bằng cho hệ thống cột sống ngay từ khi mới chớm đau.

Điều trị thoát vị đĩa đệm ở người trẻ: Ưu tiên bảo tồn và phục hồi

Với người trẻ, mục tiêu điều trị không chỉ là giảm đau mà còn phải phục hồi khả năng vận động và bảo vệ cột sống lâu dài. Y học cổ truyền chú trọng vào việc “Thông bất thống” (Thông thì không đau) bằng cách kết hợp nhiều phương pháp.

Điều trị bảo tồn:

• Vật lý trị liệu và Kéo giãn: Giúp giải tỏa áp lực cơ học lên đĩa đệm, tạo không gian cho đĩa đệm trở về vị trí tự nhiên.
• Châm cứu, bấm huyệt: Kích thích các huyệt đạo quan trọng như Thận du, Đại trường du, Hoàn khiêu… giúp khai thông kinh lạc, hành khí hoạt huyết, giảm tình trạng co thắt cơ.
• Dùng thảo dược Đông y: Đây là linh hồn của điều trị bảo tồn, giúp đi sâu vào bồi bổ Can Thận, mạnh gân cốt từ bên trong.

Phẫu thuật: Chỉ được áp dụng trong trường hợp điều trị bảo tồn không hiệu quả hoặc khi có các biến chứng nặng như hội chứng đuôi ngựa, liệt chi.

Tham khảo thêm: Biến chứng sau mổ thoát vị đĩa đệm – nguy cơ và cách phòng ngừa

Phòng ngừa thoát vị đĩa đệm ở người trẻ tuổi

Bảo vệ cột sống là bảo vệ “cây đời” của chính mình. Để giảm nguy cơ, chúng ta cần lưu ý:

• Tập thể dục thường xuyên: Các bài tập như bơi lội, yoga không chỉ làm mạnh cơ bắp mà còn giúp khí huyết lưu thông tốt đến tận các đốt sống.
• Duy trì tư thế đúng: Tránh ngồi quá 1 giờ liên tục, nên đứng dậy vận động nhẹ nhàng để giải tỏa áp lực cho cột sống lưng.
• Dưỡng sinh tinh thần: Tránh căng thẳng quá mức, vì stress làm ảnh hưởng đến chức năng của tạng Can, từ đó ảnh hưởng đến hệ thống gân cơ bao quanh cột sống.
• Chế độ dinh dưỡng: Tăng cường các thực phẩm bổ Thận như các loại hạt, đậu đen và duy trì cân nặng hợp lý để tránh tạo gánh nặng cho cột sống.

Thoát vị đĩa đệm ở người trẻ tuổi hoàn toàn có thể hỗ trợ cải thiện nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng hướng. Hãy thay đổi thói quen sinh hoạt ngay hôm nay để bảo vệ sức khỏe cột sống.

Có thể bạn quan tâm

• Tự chữa thoát vị đĩa đệm tại nhà được không? bằng cách nào?
• Nguyên nhân đau lưng không cúi được và cách trị nhanh nhất

Nếu bà con đang gặp phải các cơn đau vùng lưng, tê bì chân tay kéo dài, đừng chủ quan để bệnh tiến triển nặng. Hãy chủ động kết nối để nhận được tư vấn chuyên sâu về tình trạng của mình qua Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773.