Trào Ngược Dạ Dày Thực Quản Có Lây Không?

Trào ngược dạ dày thực quản không có khả năng lây nhiễm trực tiếp từ người sang người như các bệnh truyền nhiễm thông thường. Tuy nhiên, dưới góc nhìn y học, vi khuẩn HP (Helicobacter pylori) – một “tặc nhân” chính gây ra tình trạng này – lại có khả năng lây truyền qua con đường ăn uống, hôn môi và dùng chung đồ dùng cá nhân, khiến nguy cơ mắc bệnh trong gia đình tăng cao.

Trào ngược dạ dày thực quản dưới lăng kính Đông – Tây y kết hợp

Trào ngược dạ dày thực quản (GERD) là một hội chứng bệnh lý phổ biến trong xã hội hiện đại. Theo Tây y, đây là tình trạng dịch vị dạ dày trào ngược lên thực quản, gây tổn thương niêm mạc do sự suy yếu của cơ vòng thực quản dưới hoặc sự tăng tiết acid quá mức. Các yếu tố như béo phì, thuốc lá, rượu bia hay áp lực tâm lý được coi là những tác nhân chính thúc đẩy quá trình này.

Trong Đông y, chứng trào ngược được xếp vào phạm vi các chứng “Nấc”, “Ợ cạn” hoặc “Vị quản thống”. Nguyên nhân cốt lõi thường bắt nguồn từ sự mất cân bằng của ngũ tạng, đặc biệt là tình trạng Can Mộc khắc Tỳ Thổ. Khi lo âu, căng thẳng kéo dài khiến Can khí uất kết, không sơ tiết được sẽ lấn át Tỳ vị, làm cho Vị khí thay vì đi xuống (giáng nghịch) lại đi ngược lên trên (thượng nghịch), gây ra các triệu chứng ợ chua, nóng rát vùng thượng vị.

Như vậy, câu trả lời cho vấn đề “trào ngược dạ dày thực quản có lây không” phụ thuộc vào căn nguyên gây bệnh. Nếu chỉ do thói quen sinh hoạt, bệnh hoàn toàn không lây. Nhưng nếu đi kèm vi khuẩn HP, bệnh nhân cần tuân thủ phác đồ điều trị nghiêm ngặt để bảo vệ sức khỏe cho người thân xung quanh. Vi khuẩn HP là tác nhân hàng đầu dẫn đến viêm loét dạ dày tá tràng và nguy hiểm hơn là ung thư dạ dày.

Đừng bỏ qua: Những con đường lây nhiễm vi khuẩn HP – ăn uống, hôn…

Biện pháp phòng ngừa và “dưỡng vị” theo nguyên lý Đông y

Dù bệnh không lây lan trực tiếp nhưng “phòng bệnh hơn chữa bệnh”. Việc điều chỉnh chế độ sinh hoạt để nuôi dưỡng Tỳ vị, giữ cho Vị khí luôn thông thuận là chìa khóa để đẩy lùi trào ngược.

Để bảo vệ dạ dày, bạn nên chú trọng các biện pháp sau:

• Điều độ trong ăn uống: Tránh để bụng quá đói khiến Vị toan tích tụ, cũng không nên ăn quá no làm Tỳ vị quá tải. Việc này giúp cân bằng “khí” tại dạ dày, ngăn chặn tình trạng dịch vị trào ngược.
• Kiêng kỵ thực phẩm gây kích ứng: Hạn chế rượu bia, đồ cay nóng, trà đặc, cà phê. Theo Đông y, đây là những thực phẩm mang tính “hỏa”, dễ làm “tâm hỏa vượng” và gây tổn thương tân dịch tại niêm mạc dạ dày.
• Ưu tiên thực phẩm trung hòa: Tăng cường rau xanh, củ quả và uống đủ nước để dưỡng âm, nhuận tràng, hỗ trợ tiêu hóa hanh thông.
• Chế độ vận động: Tập thể dục nhẹ nhàng giúp điều hòa nhu động ruột, hỗ trợ “Tỳ chủ vận hóa”, giúp thức ăn được chuyển hóa nhanh chóng, không bị đình trệ gây đầy chướng.
• Thói quen sau ăn: Tuyệt đối không nằm ngay sau khi ăn. Nên ăn chậm nhai kỹ để giảm áp lực cho Vị, giúp quá trình nhào trộn thức ăn diễn ra thuận lợi.
• Quản lý cảm xúc: Stress là “kẻ thù” số một của dạ dày. Hãy dành thời gian ngồi thiền, nghe nhạc để thư giãn tâm trí, giúp “Can khí sơ thông”, từ đó Vị khí cũng sẽ tự nhiên mà an định.
• Vệ sinh cá nhân: Rửa tay sạch sẽ trước khi ăn và hạn chế dùng chung đồ dùng cá nhân với người nhiễm HP để cắt đứt con đường lây nhiễm ngoại tà.

Việc hiểu rõ về tính lây nhiễm của bệnh giúp chúng ta có cái nhìn đúng đắn hơn. Trào ngược dạ dày thực quản là bệnh lý chức năng, nhưng tác nhân HP đi kèm lại là vấn đề cộng đồng. Hãy luôn lắng nghe cơ thể mình, thăm khám định kỳ và duy trì một lối sống thuận tự nhiên để giữ cho “ngôi nhà” dạ dày luôn khỏe mạnh.

Bạn nên tham khảo thêm

• Cảnh giác với biến chứng của trào ngược dạ dày thực quản
• 11+ thuốc chữa trào ngược dạ dày thực quản tốt nhất