Thực phẩm tốt cho xương khớp: Ăn gì để khỏe gân cường cốt?

Bác sĩ phụ trách

Bác sĩ Lê Hữu Tuấn

Phó Giám đốc chuyên môn

Sức khỏe xương khớp không chỉ đơn thuần là câu chuyện của những khớp xương hay khối cơ, mà đó là tấm gương phản chiếu sự thịnh suy của tạng phủ và sự lưu thông của khí huyết bên trong cơ thể. Theo quan niệm của Y học cổ truyền, hệ thống xương khớp thuộc về phạm vi chứng “Tý”. Khi chính khí hư suy, các yếu tố ngoại tà như Phong, Hàn, Thấp, Nhiệt mới có cơ hội xâm nhập vào kinh lạc, làm khí huyết ứ trệ mà sinh ra đau nhức, tê mỏi.

‘Y pháp bất ly thực phẩm – Gốc rễ của sức khỏe nằm ở sự điều độ trong ăn uống và sinh hoạt’ – Thông qua Tứ chẩn (Vọng – Văn – Vấn – Thiết), chúng tôi nhận thấy rằng tình trạng xương khớp của mỗi người đều có sự khác biệt rõ rệt. Có người đau do huyết ứ, có người lại do can thận hư tổn. Việc lựa chọn thực phẩm không chỉ là nạp dinh dưỡng, mà là một cách để điều hòa tạng phủ, giúp cơ thể tự phục hồi từ bên trong.

Bản chất của dinh dưỡng xương khớp dưới nhãn quan Đông y

Trong Đông y, “Thận chủ cốt tủy”, “Can chủ cân”. Điều này có nghĩa là sức khỏe của xương phụ thuộc vào tạng Thận, còn sức khỏe của gân cơ phụ thuộc vào tạng Can. Khi chúng ta nạp vào cơ thể những thực phẩm phù hợp, mục tiêu không chỉ là cung cấp Canxi hay Collagen theo cách hiểu hiện đại, mà quan trọng hơn là bồi bổ vào hai tạng này, giúp thông kinh hoạt lạc, tán hàn và trừ thấp.

Việc lựa chọn thực phẩm tốt cho xương khớp cần dựa trên nguyên tắc cân bằng âm dương. Những loại thực phẩm có tính ấm giúp tán hàn, những loại có tính bình giúp kiện tỳ, hỗ trợ tiêu hóa để cơ thể hấp thụ tinh chất tốt nhất. Ngược lại, việc lạm dụng thực phẩm mang tính nồng, cay hoặc quá lạnh sẽ làm tổn thương chính khí, khiến tà khí dễ xâm nhập hơn.

Danh sách thực phẩm hỗ trợ cải thiện sức khỏe xương khớp

1. Xương ống và sụn: Nguồn cung cấp tinh túy cho cốt tủy

Theo thuyết “Dĩ hình bổ hình” của Y học cổ truyền, việc sử dụng xương ống và sụn động vật giúp bổ sung những chất tương đồng với cấu trúc xương người. Đây là các thực phẩm giàu glucosamin và chondroitin – thành phần chính cấu tạo nên sụn và giúp cho các khớp hoạt động trơn tru. Ngoài ra, chúng còn chứa hàm lượng canxi dồi dào làm tăng cấu trúc xương, giúp xương khớp chắc khỏe hơn.

thực phẩm tốt cho xương khớp
Xương ống và sụn bổ sung nhiều glucosamin và chondroitin tốt cho xướng khớp

Để hấp thụ được các chất trong xương ống và sụn, chúng ta có thể hầm chúng lấy nước dùng và sử dụng điều độ trong thực đơn hàng tuần. Nước hầm xương không chỉ giàu dưỡng chất mà còn có tác dụng dưỡng âm, bổ huyết rất tốt cho người lớn tuổi.

2. Nhóm thảo dược gia vị: Gừng và Nghệ

Trong gian bếp Việt, gừng và nghệ không chỉ là gia vị mà còn là những vị thuốc quý. Những loại củ gia vị này đều có đặc tính chống viêm, giảm đau tự nhiên. Chúng rất có lợi cho những người đang gặp các vấn đề về xương khớp như viêm khớp, đau lưng, gai cột sống, thoái hóa khớp, bệnh gout

Nghệ giúp hành khí hoạt huyết, tiêu sưng; gừng giúp tán hàn, làm ấm kinh mạch. Sự kết hợp này hỗ trợ loại bỏ các yếu tố “Phong – Hàn – Thấp” đang khu trú tại khớp, giúp giảm bớt tình trạng tê cứng vào buổi sáng.

3. Nấm mèo (Mộc nhĩ): Bổ thận, cường cốt

Màu đen của nấm mèo thuộc về hành Thủy, đi vào tạng Thận. Đông y quan niệm thực phẩm màu đen thường tốt cho thận. Sở hữu hàm lượng canxi dồi dào, nấm mèo được xếp vào danh sách những thực phẩm tốt cho xương khớp ai cũng nên dùng. Cứ ăn 100g nấm mèo đen bạn đã cung cấp cho cơ thể 397 mg can-xi. Trong khi đó nấm mèo trắng cũng không thua kém. Nó chứa khoảng 380 mg canxi/100g.

nấm mèo là thực phẩm tốt cho xương khớp
Nấm mèo đen và trắng đều tốt cho xương khớp nhờ chứa hàm lượng canxi dồi dào

4. Giá đỗ và các loại ngũ cốc: Dưỡng chất từ mầm sống

Ngũ cốc bao gồm vừng, lúa mì, các loại đậu, gạo nếp và gạo tẻ. Chúng cung cấp nhiều chất xơ, vitamin, canxi và các loại khoáng chất có lợi cho quá trình chuyển hóa và làm vật liệu hình thành lên các tế bào ở xương khớp cũng như mô sụn. Riêng giá đỗ chứa nhiều phyto-oestrogen và isoflavon, có tác dụng ức chế quá trình loãng xương, đặc biệt quan trọng với phụ nữ trong giai đoạn thay đổi nội tiết tố – thời điểm mà hệ xương khớp dễ bị suy yếu nhất.

5. Trà xanh: Thanh nhiệt, giải độc, chống oxy hóa

Trà xanh chứa flavonoid và egcg, giúp cơ thể giảm nguy cơ loãng xương. Tuy nhiên, dưới góc độ Y học cổ truyền, trà xanh có tính hàn, do đó không nên uống khi đói hoặc uống quá đặc vào buổi tối để tránh tổn thương tỳ vị và gây mất ngủ.

6. Trái cây và rau xanh: Bổ sung tân dịch

  • Cam và trái cây họ múi: Chứa vitamin C giúp trung hòa các gốc tự do, phòng ngừa bệnh thoái hóa khớp.
  • Bông cải xanh và rau bina: Chứa nhiều canxi và các chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào xương sụn khỏi sự tấn công của ngoại tà gây viêm nhiễm.
  • Quả anh đào: Hỗ trợ kháng viêm, rất tốt cho người có nồng độ acid uric cao.

Ăn uống đúng cách là bước đầu tiên của quá trình trị bệnh. Một cơ thể được nuôi dưỡng bằng tinh hoa của đất trời thông qua thực phẩm sạch sẽ có chính khí vững vàng, đẩy lùi được bệnh tật.

Cảnh báo những thực phẩm gây hại cho hệ thống kinh lạc

Nếu như thực phẩm tốt giúp bồi bổ, thì thực phẩm xấu lại như “trợ thủ” cho tà khí. Người có vấn đề về xương khớp cần đặc biệt lưu ý:

  • Nội tạng động vật: Chứa nhiều chất béo và đạm xấu, dễ gây tích tụ đàm thấp, làm tắc nghẽn kinh lạc và tăng nguy cơ viêm khớp.
  • Đồ ngọt và thực phẩm chế biến sẵn: Làm tăng phản ứng viêm trong cơ thể, cản trở việc hấp thụ canxi, khiến xương khớp yếu dần theo thời gian.
  • Cà phê và nước ngọt có ga: Gây thất thoát canxi qua đường tiểu, làm mật độ xương suy giảm.
Tham vấn của bác sĩ Lê Hữu Tuấn:

Trong quá trình thăm khám lâm sàng, Lão nhận thấy rất nhiều trường hợp bà con bị đau nhức xương khớp nhưng căn nguyên lại không nằm ở chính chỗ đau đó. Đau ở gối có thể do Thận yếu, đau mỏi vai gáy có thể do khí huyết ứ trệ tại đại chùy. Việc chỉ tập trung bổ sung thực phẩm hay xử lý triệu chứng bên ngoài mà bỏ qua việc điều chỉnh cơ địa, bồi bổ tạng phủ bên trong là một thiếu sót lớn. Bà con cần hiểu rằng, dinh dưỡng là hỗ trợ, nhưng khi bệnh đã hình thành các ổ viêm hoặc thoái hóa sâu, cần phải có sự can thiệp chuyên sâu để phục hồi chức năng tạng phủ thì khớp xương mới bền vững được.

Lời khuyên trong sinh hoạt và áp dụng thực tế

Việc bổ sung thực phẩm cần sự kiên trì và lắng nghe cơ thể. Không nên ăn quá nhiều một loại thực phẩm trong thời gian ngắn mà cần có sự luân phiên. Khi chế biến, ưu tiên các phương pháp như luộc, hấp, hầm để giữ trọn vẹn tinh chất và không tạo thêm gánh nặng cho hệ tiêu hóa.

Bên cạnh chế độ dinh dưỡng, việc sử dụng các bài thuốc thảo dược chính tông là chìa khóa để giải quyết tận gốc các chứng đau nhức xương khớp. Với sự kết hợp hoàn hảo giữa các vị thuốc quý giúp bổ can thận, thông kinh lạc, bà con sẽ thấy sự cải thiện rõ rệt từ bên trong.

👉 Để hiểu rõ hơn về giải pháp xử lý thoát vị, thoái hóa bằng y học cổ truyền, mời bà con tham khảo chi tiết BÀI THUỐC XƯƠNG KHỚP

Nếu bà con cảm thấy tình trạng đau nhức kéo dài, có dấu hiệu sưng nóng hoặc hạn chế vận động rõ rệt, đó là lúc chính khí đã suy giảm nghiêm trọng. Việc thăm khám sớm để xác định đúng thể bệnh (phong tý, hàn tý hay thấp tý) là vô cùng cần thiết để có hướng xử lý kịp thời.

“Dưỡng sinh là gốc – Trị liệu là ngọn” – Khi thực phẩm không còn đủ để đẩy lùi cơn đau, các biện pháp trị liệu không dùng thuốc sẽ giúp khơi thông dòng chảy khí huyết bị tắc nghẽn: Trị liệu Y học cổ truyền.

Để đảm bảo sức khỏe xương khớp luôn vững chắc, mỗi chúng ta cần chủ động thay đổi từ những bữa ăn hàng ngày. Đừng đợi đến khi đau nhức mới tìm cách, hãy chăm sóc khung xương ngay khi còn có thể bằng một lối sống khoa học và thuận tự nhiên.

Nếu bà con đang gặp khó khăn trong việc vận động hoặc cần tư vấn cụ thể về chế độ dinh dưỡng phù hợp với tình trạng bệnh lý của mình, đừng ngần ngại kết nối để nhận được sự hỗ trợ chuyên môn kịp thời qua Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773.

Tham khảo thêm:

Chia sẻ:
Viêm khớp vô khuẩn Viêm khớp vô khuẩn: Dấu hiệu nhận diện và cách xử lý từ gốc tạng phủ

Có khoảng 20.000 người Mỹ mắc phải hội chứng viêm khớp vô khuẩn mỗi năm - đây là con số…

Đau khớp ngón tay cái: Hiểu gốc rễ để phục hồi vận động tự nhiên

Hiện tượng đau khớp ngón tay cái có thể liên quan đến các vấn đề xương khớp hoặc đơn giản…

Đau khớp cổ chân: Căn nguyên từ tạng phủ và cách bồi bổ từ gốc rễ

Tình trạng đau khớp cổ chân không chỉ đơn thuần là cảm giác đau nhức cục bộ tại vùng mắt…

đau lưng cơ năng Đau lưng cơ năng: Coi chừng kinh lạc bế tắc khiến tạng phủ suy yếu

Đau lưng cơ năng là tình trạng thường gặp do các tác nhân cơ học gây ra. Mặc dù không…

Gai đôi cột sống: Thấu hiểu căn nguyên và giải pháp từ Đông y tạc khớp nén đau

Gai đôi cột sống là những biến dạng xương phát triển ở các khớp đốt sống, thường gặp nhất ở…

Chia sẻ
Bỏ qua