Tại sao tập gym bị đau lưng dưới? Cảnh báo từ chuyên gia Đông y

Tập gym bị đau lưng dưới (hoặc squat, deadlift và yoga) là một hiện tượng khá phổ biến, thường gắn liền với các nguyên nhân cơ học như sai tư thế, sử dụng lực không đúng cách hoặc quá tải cơ bắp. Tuy nhiên, cảnh báo này cũng không thể xem nhẹ vì đôi khi nó là dấu hiệu của các vấn đề sức khỏe sâu xa hơn liên quan đến cơ xương khớp.

Tập gym, squat, deadlift, yoga bị đau lưng dưới – Nguyên nhân theo góc nhìn y học cổ truyền

Việc tập luyện có thể khiến những cơn đau lưng dưới khởi phát. Theo Đông y, vùng thắt lưng là “phủ của thận”, mọi biểu hiện bất thường tại đây đều phản ánh tình trạng của tạng thận và hệ thống kinh lạc đi qua nó.

1. Không khởi động kỹ – Khí huyết chưa thông

Khởi động là bước quan trọng giúp cơ thể nóng lên, tăng tính linh hoạt cho cơ xương. Dưới góc nhìn y lý, khởi động giúp “ôn thông kinh mạch”, thúc đẩy khí huyết lưu thông đến các nhóm cơ và khớp xương. Khi bỏ qua bước này, các kinh mạch vùng lưng còn đang ở trạng thái “ngưng trệ”, việc đột ngột dồn áp lực lớn từ các bài tập gym, squat sẽ khiến khí cơ bị nghịch loạn, gây đau nhức tức thì.

2. Tập sai kỹ thuật – Tổn thương kinh lạc

Tập luyện đúng kỹ thuật là chìa khóa để tránh rủi ro. Sai lầm trong tư thế, nhất là với bài tập như gym, squat, deadlift hoặc yoga, khiến trọng lực thay vì đi qua các khối cơ sẽ dồn trực tiếp vào cột sống thắt lưng. Điều này gây ra tình trạng “khí trệ huyết ứ” tại chỗ. Sự bế tắc của dòng chảy khí huyết trên các kinh mạch như kinh Bàng quang, kinh Đởm chạy dọc lưng dưới chính là căn nguyên của những cơn đau thắt, co cứng cơ sau buổi tập.

“Thân thể con người là một chỉnh thể thống nhất, khi vùng thắt lưng đau đớn tức là sự vận hành của khí cơ đã gặp chướng ngại. Đừng chỉ nhìn vào tạ nặng bao nhiêu, hãy xem chính khí trong người có đủ vững vàng để nâng đỡ hay không.”

3. Quá gắng sức – Hao tổn thận tinh

Nhiều người tập luyện nặng với hy vọng cải thiện vóc dáng nhanh chóng, nhưng tập quá sức có thể gây đau nhức xương khớp, đặc biệt là đau lưng dưới. Trong Đông y, thận chủ cốt tủy. Việc gắng sức quá mức (phòng lao quá độ) sẽ trực tiếp làm tiêu hao thận tinh. Khi thận tinh suy giảm, cốt tủy không được nuôi dưỡng đầy đủ, cột sống trở nên yếu ớt, dễ bị các tà khí bên ngoài như Phong, Hàn, Thấp xâm nhập vào các kẽ hở của xương khớp gây đau mạn tính.

4. Do các vấn đề bệnh lý xương khớp tiềm ẩn

Tập gym bị đau lưng dưới cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo xương khớp đang gặp vấn đề nghiêm trọng, nơi mà “chính khí” đã suy yếu lâu ngày:

• Thoát vị đĩa đệm: Bản chất là do can thận hư tổn, không quản trị được cốt tủy khiến nhân nhầy thoát ra, gây bế tắc kinh lạc nghiêm trọng. Ngoài đau lưng, người bệnh thường cảm thấy tê bì do khí huyết không lưu thông được xuống chi dưới.
• Thoái hóa cột sống: Đây là biểu hiện của quá trình lão hóa tự nhiên kết hợp với việc tạng phủ suy yếu. Các đốt sống bị bào mòn, gai xương mọc ra chính là sự phản ứng của cơ thể khi “cốt” không còn vững, gây ma sát và đau nhức mỗi khi vận động.
• Đau dây thần kinh tọa: Thường do phong hàn thấp xâm nhập vào kinh túc thái dương bàng quang. Cơn đau chạy dọc từ thắt lưng xuống chân, khiến việc tập luyện trở thành cực hình.

Tham vấn của bác sĩ Lê Hữu Tuấn

Cách xử lý và hỗ trợ cải thiện tình trạng đau lưng dưới

Nếu tình trạng đau xảy ra khi đang tập luyện, tốt nhất nên ngưng tập ngay để tránh làm tổn thương thêm “kinh cân”. Có thể áp dụng các liệu pháp điều hòa khí huyết dưới đây:

1. Giãn cơ và điều thân

Đau lưng dưới có thể xảy ra khi cột sống chịu áp lực cao. Việc giãn cơ giúp khai thông sự bế tắc của khí huyết. Các động tác như cúi gập, xoay hông nhẹ nhàng giúp các đốt sống được kéo giãn, tạo khoảng trống cho khí cơ lưu chuyển dễ dàng hơn.

2. Xoa bóp, ấn huyệt (Thủ thuật trị liệu)

Sử dụng lực từ bàn tay tác động lên các huyệt đạo như Thận du, Đại trường du, Mệnh môn sẽ giúp tán hàn, thông kinh lạc. Liệu pháp massage nhẹ nhàng kết hợp dầu nóng giúp đẩy lùi phong hàn, làm giãn cơ và giảm áp lực lên hệ thống dây thần kinh.

3. Tác dụng nhiệt (Ôn thông kinh mạch)

Tùy thuộc vào tính chất đau (hàn hay nhiệt) mà áp dụng phương pháp phù hợp:

• Chườm nóng: Rất tốt cho các thể đau do hàn thấp, giúp mạch máu giãn nở, khí huyết lưu thông tốt hơn.
• Chườm lạnh: Áp dụng khi vùng lưng có biểu hiện sưng đỏ, nóng ran (nhiệt độc tích tụ). Lưu ý không chườm quá 15 phút để tránh gây bỏng lạnh.

Ngăn ngừa đau lưng dưới dưới góc độ dưỡng sinh

Để bảo vệ “phủ của thận”, khi tập gym, squat, hay yoga, chúng ta cần lưu ý:

• Dành 10-15 phút khởi động để “đánh thức” khí huyết toàn thân.
• Luôn lắng nghe cơ thể, không tập quá khả năng chịu đựng của cột sống (không làm tổn thương thận khí).
• Bổ sung dinh dưỡng hợp lý để nuôi dưỡng tinh huyết. bị đau lưng nên ăn gì, kiêng gì là kiến thức quan trọng cần trang bị.
• Với người mới, cần có sự hướng dẫn để đảm bảo kỹ thuật, tránh những vi chấn thương tích tụ lâu ngày.

“Vận động là để tăng cường sức khỏe, nhưng vận động sai cách lại là con đường ngắn nhất làm hao mòn vốn quý của tạng phủ. Hãy tập luyện trong sự tỉnh thức và hiểu biết về cơ thể mình.”

Trong trường hợp các cơn đau kéo dài, không thuyên giảm dù đã nghỉ ngơi, người bệnh nên tìm đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được đánh giá cụ thể. đau lưng sau khi quan hệ hay đau lưng khi tập luyện đôi khi đều có chung một gốc rễ từ sự suy yếu của hệ thống xương khớp cần được quan tâm đúng mức.

Tập gym bị đau lưng dưới là lời nhắc nhở chúng ta cần chú trọng hơn đến sức khỏe nội tại. Đừng để những mục tiêu về hình thể làm lu mờ đi sự an nguy của cột sống. Việc thăm khám sớm khi có dấu hiệu bất thường như đau lưng khó thở kèm tức ngực hoặc tê yếu chân là vô cùng cần thiết để bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Để được tư vấn cụ thể hơn về tình trạng đau lưng dưới khi tập luyện dưới góc độ Đông y, bà con có thể liên hệ trực tiếp qua Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773 để được hỗ trợ kịp thời.