Rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh và thông tin cần biết

Rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh là tình trạng thay đổi chu kỳ của phụ nữ. Chu kỳ có thể ngắn hơn, dài hơn hoặc đôi khi một người có thể hoàn toàn không có kinh nguyệt trong nhiều tháng.

Rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh là gì?

Trong thời gian tiền mãn kinh, hormone thay đổi liên tục và kéo dài trong nhiều tháng. Những thay đổi này có thể làm buồng trứng ít rụng trứng hơn bình thường. Khi buồng trứng không giải phóng trứng, niêm mạc tử cung không bị bong ra và dẫn đến không có chu kỳ kinh nguyệt.

Dưới lăng kính của Đông y, giai đoạn tiền mãn kinh thường liên quan mật thiết đến sự suy giảm của Thiên quý và sự suy yếu của tạng Thận. Khi Thận khí hư suy, Xung và Nhâm mạch không còn đầy đủ, khiến huyết hải (tử cung) không thể điều tiết kinh nguyệt một cách bình thường. Điều này dẫn đến việc niêm mạc tử cung tích tụ lâu trong cơ thể và gây ra rối loạn kinh nguyệt.

Gợi ý: kinh nguyệt đến sớm bất thường là bị gì, điều trị như thế nào?

Dấu hiệu nhận biết rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh

Dưới góc nhìn Đông y, các dấu hiệu này phản ánh sự rối loạn của các tạng Thận, Can và Tỳ trong việc điều quản huyết dịch:

• Chu kỳ kinh nguyệt ít thường xuyên: Phản ánh tình trạng Thận khí bất túc, không đủ sức thúc đẩy trứng rụng đúng kỳ.
• Chu kỳ dài hơn với máu kinh nhiều hơn: Thường do Tỳ hư không nhiếp được huyết hoặc Can hỏa vượng khiến huyết đi sai đường, niêm mạc tử cung dày lên do huyết ứ.
• Chu kỳ kinh nguyệt ngắn hơn: Xuất hiện khi nội nhiệt (âm hư hỏa vượng) bức huyết đi càn, làm kinh nguyệt đến sớm hơn bình thường.
• Chu kỳ kinh nguyệt không đều: Sự thất thường này phản ánh sự trồi sụt của Xung và Nhâm mạch, đôi khi xuất hiện kinh nguyệt không đều hoặc đốm máu giữa kỳ.
• Thay đổi triệu chứng kinh nguyệt: Các cơn đau bụng kinh có thể tăng lên do khí trệ huyết ứ tại bào cung.

Các dạng rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh thường gặp

Y học cổ truyền chia các tình trạng này dựa trên thể bệnh của mỗi người:

Ít máu kinh hoặc không có máu kinh

Sự suy giảm hormone theo Đông y chính là sự cạn kiệt của phần Âm và Huyết. Khi Huyết hư, lượng máu kinh sẽ rất ít, chỉ hình thành các đốm nhỏ. Điều này cho thấy cơ thể đang thiếu hụt nguồn tinh huyết để nuôi dưỡng bào cung.

Máu kinh nhiều bất thường

Khi phần Dương vượng lên hoặc Tỳ khí quá yếu không thể giữ huyết, chị em sẽ gặp tình trạng “băng kinh” (máu ra ồ ạt). Máu kinh được cho là nhiều bất thường khi:

• Làm đầy tampon hoặc làm tràn băng vệ sinh trong 1 giờ.
• Phải thay băng vệ sinh liên tục trong lúc ngủ.
• Chu kỳ kéo dài hơn 7 ngày (rong kinh).

Tham khảo thêm: rối loạn kinh nguyệt sau sinh– điều trị như thế nào?

Máu kinh màu nâu hoặc đỏ đậm

Màu sắc máu kinh là thước đo sức khỏe tạng phủ. Màu đỏ sẫm hoặc nâu thường do nhiệt tích tụ hoặc huyết ứ lâu ngày trong tử cung. Trong một số trường hợp, nếu kèm theo huyết trắng vón cục như bã đậu, đây có thể là dấu hiệu của thấp nhiệt hạ chú.

Thay đổi độ dài chu kỳ kinh nguyệt

Sự biến thiên nồng độ nội tiết tố tương ứng với sự mất cân bằng giữa Xung và Nhâm mạch:

• Chu kỳ ngắn hơn: Huyết nhiệt bức huyết đi sớm.
• Chu kỳ dài hơn: Huyết hàn hoặc đàm thấp làm khí huyết lưu thông chậm chạp, cần nhiều thời gian để niêm mạc tử cung bong ra hoàn toàn.

Không có chu kỳ kinh nguyệt (Bế kinh)

Khi Thận tinh cạn kiệt hoàn toàn, Thiên quý cạn, người phụ nữ bước vào giai đoạn mãn kinh. Nếu trong suốt 12 tháng không có chu kỳ, Đông y gọi đây là quá trình lão hóa tự nhiên, đánh dấu sự chuyển sang một giai đoạn mới của cuộc đời.

Đọc thêm: kinh nguyệt ra nhiều cục máu đông thể hiện điều gì?

Giải pháp điều hòa kinh nguyệt theo phong cách Đông y

Thay vì chỉ can thiệp vào triệu chứng ngọn, Đông y chú trọng vào việc bồi bổ tạng phủ và cân bằng âm dương:

• Sử dụng các thảo dược có tác dụng bổ huyết, điều kinh như Đương quy, Thục địa, Xuyên khung, Bạch thược để nuôi dưỡng bào cung.
• Luyện tập các bài tập dưỡng sinh, thiền định giúp sơ can giải uất, giảm căng thẳng thần kinh – vốn là nguyên nhân khiến tình trạng tiền mãn kinh trầm trọng hơn.
• Thực hiện các biện pháp giữ ấm tử cung, tránh nhiễm hàn lạnh trong những ngày đèn đỏ.

Bên cạnh đó, chị em có thể thay đổi chế độ ăn uống theo nguyên lý “Dược thực đồng nguyên”:

• Ưu tiên các thực phẩm tính bình, bổ thận như đậu đen, vừng đen.
• Bổ sung thực phẩm giàu canxi và vitamin D để kiện toàn xương khớp.
• Uống đủ nước, hạn chế các chất kích thích có tính nhiệt để tránh làm hao tổn âm dịch.

Khi nào cần đến gặp bác sĩ?

Rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh tuy là sinh lý nhưng nếu diễn biến quá mức sẽ làm tổn hao chính khí. Chị em cần lưu ý gặp bác sĩ chuyên khoa nếu:

• Chảy máu quá nhiều (băng kinh) dẫn đến hoa mắt, chóng mặt, sắc mặt nhợt nhạt.
• Kinh nguyệt kéo dài không dứt (rong kinh) gây mệt mỏi kéo dài.
• Xuất hiện máu kinh trở lại sau hơn 1 năm đã mãn kinh hoàn toàn.
• Cảm thấy đau dữ dội vùng hạ vị hoặc chảy máu bất thường sau khi quan hệ.

Giai đoạn tiền mãn kinh là một bước ngoặt về thể chất và tâm hồn. Việc thấu hiểu và chăm sóc cơ thể đúng cách theo y học cổ truyền sẽ giúp chị em bước qua giai đoạn này một cách nhẹ nhàng và an yên nhất.

Có thể bạn quan tâm:

• mất kinh nguyệt – nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả
• ra khí hư màu nâu trước kỳ kinh nguyệt có nguy hiểm không?