Cách Dùng Lá Ổi Trị Tiêu Chảy Và Lưu Ý Cần Biết

Dùng lá ổi trị tiêu chảy là một trong những bài thuốc Nam kinh điển trong dân gian, có tác dụng hỗ trợ giảm tình trạng xuất tiết, ổn định nhu động ruột và cải thiện nhanh chóng các triệu chứng của tiêu chảy cấp tính.

Tại sao lá ổi lại có tác dụng điều trị tiêu chảy?

Trong kho tàng Y học cổ truyền (YHCT), lá ổi (phiên mộc diệp) từ lâu đã được xem là “vị thuốc cứu cánh” cho những trường hợp rối loạn tiêu hóa. Theo quan điểm Đông y, lá ổi có vị chua, chát, tính bình, quy vào kinh Tỳ và Vị. Với công năng thu liễm, chỉ tả, vị thuốc này giúp làm săn niêm mạc ruột, cầm tiêu chảy, điều trị tiết tả và cả các chứng bệnh lỵ mạn tính rất hiệu quả.

Dưới góc nhìn của Y học hiện đại, khả năng trị tiêu chảy của lá ổi không chỉ dừng lại ở kinh nghiệm truyền miệng mà còn được chứng minh qua cơ chế sinh lý và dược lý rõ ràng:

• Hàm lượng Tanin dồi dào: Đây là hoạt chất chủ chốt giúp làm săn niêm mạc ruột. Khi vào đường tiêu hóa, tanin tạo một lớp màng bảo vệ, làm giảm tính thẩm thấu của niêm mạc, từ đó ức chế sự xuất tiết dịch vào lòng ruột và giảm nhu động ruột quá mức.
• Tinh dầu kháng khuẩn: Các tinh dầu dễ bay hơi trong lá ổi có khả năng ức chế sự phát triển của một số vi khuẩn gây hại như Staphylococcus aureus hay Salmonella, đồng thời giúp giảm các cơn co thắt cơ trơn, làm dịu cơn đau bụng.
• Hợp chất chống oxy hóa: Sự hiện diện của Flavonoid và Polyphenol giúp bảo vệ tế bào niêm mạc ruột khỏi các gốc tự do phát sinh trong quá trình viêm nhiễm, hỗ trợ làm lành các tổn thương tại chỗ.
• Bổ sung vi khoáng: Lá ổi chứa Vitamin C, B1, B2, B3, K cùng các khoáng chất thiết yếu như Canxi, Kali… giúp bù đắp một phần nhỏ lượng chất bị mất đi, hỗ trợ cơ thể nhanh chóng phục hồi sinh lực.

có thể bạn quan tâm: cách chữa tiêu chảy bằng cà rốt cho bé và người lớn

Hướng dẫn cách chữa tiêu chảy bằng lá ổi

Tùy vào thể trạng và mức độ bệnh lý, bà con có thể áp dụng các bài thuốc sắc hoặc phương pháp ăn trực tiếp để cầm tiêu chảy.

1. Các bài thuốc sắc uống

Kết hợp lá ổi với các vị thuốc có tính ấm như gừng, riềng sẽ giúp tăng cường hỏa khí cho Tỳ vị, xua đuổi hàn thấp ra ngoài cơ thể.

Bài thuốc số 1: Hỗ trợ tiêu hóa, cầm tả

• Nguyên liệu: 12 – 20 gram lá ổi non (hoặc búp ổi), 10 gram gừng nướng, 10 – 12 gram củ riềng khô, 10 – 12 gram vỏ quýt khô (Trần bì).
• Cách làm: Lá ổi non đem sao sơ cho thơm để giảm bớt tính hàn. Đặt tất cả nguyên liệu vào ấm, thêm 500ml nước, sắc kỹ đến khi còn khoảng 200ml.
• Cách dùng: Chia làm 2 phần, uống ấm trước bữa ăn. Dùng liên tục đến khi phân thành khuôn trở lại.

Bài thuốc số 2: Trị tiêu chảy do lạnh bụng

• Nguyên liệu: 20 gram lá ổi, 1 củ gừng tươi, 40 gram ngải cứu khô.
• Cách thực hiện: Lá ổi sao sơ. Gừng rửa sạch, đập dập và nướng cháy cạnh để tăng tính ấm (Can khương). Sắc với 500ml nước, giữ lấy 200ml nước thuốc đặc.
• Cách dùng: Chia 2 lần uống trong ngày trước khi ăn. Bài thuốc này đặc biệt tốt cho những người bị tiêu chảy kèm theo đau bụng âm ỉ do nhiễm lạnh.

Bài thuốc số 3: Phối hợp đa thảo dược cho trường hợp kéo dài

• Nguyên liệu: Lá ổi non, lá nhót, lá khổ sâm, củ riềng, sinh khương (gừng tươi), lá lốt (mỗi vị 20 gram).
• Cách làm: Rửa sạch dược liệu, sắc với 500ml nước còn 100 – 150ml.
• Cách dùng: Chia 2-3 lần uống trong ngày. Sự kết hợp này giúp kháng khuẩn đường ruột mạnh mẽ và làm ấm trung tiêu.

có thể bạn chưa biết: lá mơ lông chữa tiêu chảy cho trẻ sơ sinh có hiệu quả & an toàn?

2. Ăn trực tiếp búp ổi tươi

Đây là phương pháp dân gian đơn giản nhất, thường dùng cho các trường hợp chớm bị tiêu chảy sau khi ăn đồ lạ hoặc đồ lạnh.

• Thực hiện: Chọn búp ổi non (đọt ổi), rửa sạch bằng nước muối loãng.
• Liều lượng: Theo kinh nghiệm “Nam thất nữ cửu” (Nam dùng 7 búp, nữ dùng 9 búp). Nhai trực tiếp búp ổi với một vài hạt muối tinh, nuốt phần nước cốt và có thể nuốt cả bã.
• Thời gian: Thực hiện 1-2 lần/ngày trong khoảng 2 ngày để theo dõi chuyển biến.

Những lưu ý quan trọng khi dùng lá ổi trị tiêu chảy

Mặc dù lá ổi là dược liệu lành tính, nhưng để đạt hiệu quả cao nhất và tránh các biến chứng không đáng có, bà con cần lưu ý:

• Đúng bệnh – Đúng lúc: Lá ổi tốt nhất cho tiêu chảy do nhiễm lạnh, ăn uống không điều độ. Nếu tiêu chảy do nhiễm trùng nặng (phân có máu, sốt cao), cần đến cơ sở y tế để thăm khám ngay.
• Bù nước là số 1: Tiêu chảy đáng sợ nhất là mất nước. Song song với việc dùng lá ổi, bà con bắt buộc phải uống thêm Oresol hoặc nước cháo muối để giữ cho cơ thể không bị suy kiệt.
• Chế độ ăn uống: Nên ăn thức ăn lỏng, dễ tiêu như cháo thịt nạc nấu gừng. Tuyệt đối kiêng đồ ăn nhiều dầu mỡ, hải sản, sữa và các loại nước giải khát có gas trong thời gian này.
• Vệ sinh sạch sẽ: Rửa tay thường xuyên để tránh vi khuẩn lây lan và tái nhiễm.

Lá ổi trị tiêu chảy là minh chứng cho sự kỳ diệu của Nam dược quanh ta. Việc hiểu và sử dụng đúng cách không chỉ giúp bà con tự bảo vệ sức khỏe mà còn giữ gìn được những giá trị y học truyền thống quý báu. Chúc bà con luôn có một hệ tiêu hóa khỏe mạnh!

tham khảo thêm:

• bị tiêu chảy có nên ăn trứng không?
• bị tiêu chảy nên ăn cháo gì để nhanh khỏi & khỏe lại?