Bà Bầu Bị Tiêu Chảy Nên Ăn Gì, Kiêng Gì Giúp An Thai, Khỏi Bệnh?

Bác sĩ phụ trách

Bác Sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Giám đốc Chuyên môn

Bà bầu bị tiêu chảy nên ăn gì? Hãy cùng tìm hiểu chế độ dinh dưỡng kết hợp giữa tinh hoa Đông y và kiến thức Tây y hiện đại để giúp mẹ bầu an thai, nhanh chóng hồi phục sức khỏe hệ tiêu hóa.

Trong hành trình mang thai thiêng liêng, người phụ nữ thường gặp phải nhiều thay đổi về sinh lý khiến cơ thể trở nên nhạy cảm hơn bao giờ hết. Tình trạng tiêu chảy ở phụ nữ mang thai không chỉ gây mệt mỏi, mất nước mà theo góc nhìn y học cổ truyền, đây là dấu hiệu của việc “tỳ vị hư hàn” hoặc “thấp nhiệt nội sinh”, ảnh hưởng trực tiếp đến khí huyết nuôi dưỡng thai nhi. Việc lựa chọn thực phẩm đúng cách chính là chìa khóa để “kiện tỳ, chỉ tả” (củng cố hệ tiêu hóa, cầm tiêu chảy) và bảo vệ an toàn cho cả mẹ và bé.

“Trong Đông y, tỳ vị được coi là gốc rễ của hậu thiên, nơi sinh ra khí huyết để nuôi dưỡng cơ thể và thai nhi. Khi mang thai, tỳ vị của người phụ nữ vốn dĩ đã phải làm việc vất vả hơn để chuyển hóa dinh dưỡng, nên rất dễ bị tổn thương bởi ngoại tà (như hàn thấp) hoặc ẩm thực bất điều (ăn uống không hợp lý). Khi bà con thấy bụng lâm râm đau, đi ngoài phân lỏng, đó là lúc tỳ vị đang kêu cứu. Tôi luôn nhắc nhở các mẹ rằng: ‘Người mẹ an thì con mới yên lòng’, việc ăn uống lúc này không chỉ là nạp năng lượng mà là cách điều hòa lại âm dương trong cơ thể.”

Bác sĩ Tuyết Lan

Bà bầu bị tiêu chảy nên ăn gì để phục hồi tỳ vị?

Theo Tây y, khi bị tiêu chảy, niêm mạc ruột của mẹ bầu đang bị viêm hoặc kích ứng, làm giảm khả năng hấp thu. Còn theo Đông y, mục tiêu hàng đầu là phải dùng những thực phẩm có tính bình, vị ngọt để “bổ trung ích khí”, giúp tỳ vị lấy lại sự vận hóa bình thường.

Thực phẩm dễ tiêu hóa – Nhóm “Chỉ tả, an thai”

Các thực phẩm dễ tiêu hóa không chỉ cung cấp năng lượng và dinh dưỡng mà còn hỗ trợ hệ tiêu hóa, giữ cân bằng nước và điện giải, từ đó giúp phụ nữ mang thai vượt qua giai đoạn tiêu chảy một cách an toàn và hiệu quả.

đau bụng đi ngoài nên ăn gì
Cơm trắng là món ăn lành tính giúp kiện tỳ cho bà bầu

Dưới đây là những “vị thuốc” từ gian bếp dành cho mẹ bầu:

  • Gạo trắng: Trong Đông y, gạo (mễ) có vị ngọt, tính bình, tác dụng bổ tỳ vị. Gạo trắng giúp làm giảm nhu động ruột và giảm bớt lượng nước trong phân. Bà bầu có thể ăn cơm trắng, cháo loãng hoặc nước gạo rang để cầm tiêu chảy tự nhiên.
  • Chuối: Chuối chín có vị ngọt, tính hàn (nhưng khi ăn vào lại có tác dụng kiện tỳ). Tây y chứng minh chuối giàu kali, giúp bù lại lượng điện giải bị mất. Chất pectin – một loại chất xơ hòa tan trong chuối giúp làm đặc phân, rất tốt cho tình trạng tiêu chảy.
  • Bánh mì nướng: Đây là lựa chọn tốt giúp thấm hút dịch vị dư thừa trong dạ dày, làm giảm tình trạng lỏng phân mà không gây áp lực lên hệ tiêu hóa vốn đang yếu ớt.
  • Khoai lang: Khoai lang chứa nhiều vitamin và khoáng chất, giúp bù lại những chất dinh dưỡng bị mất. Đặc biệt, chất xơ trong khoai lang giúp nhuận tràng nhẹ nhưng lại có khả năng ổn định cấu trúc phân khi bị tiêu chảy.
  • Cà rốt: Theo y học hiện đại, cà rốt giàu vitamin A giúp phục hồi niêm mạc ruột. Theo Đông y, cà rốt có tác dụng kiện tỳ, hóa trệ, là thực phẩm vàng cho người đang bị rối loạn tiêu hóa.
  • Táo: Táo chứa pectin, giúp làm giảm tiêu chảy hiệu quả. Mẹ bầu có thể ăn táo tươi hoặc táo nướng để làm dịu đường ruột.

Có thể bạn muốn biết: Bà bầu bị táo bón nên ăn gì hết bệnh & đủ chất cho con?

“Bà con cần nhớ, khi tiêu chảy, cơ thể mất đi một lượng lớn ‘tân dịch’. Nếu không bù đắp kịp thời, huyết sẽ hư, khí sẽ trệ, ảnh hưởng đến sự lưu thông máu đến thai nhi. Trong Tây y gọi là mất nước và điện giải. Ngoài việc ăn các món dễ tiêu như cháo, súp, tôi thường khuyên các mẹ nên nhấp từng ngụm nước ấm, có thể pha thêm chút gừng để ‘ấm trung tiêu’, giúp tán hàn và cầm nôn, cầm tiêu chảy rất tốt.”

Bác sĩ Tuyết Lan

Bổ sung nước và điện giải (Bồi bổ tân dịch)

Bà bầu bị tiêu chảy cần bổ sung nước và điện giải để tránh mất nước và kiềm hóa cơ thể. Việc mất nước quá nhanh có thể dẫn đến mệt mỏi, chóng mặt và ảnh hưởng đến nước ối. Bà bầu nên ưu tiên uống nước lọc ấm, nước Oresol theo chỉ định, nước dừa tươi (giàu kali), súp gà hoặc các loại canh rau thanh đạm.

Bà bầu bị tiêu chảy nên tránh ăn gì?

Để bảo vệ hệ tiêu hóa đang nhạy cảm, việc “kiêng khem” cũng quan trọng không kém việc bổ sung. Những thực phẩm dưới đây có thể khiến “thấp nhiệt” tăng cao, làm trầm trọng thêm tình trạng đi ngoài.

bà bầu bị đau bụng tiêu chảy nên ăn gì
Thực phẩm cay nóng là ‘kẻ thù’ của hệ tiêu hóa mẹ bầu lúc này

Những thực phẩm cần tuyệt đối hạn chế:

  • Thực phẩm cay nóng: Các loại gia vị như ớt, tiêu gây “tâm hỏa vượng”, kích thích niêm mạc ruột và làm cho nhu động ruột co bóp mạnh hơn, khiến tiêu chảy nặng hơn.
  • Thực phẩm nhiều dầu mỡ: Đồ chiên rán, mỡ động vật gây khó tiêu, khiến tỳ vị vốn đang yếu phải làm việc quá tải, dẫn đến hiện tượng đầy bụng, phân sống.
  • Thực phẩm quá nhiều chất xơ thô: Dù chất xơ tốt cho sức khỏe, nhưng khi đang tiêu chảy, các loại rau già, bông cải xanh hoặc ngũ cốc nguyên hạt có thể làm kích ứng thêm thành ruột.
  • Sữa và các sản phẩm từ sữa: Nhiều mẹ bầu bị thiếu hụt men lactase tạm thời khi tiêu chảy. Nếu thấy bụng đầy trướng sau khi uống sữa, hãy tạm dừng hoặc chuyển sang dùng sữa chua có chứa lợi khuẩn để hỗ trợ hệ vi sinh.

Có thể bạn muốn biết: Cách chữa tiêu chảy bằng cà rốt cho bé và người lớn

“Nhiều bà con khi thấy tiêu chảy thường hoảng hốt rồi tự ý mua thuốc cầm ngay. Tôi khuyên là không nên. Tiêu chảy đôi khi là cách cơ thể tống khứ độc tố (thấp trệ) ra ngoài. Thay vì dùng thuốc ức chế ngay lập tức, hãy dùng các bài thuốc ăn uống để bồi bổ nội lực. Tuy nhiên, nếu tiêu chảy kèm theo sốt cao, phân có máu hoặc đau bụng dữ dội, bà con tuyệt đối không được chủ quan mà phải đến cơ sở y tế ngay, vì đó có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng nặng.”

Bác sĩ Tuyết Lan

Món ăn bài thuốc tốt cho bà bầu bị tiêu chảy

Sự kết hợp giữa các loại thảo dược thực phẩm (dược thực đồng nguyên) sẽ giúp mẹ bầu nhanh chóng lấy lại sự ổn định cho hệ tiêu hóa.

Khoai tây nghiền:

  • Nguyên liệu: 2 củ khoai tây, 100g thịt bò bằm nhuyễn, gia vị.
  • Cách chế biến: Khoai tây hấp chín, nghiền nhuyễn (giúp dễ hấp thu, không gây gánh nặng cho dạ dày). Thịt bò xào chín chứa kẽm và đạm giúp phục hồi sức khỏe. Trộn đều và dùng nóng vào bữa sáng.

Cháo đậu xanh:

  • Nguyên liệu: 30g gạo tẻ, 50g đậu xanh, nước dùng từ xương ống, 50g thịt nạc lợn xay.
  • Cách chế biến: Đậu xanh có tác dụng thanh nhiệt, giải độc rất tốt. Hầm đậu xanh và gạo cho thật nhừ, thêm thịt nạc xào thơm. Món cháo này vừa giúp kiện tỳ, vừa giúp giải nhiệt trong trường hợp tiêu chảy do thấp nhiệt.

Súp cà rốt tôm tươi:

  • Nguyên liệu: 300g cà rốt, 100g tôm tươi, gia vị.
  • Cách chế biến: Cà rốt xay nhuyễn kết hợp với tôm giàu đạm tạo thành món súp sánh mịn. Chất pectin trong cà rốt sẽ bao phủ niêm mạc ruột, giúp bảo vệ hệ tiêu hóa khỏi các tác nhân gây hại.

Cháo gạo trắng muối loãng:

  • Nguyên liệu: 50g gạo, một ít muối ăn.
  • Cách chế biến: Đây là bài thuốc đơn giản nhất nhưng vô cùng hiệu quả để bù nước và muối. Cháo loãng giúp cung cấp năng lượng tức thì mà không cần hệ tiêu hóa phải làm việc quá nhiều.
“Trong suốt hơn 40 năm làm nghề, tôi đã gặp không ít trường hợp các mẹ bầu vì quá lo lắng mà ăn uống kiêng khem quá mức dẫn đến suy nhược. Hãy nhớ, tiêu chảy là một ‘thử thách’ tạm thời của tỳ vị. Chỉ cần bà con giữ tâm thế bình tĩnh, ăn chín uống sôi, dùng những món ăn ấm nóng, thanh đạm thì sức khỏe sẽ sớm bình phục. Hãy luôn lắng nghe cơ thể mình, vì ‘Người bệnh an thì bác sĩ mới yên lòng’.”

Bác sĩ Tuyết Lan

Bà bầu bị tiêu chảy nên ăn gì và kiêng gì phụ thuộc vào sức khỏe tổng thể và phản ứng của từng người. Bên cạnh chế độ ăn, hãy chú trọng việc giữ vệ sinh tay, ăn chín uống sôi và giữ tinh thần thoải mái. Nếu tình trạng tiêu chảy kéo dài trên 48 giờ, hãy liên hệ với chuyên gia y tế để được thăm khám kịp thời.

Có thể bạn chưa biết:

Chia sẻ:
Cách Dùng Lá Ổi Trị Tiêu Chảy Và Lưu Ý Cần Biết

Dùng lá ổi trị tiêu chảy là một trong những bài thuốc Nam kinh điển trong dân gian, có tác…

Tiêu chảy cấp ở trẻ em: Thuốc điều trị & kế hoạch chăm sóc

Tiêu chảy cấp ở trẻ em có thể gây mất nước và mất cân bằng chất điện giải dẫn đến…

Đau bụng đi ngoài kèm sốt là bệnh gì?

Hiện tượng đau bụng đi ngoài sốt có thể là dấu hiệu của một số bệnh lý như viêm ruột…

Tiêu Chảy Ở Trẻ Em: Nguyên Nhân, Dấu Hiệu & Cách Điều Trị

Tiêu chảy ở trẻ em là một vấn đề sức khỏe phổ biến, có thể gây ra nhiều lo lắng…

tiêu chảy cấp nên ăn gì Tiêu chảy cấp nên ăn gì tuyệt đối phải tuân thủ theo bác sĩ

Tiêu chảy cấp nên ăn gì phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của triệu chứng và chỉ định của…

Chia sẻ
Bỏ qua