Ghẻ Ruồi: Dấu Hiệu Nhận Biết Và Cách Điều Trị

Bác sĩ phụ trách

Bác Sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Giám đốc Chuyên môn

Ghẻ ruồi là một dạng của bệnh ghẻ có thể dễ dàng điều trị nếu phát hiện sớm. Tuy nhiên, nếu điều trị và chăm sóc không đúng cách thì người bệnh có thể sẽ gặp phải một số hệ quả nghiêm trọng.

ghẻ ruồi
ghẻ ruồi là một dạng thường gặp của bệnh ghẻ cần sớm phát hiện và điều trị

Ghẻ ruồi là bệnh gì? Một số thông tin cần biết

Dưới góc nhìn của Y học cổ truyền, ghẻ ruồi không đơn thuần là sự tấn công của ký sinh trùng từ bên ngoài mà còn liên quan mật thiết đến sự suy yếu của hệ miễn dịch và sự mất cân bằng bên trong cơ thể. Ghẻ ruồi là thuật ngữ đề cập đến một dạng của bệnh ghẻ do ký sinh trùng Sarcoptes scabiei hominis gây ra. Đặc trưng của thể bệnh này là sự xuất hiện các tổn thương da nhỏ, sẫm màu, có hình dạng giống như những vết ruồi đậu.

Dưới góc độ Đông y, bệnh ghẻ ruồi thuộc phạm vi chứng “Ghẻ sang”. Nguyên nhân gốc rễ do “Thấp nhiệt nội uẩn” kết hợp với “Ngoại cảm độc tà” (ký sinh trùng) xâm nhập vào bì phu. Khi cơ thể có nhiệt độc tích tụ lâu ngày, tỳ vị vận hóa kém sinh thấp, tạo môi trường thuận lợi cho ký sinh trùng sinh sôi. Việc điều trị không chỉ là diệt cái ghẻ bên ngoài mà còn phải thanh nhiệt, hóa thấp và giải độc từ bên trong mới mong bệnh không tái phát.

Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Bệnh lý này làm kích hoạt triệu chứng ngứa ngáy, thường trở nên dữ dội hơn vào ban đêm. Y học hiện đại giải thích đây là thời điểm cái ghẻ hoạt động mạnh để đào hang và giao phối. Trong khi đó, Đông y cho rằng ban đêm thuộc Âm, khi Dương khí nhập vào trong, phần Huyết nhiệt phát tán ra ngoài bì phu làm cho cảm giác ngứa ngáy trở nên kịch liệt hơn.

1. Nguyên nhân gây bệnh ghẻ ruồi

Ký sinh trùng Sarcoptes scabiei hominis là nguyên nhân trực tiếp gây bệnh ghẻ ruồi. Kích thước của chúng rất nhỏ khoảng 0,3 – 0,5mm khó có thể quan sát được bằng mắt thường.

Theo quan niệm Đông – Tây y kết hợp, bệnh ghẻ ruồi sẽ dễ xảy ra hơn khi có sự tác động của các yếu tố ngoại nhân và nội nhân sau đây:

  • Vệ sinh kém: Tạo điều kiện cho “uế khí” tích tụ, khiến ký sinh trùng dễ bám trụ.
  • Môi trường sống ô nhiễm: Nguồn nước bẩn, không khí ẩm thấp dễ sinh “thấp tà”.
  • Để móng tay dài: Nơi trú ngụ lý tưởng của trứng ghẻ và gây trầy xước da khi gãi.
  • Bị lây nhiễm từ người khác: Qua tiếp xúc mật thiết hoặc dùng chung đồ đạc.
  • Nuôi chó mèo: Vật nuôi có thể là vật chủ trung gian truyền ký sinh trùng.
  • Ngập lụt: Nước bẩn chứa nhiều độc tố và vi khuẩn dễ gây bệnh về da.
dấu hiệu ghẻ ruồi
sự sinh sôi của cái ghẻ có thể khiến da bị tổn thương, gây ngứa ngáy

Xem thêm: bệnh ghẻ là như thế nào và phương pháp điều trị hiệu quả

2. Các dấu hiệu thường gặp

Người bệnh ghẻ ruồi thường trải qua những triệu chứng đặc thù do sự tương tác giữa độc tố của ký sinh trùng và phản ứng miễn dịch của cơ thể:

  • Ngứa ngáy kịch liệt: Đặc biệt là tại các vùng da mỏng như kẽ tay, nách, vùng kín.
  • Ngứa dữ dội vào ban đêm: Khi nhiệt độ cơ thể ổn định và yên tĩnh, cảm giác ngứa do “phong nhiệt” phát tác sẽ rõ rệt nhất.
  • Xuất hiện mụn nước: Các nốt mụn nhỏ li ti, trong suốt, mọc rải rác hoặc tập trung.
  • Tổn thương da đặc trưng: Vết thâm do cái ghẻ đào hang có hình dáng giống con ruồi, bề mặt da sần sùi.
  • Nhiễm trùng, lở loét: Do cào gãi quá mức làm phá hủy lớp bảo vệ bì phu, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập gây viêm.

Tôi thường nhắn nhủ bà con, cái ngứa của ghẻ ruồi không giống ngứa dị ứng thông thường. Nó là kiểu ngứa “thấu xương”, càng gãi càng đau mà không hết ngứa. Đông y gọi đây là tình trạng “Phong thắng tắc ngứa”. Nếu bà con thấy da xuất hiện những đường chỉ nhỏ ngoằn ngoèo hoặc nốt thâm sẫm màu kèm ngứa về đêm, hãy nghĩ ngay đến bệnh ghẻ và điều trị kịp thời để tránh lây lan cho cả gia đình.

Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

3. Bệnh ghẻ ruồi có lây không?

Ghẻ ruồi là dạng bệnh truyền nhiễm có tốc độ lan rộng rất nhanh. Bệnh có thể lây qua hai con đường chính:

  • Lây trực tiếp: Thông qua việc tiếp xúc da thịt gần gũi như nắm tay, ôm hôn, tắm rửa chung hay quan hệ tình dục…
  • Lây gián tiếp: Sử dụng chung các vật dụng cá nhân như khăn mặt, quần áo, ngủ chung giường chiếu. Trứng ghẻ và cái ghẻ có thể tồn tại ngoài cơ thể người từ 24 – 72 giờ, đủ thời gian để tìm kiếm vật chủ mới.

4. Bệnh ghẻ ruồi có nguy hiểm không?

Dù không đe dọa trực tiếp đến tính mạng, nhưng ghẻ ruồi gây ra những hệ lụy không nhỏ đến chất lượng cuộc sống:

  • Ảnh hưởng tâm lý và thể chất: Cơn ngứa dữ dội vào ban đêm gây mất ngủ kéo dài, khiến cơ thể suy nhược, tinh thần mệt mỏi, kém tập trung.
  • Mất thẩm mỹ: Các vết thâm, sẹo rỗ sau điều trị khiến người bệnh tự ti, ngại giao tiếp xã hội.
  • Biến chứng bội nhiễm: Việc cào gãi làm rách da, tạo cửa ngõ cho vi khuẩn (tụ cầu, liên cầu) xâm nhập dẫn đến viêm da mủ, thậm chí là viêm cầu thận cấp nếu không được xử lý đúng cách.
  • Chàm hóa da: Tình trạng viêm nhiễm tái đi tái lại khiến vùng da bị bệnh trở nên dày sừng, nứt nẻ và rất khó điều trị dứt điểm.
ghẻ ruồi nguy hiểm không
bệnh ghẻ ruồi không được kiểm soát sớm có thể gây ra các hệ lụy nghiêm trọng

Đọc thêm: bệnh ghẻ nước: dấu hiệu, nguyên nhân và những điều lưu ý

Các cách điều trị bệnh ghẻ ruồi hiệu quả

Hiện nay, việc điều trị ghẻ ruồi thường kết hợp giữa tiêu diệt ký sinh trùng tại chỗ bằng thuốc Tây y và sử dụng thảo dược Đông y để làm dịu da, hỗ trợ phục hồi bì phu.

1. Thuốc trị bệnh ghẻ ruồi theo Tây y

Các loại thuốc này tập trung vào cơ chế ức chế hệ thần kinh của ký sinh trùng, khiến chúng bị tê liệt và chết:

  • Thuốc D.E.P: Một loại thuốc phổ biến, giá thành rẻ, dùng bôi tại chỗ 2-3 lần/ngày. Lưu ý cần vệ sinh sạch sẽ vùng da bệnh trước khi bôi thuốc.
  • Benzyl Benzoate: Có khả năng tiêu diệt cả cái ghẻ và trứng. Cách dùng thường là bôi chồng 2 lớp lên da để tăng hiệu quả thẩm thấu.
  • Kem Permethrin 5%: Được đánh giá cao về độ an toàn và hiệu quả, thường chỉ cần bôi một lần duy nhất và rửa sạch sau 8-14 tiếng.
  • Thuốc uống bổ trợ: Trong trường hợp ngứa quá mức hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng, bác sĩ có thể chỉ định dùng Ivermectin đường uống, thuốc kháng Histamine hoặc vitamin nhóm B, C để tăng cường đề kháng.
trị bệnh ghẻ ruồi
có thể sử dụng các thuốc bôi tại chỗ để kiểm soát triệu chứng và tiêu diệt cái ghẻ

2. Tận dụng nguyên liệu tự nhiên theo kinh nghiệm dân gian

Các bài thuốc Nam dược có ưu điểm lành tính, giúp sát trùng và giảm ngứa rất tốt mà không gây kích ứng da nặng nề.

– Dùng tinh dầu tràm trà:
Hoạt chất Terpinen-4-ol trong tràm trà có tính kháng khuẩn cực mạnh, giúp tiêu diệt vi khuẩn cơ hội tại vùng da bị ghẻ ruồi tổn thương. Sau khi vệ sinh sạch, bạn có thể thoa trực tiếp hoặc pha loãng tinh dầu lên vùng da bệnh.

– Trị ghẻ ruồi bằng lá trầu không:
Trong Đông y, lá trầu không có tính ấm, vị cay, có tác dụng khu phong, tán hàn, sát trùng. Các nghiên cứu hiện đại cũng chỉ ra lá trầu chứa Eugenol và Chavicol giúp kháng viêm mạnh mẽ.

  • Chuẩn bị 5-7 lá trầu không, rửa sạch, vò nhẹ.
  • Đun sôi cùng nước và một chút muối hạt.
  • Dùng nước này ngâm rửa vùng da bị bệnh hàng ngày.

Gợi ý thêm: Dùng nước muối chữa ghẻ giúp giảm triệu chứng hiệu quả

– Cách dùng nha đam trị bệnh ghẻ ruồi:
Gel nha đam (Lô hội) được coi là “thần dược” làm dịu da. Nó giúp cấp ẩm, phục hồi các tế bào da bị tổn thương do cào gãi và giảm bớt cảm giác nóng rát tại các nốt ghẻ.

chữa ghẻ ruồi tại nhà
dùng nha đam chữa ghẻ ruồi là giải pháp tại nhà được áp dụng phổ biến

Tôi luôn khuyến khích bà con kết hợp “Trong uống – Ngoài bôi”. Các bài thuốc thảo dược như lá trầu không, đơn đỏ, hay kinh giới không chỉ giúp làm sạch bề mặt mà còn giúp làn da được nghỉ ngơi, giảm bớt sự kích ứng do hóa chất. Tuy nhiên, bà con lưu ý không nên tự ý đắp các loại lá lạ hoặc các loại thuốc tự chế chưa qua kiểm định lên vết thương hở để tránh tình trạng nhiễm trùng nặng thêm.

Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

3. Các biện pháp chăm sóc và dự phòng

Để điều trị dứt điểm ghẻ ruồi và ngăn chặn tái phát, việc thay đổi thói quen sinh hoạt là điều bắt buộc:

  • Vệ sinh cơ thể: Tắm rửa sạch sẽ hàng ngày bằng xà phòng sát khuẩn hoặc nước lá thảo dược.
  • Làm sạch môi trường sống: Giặt quần áo, chăn màn, vỏ gối bằng nước nóng trên 60 độ C và phơi dưới ánh nắng gay gắt hoặc sấy khô ở nhiệt độ cao để tiêu diệt trứng ghẻ.
  • Tuyệt đối không cào gãi: Càng gãi, cái ghẻ càng dễ phát tán sang các vùng da lành và gây nhiễm trùng mủ.
  • Cách ly nguồn lây: Không ngủ chung, không dùng chung đồ dùng cá nhân với người đang bị bệnh.
  • Hạn chế vùng ngập lụt: Nếu bắt buộc phải di chuyển trong nước bẩn, cần rửa sạch chân tay bằng nước muối sinh lý ngay sau đó.

Ghẻ ruồi tuy nhỏ nhưng sức công phá đến sức khỏe và tâm lý người bệnh rất lớn. Đừng vì tâm lý chủ quan hay e ngại mà tự ý điều trị sai cách. Hãy lắng nghe cơ thể mình, kết hợp giữa sự tiến bộ của y học hiện đại và tinh hoa của y học cổ truyền để tìm lại sự bình yên cho làn da.

Điều trị bệnh ngoài da cần sự kiên trì. Bà con đừng quá lo lắng, hãy giữ cho tâm thế thoải mái, ăn uống thanh đạm, tránh các đồ cay nóng, kích thích để giảm bớt “nội nhiệt”. “Người bệnh an thì bác sĩ mới yên lòng”, tôi và các đồng nghiệp luôn sẵn sàng đồng hành cùng bà con trên con đường tìm lại sức khỏe. Chúc bà con sớm cải thiện và luôn khỏe mạnh!

Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Có thể bạn quan tâm:

Chia sẻ:
Cái ghẻ là gì? Gây bệnh gì? Cái Ghẻ Là Con Gì? Gây Bệnh Gì? Thông Tin Cần Biết

Cái ghẻ là một dạng ký sinh trùng có kích thước siêu nhỏ không thể nhìn thấy bằng mắt thường.…

Bệnh Ghẻ Phỏng -dấu Hiệu Và Cách Điều Trị

Bệnh ghẻ phỏng là một dạng nhiễm trùng nhẹ trên da do vi khuẩn cầu gây ra, nếu để lâu…

Bệnh Ghẻ Nước: Nguyên Nhân, Dấu Hiệu Và Cách Điều Trị

Bệnh ghẻ nước tuy không phải là nan y nhưng nếu không được xử lý kịp thời, đúng cách sẽ…

Bị Ghẻ Nước Nên Kiêng Gì?

Bệnh ghẻ nước, trong y học cổ truyền thường được gọi là "Sài giới" hoặc "Ghẻ phỏng", không đơn thuần…

Bệnh Ghẻ Nước Có Lây Không? Lây Như Thế Nào?

Bệnh ghẻ nước có lây không? Lây như thế nào? là câu hỏi được khá nhiều người bệnh thắc mắc.…

Chia sẻ
Bỏ qua