Bệnh Ghẻ Nước Có Lây Không? Lây Như Thế Nào?

Bác sĩ phụ trách

Bác Sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Giám đốc Chuyên môn

Bệnh ghẻ nước có lây không? Lây như thế nào? là câu hỏi được khá nhiều người bệnh thắc mắc. Dưới góc nhìn của Y học cổ truyền (Đông y) kết hợp cùng những minh chứng khoa học hiện đại, bài viết dưới đây sẽ giúp bạn giải đáp tường tận về cơ chế lây lan cũng như cách chế ngự căn bệnh phiền toái này.

bệnh ghẻ nước có lây không
Ghẻ nước là bệnh ngoài da phổ biến gây ngứa và nổi mẩn đỏ

Trong Đông y, bệnh ghẻ nước không đơn thuần là sự tấn công của dị vật bên ngoài, mà còn liên quan mật thiết đến sự suy yếu của chính khí và sự xâm nhập của thấp nhiệt, độc tà. Việc hiểu rõ cơ chế “nội công ngoại kích” sẽ giúp chúng ta có cái nhìn thấu đáo hơn về khả năng lây lan của bệnh.

“Bệnh ghẻ nước theo Đông y gọi là ‘Giới sang’. Căn nguyên là do thấp nhiệt nội sinh kết hợp với phong tà, độc tà từ môi trường xâm nhập vào tấu lý (lớp dưới da). Khi sức đề kháng (vệ khí) của cơ thể suy giảm, ký sinh trùng ghẻ (Sarcoptes scabiei) sẽ thừa cơ đục khoét, gây nên các mụn nước nhỏ li ti và những cơn ngứa ngáy điên cuồng, nhất là về đêm khi âm khí vượng. Tôi luôn dặn bà con, muốn trị dứt điểm ghẻ nước, không chỉ là diệt con ghẻ bên ngoài mà phải làm sạch ‘môi trường sống’ của chúng từ bên trong, tức là phải thanh nhiệt, hóa thấp và giải độc cho cơ thể.”

Bác sĩ Tuyết Lan

Bệnh ghẻ nước có lây không?

Câu trả lời chắc chắn là . Bệnh ghẻ nước là một trong những bệnh lý da liễu có tốc độ lây lan nhanh và mạnh nhất trong cộng đồng. Dưới lăng kính khoa học, ghẻ nước là bệnh truyền nhiễm do ký sinh trùng. Chỉ cần một con ghẻ cái thụ tinh xâm nhập vào da, nó có thể đẻ trứng và tạo ra một “đội quân” ký sinh trùng hùng hậu chỉ trong thời gian ngắn.

Nhìn chung, hầu hết những người bị bệnh ghẻ thường mang từ 10 đến 15 ký sinh trùng ghẻ trên người. Tuy con số có vẻ nhỏ, nhưng tỷ lệ lây truyền cho người khác lên đến 60%. Đặc biệt, với những người có cơ địa “máu nóng” (nhiệt độc tích tụ), da dẻ thường xuyên ẩm ướt, mồ hôi nhiều (thấp nhiệt), đây chính là môi trường lý tưởng để ký sinh trùng phát triển mạnh mẽ và lây sang người xung quanh.

Vì tính chất lây lan theo cấp số nhân, khi một thành viên trong gia đình mắc bệnh, các bác sĩ thường khuyến cáo điều trị cho toàn bộ những người chung sống hoặc có tiếp xúc gần để tránh tình trạng lây nhiễm chéo và tái phát nhiều lần.

Bệnh ghẻ nước lây như thế nào?

Để phòng tránh hiệu quả, chúng ta cần nắm rõ các “ngõ ngách” mà con ghẻ có thể đi qua. Y học cổ truyền quan niệm bệnh lây lan qua việc tiếp xúc với “uế khí” và “độc tà” từ người bệnh hoặc môi trường ô nhiễm.

1. Tiếp xúc trực tiếp giữa da với da

Đây là con đường lây lan ngắn nhất và phổ biến nhất. Ký sinh trùng ghẻ không thể bay hay nhảy, chúng chỉ có thể bò từ bề mặt da này sang bề mặt da khác khi có sự tiếp xúc đủ lâu. Một số yếu tố làm tăng nguy cơ lây nhiễm bao gồm:

  • Môi trường sống thấp kém: Những nơi ẩm thấp, thiếu ánh sáng mặt trời là nơi tích tụ nhiều thấp khí và vi khuẩn.
  • Nguồn nước nhiễm bẩn: Thường xuyên tắm rửa, sinh hoạt bằng nguồn nước không đảm bảo khiến da dễ bị kích ứng, làm suy giảm lớp màng bảo vệ da, tạo điều kiện cho ký sinh trùng xâm nhập.
  • Tiếp xúc với đất bẩn: Ký sinh trùng và trứng ghẻ có thể tồn tại trong đất. Nếu không có đồ bảo hộ, chúng dễ bám vào các kẽ ngón tay, ngón chân – nơi da mỏng và ẩm nhất.

Sau khi nhiễm ký sinh trùng hoặc trứng ghẻ, các triệu chứng bệnh có thể xuất hiện âm thầm trong vòng 2 tuần đến 30 ngày. Trong giai đoạn “ủ bệnh” này, dù chưa thấy mụn nước nhưng người bệnh đã hoàn toàn có khả năng lây cho người khác.

ghẻ nước có lây không
Bệnh ghẻ nước rất dễ lây sang người khác

2. Tiếp xúc gián tiếp qua vật dụng cá nhân

Con ghẻ có thể tồn tại ngoài cơ thể người từ 24 đến 36 giờ. Khoảng thời gian này đủ để chúng “di cư” sang các vật dụng cá nhân và chờ đợi vật chủ mới:

  • Sử dụng chung khăn mặt, quần áo, đặc biệt là đồ lót.
  • Ngủ chung giường, dùng chung chăn màn với người bệnh.
  • Các môi trường tập thể như ký túc xá, nhà trẻ, doanh trại quân đội là nơi cực kỳ dễ bùng phát dịch ghẻ do thói quen dùng chung đồ đạc.
  • Những hành động tưởng chừng xã giao như bắt tay, ôm cũng tiềm ẩn rủi ro nếu vùng da tiếp xúc của người bệnh đang có mụn nước vỡ ra, giải phóng ký sinh trùng.
“Nhiều bà con thắc mắc tại sao giữ vệ sinh sạch sẽ mà vẫn bị ghẻ. Thực tế, con ghẻ rất ‘khôn ngoan’, chúng ẩn nấp trong kẽ móng tay, trong thớ vải chăn màn. Trong Đông y, việc dùng các loại lá có tính sát khuẩn, thanh nhiệt như lá trầu không hay lá khế để tắm rửa là cách để tiêu diệt ‘ngoại tà’ bám trụ trên da. Tuy nhiên, bà con cần nhớ giặt giũ đồ đạc bằng nước sôi để cắt đứt nguồn lây gián tiếp này, giúp ‘phục hỏa tà’ không còn chỗ ẩn náu.”

Bác sĩ Tuyết Lan

Tham khảo thêm: Trị ghẻ bằng lá trầu không an toàn, hiệu quả, nhanh khỏi

3. Quan hệ tình dục

Ở người trưởng thành, quan hệ tình dục là con đường lây lan “vô hình” nhưng vô cùng mạnh mẽ. Sự tiếp xúc da thịt gần gũi và kéo dài trong quá trình quan hệ là cơ hội vàng để ký sinh trùng ghẻ di chuyển. Điều nguy hiểm là trong giai đoạn đầu, các nốt ghẻ ở vùng kín có thể bị nhầm lẫn với các bệnh lý khác, khiến người bệnh chủ quan và vô tình lây lan cho bạn đời.

Gợi ý cho bạn: Mẹo dân gian Chữa ghẻ bằng lá khế lành tính an toàn

Cần làm gì khi bị lây nhiễm bệnh ghẻ nước?

Khi da xuất hiện những nốt mụn nước nhỏ li ti ở kẽ ngón tay, nách, vùng kín… kèm theo cơn ngứa dữ dội về đêm, bà con không nên tự ý gãi hay nặn mụn. Việc gãi mạnh sẽ làm mụn nước vỡ ra, khiến dịch chứa ký sinh trùng tràn sang các vùng da lành, đồng thời dễ gây nhiễm trùng (thấp nhiệt hóa hỏa).

điều trị ghẻ nước
Vì tính chất dễ lây nên ghẻ nước cần được điều trị kịp lúc

Để điều trị hiệu quả, y học hiện đại thường phối hợp các loại thuốc cắt đứt triệu chứng và tiêu diệt ký sinh trùng:

  • Kem chứa Permethrin: Hoạt chất này tác động lên hệ thần kinh của con ghẻ, làm tê liệt và tiêu diệt cả con trưởng thành lẫn trứng.
  • Crotamiton: Có tác dụng giảm ngứa và diệt ghẻ, thường dùng 2-3 lần mỗi ngày.
  • Kem dưỡng da Lindane: Dùng cho các trường hợp nặng, tuy nhiên cần cẩn trọng vì có thể gây tác dụng phụ lên hệ thần kinh.
  • Thuốc Ivermectin (đường uống): “Cứu cánh” cho những ca ghẻ kháng thuốc bôi hoặc ghẻ đóng vảy nghiêm trọng.

Tuy nhiên, các loại thuốc Tây y chủ yếu tập trung vào việc tiêu diệt con ghẻ. Để điều trị bền vững và ngăn ngừa tái phát, Đông y chú trọng vào việc phục hồi hàng rào bảo vệ da và cân bằng nội tại cơ thể.

“Việc sử dụng thuốc bôi hóa chất đôi khi khiến làn da vốn đang tổn thương trở nên khô sạm, nhạy cảm hơn. Tại Trung tâm Thuốc Dân Tộc, chúng tôi ưu tiên sử dụng các bài thuốc Nam dược từ thảo dược quý như Bồ công anh, Kim ngân hoa, Ké đầu ngựa… Những vị thuốc này vừa giúp sát khuẩn, diệt ghẻ tự nhiên, vừa giúp tiêu độc từ bên trong, kiện tỳ, dưỡng huyết. Khi huyết tốt, tỳ vị khỏe, ‘vệ khí’ sẽ vững vàng, con ghẻ không còn cơ hội xâm nhập trở lại. Tôi tin rằng, sự kết hợp giữa việc tiêu diệt ký sinh trùng của Tây y và phục hồi cơ địa của Đông y chính là giải pháp vẹn toàn nhất.”

Bác sĩ Tuyết Lan

Biện pháp ngăn ngừa lây nhiễm tại nhà

Để chặn đứng chu kỳ lây lan của ghẻ nước, việc điều trị thuốc thôi là chưa đủ, bà con cần thực hiện nghiêm ngặt quy tắc vệ sinh môi trường sống:

  • Khử trùng vật dụng: Toàn bộ quần áo, khăn tắm, chăn ga phải được giặt bằng nước nóng (trên 60 độ C) và sấy khô ở nhiệt độ cao hoặc phơi dưới ánh nắng gắt.
  • Vệ sinh không gian sống: Hút bụi thảm, ghế sofa và lau chùi các bề mặt tiếp xúc bằng dung dịch khử trùng để loại bỏ ký sinh trùng bám dính.
  • Cách ly tạm thời: Tránh tiếp xúc gần hoặc dùng chung đồ đạc với các thành viên khác trong gia đình cho đến khi bác sĩ xác nhận bệnh đã khỏi hoàn toàn.

Bệnh ghẻ nước tuy không gây nguy hiểm đến tính mạng nhưng lại ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống và tâm lý người bệnh. Việc phát hiện sớm, điều trị đúng cách và giữ gìn vệ sinh sạch sẽ là chìa khóa để bảo vệ bản thân và cộng đồng khỏi sự lây lan của “giặc ghẻ”.

Mong rằng những chia sẻ trên sẽ giúp bà con có thêm kiến thức để chủ động phòng tránh và xử lý khi gặp phải bệnh ghẻ nước. Hãy nhớ rằng, một cơ thể khỏe mạnh với sức đề kháng tốt chính là lá chắn vững chắc nhất trước mọi nguồn bệnh.

Chúc bà con luôn có một làn da khỏe mạnh và tâm thế an nhiên!

Đọc thêm:

Chia sẻ:
Thuốc Eurax trị ghẻ Thuốc Eurax: Công Dụng, Cách Dùng Trị Ghẻ Và Lưu Ý

Thuốc Eurax là loại thuốc bôi ngoài da dùng đặc trị triệu chứng của ghẻ gây ra. Thuộc nhóm thuốc…

Bị Ghẻ Nước Bôi Thuốc Gì Để Bệnh Mau Khỏi?

Hiện nay có nhiều cách để điều trị bệnh ghẻ nước, trong đó thuốc bôi ghẻ nước được nhiều người…

Bệnh Ghẻ Phỏng -dấu Hiệu Và Cách Điều Trị

Bệnh ghẻ phỏng là một dạng nhiễm trùng nhẹ trên da do vi khuẩn cầu gây ra, nếu để lâu…

Bệnh Ghẻ Là Gì? Những Điều Cần Biết Về Bệnh Ghẻ

Bệnh ghẻ là một trong những chứng bệnh da liễu "ám ảnh" từ xưa đến nay. Trong Đông y, bệnh…

trị bệnh ghẻ bằng lá trầu không Hướng Dẫn Cách Trị Ghẻ Bằng Lá Trầu Không Nhanh Khỏi

Nhờ có các đặc tính tiêu viêm, sát trùng và chống ngứa mà lá trầu không được dùng phổ biến…

Chia sẻ
Bỏ qua