Ghẻ Xốn: Dấu Hiệu Nhận Biết Và Cách Trị Nhanh

Bác sĩ phụ trách

Bác Sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Giám đốc Chuyên môn

Bệnh ghẻ xốn do ký sinh trùng gây ra, vì thế bệnh rất dễ lây nhiễm và tái phát lại nếu như bạn không kịp thời ngăn chặn. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của Y học cổ truyền, đây không chỉ là câu chuyện của ký sinh trùng mà còn là sự suy yếu của chính khí và sự xâm nhập của các tác nhân ngoại tà.

Bệnh ghẻ xốn là gì?

Dưới lăng kính khoa học hiện đại, bệnh ghẻ xốn là căn bệnh do ký sinh trùng ghẻ Sarcoptes scabiei gây ra. Cái ghẻ có kích thước rất nhỏ, chỉ khoảng 1/4 mm, gần như vô hình trước mắt thường. Chúng hoạt động chủ yếu về ban đêm, đào hang dưới lớp biểu bì để đẻ trứng, gây ra những cơn ngứa ngáy dữ dội.

Sức sinh sản của chúng rất đáng kinh ngạc, mỗi ngày ghẻ cái có thể đẻ 2 – 3 trứng và chỉ mất 4 ngày để phát triển thành ghẻ trưởng thành. Chính vì tốc độ nhân bản nhanh chóng này mà việc điều trị ghẻ thường kéo dài và cực kỳ dễ tái phát nếu không tiêu diệt tận gốc cả trứng và cái ghẻ.

dấu hiệu nhận biết bệnh ghẻ xốn
Ghẻ xốn được gây ra bởi ký sinh trùng ghẻ cái – cũng là nguyên nhân gây ghẻ phổ biến nhất
“Trong Đông y, bệnh ghẻ xốn thuộc phạm vi chứng ‘Giới sang’. Nguyên nhân cốt lõi không chỉ nằm ở con ‘ghẻ cái’ mà còn do phong nhiệt, thấp nhiệt tích tụ dưới da, kết hợp với việc tiếp xúc với độc tố bên ngoài (ký sinh trùng) mà thành. Khi vệ khí của cơ thể suy yếu, các tác nhân này dễ dàng xâm nhập, gây ra tình trạng ngứa ngáy và nổi mụn nước. Muốn trị dứt điểm, không chỉ là bôi thuốc sát trùng bên ngoài mà cần phải thanh nhiệt, giải độc và khu phong thì bệnh mới không quay trở lại.”

Bác sĩ Tuyết Lan

Nguyên nhân bệnh ghẻ xốn

Xét về phương diện dịch tễ học và sinh hoạt, ghẻ xốn hình thành và lây lan qua các con đường chính sau:

  • Do nhiễm bệnh từ nguồn lây: Đây là con đường phổ biến nhất. Nếu trong gia đình có người bị ghẻ hoặc sinh hoạt chung trong môi trường đông đúc như ký túc xá, nhà trẻ, khả năng lây nhiễm qua tiếp xúc trực tiếp là rất cao.
  • Điều kiện sống vệ sinh kém: Môi trường sống ẩm thấp, thiếu ánh nắng mặt trời, đặc biệt vào mùa mưa là điều kiện lý tưởng để ký sinh trùng tồn tại và phát triển mạnh mẽ.
  • Quan hệ tình dục: Thông qua các tiếp xúc da kề da gần gũi, ghẻ cái và trứng có thể dễ dàng di chuyển sang cơ thể đối phương.

gợi ý thêm: bệnh ghẻ phỏngnguyên nhân, triệu chứng và cách chữa

Triệu chứng của bệnh ghẻ xốn

dấu hiệu ghẻ xốn
Ghẻ xốn là tình trạng da bị nổi các mụn nước lớn hơn vết muỗi đốt gây ngứa ngày và cảm giác ngứa thường về đêm

Bệnh ghẻ xốn thường có những triệu chứng dễ nhầm lẫn với bệnh viêm da hoặc dị ứng thông thường, dẫn đến việc dùng sai thuốc và khiến bệnh trở nên trầm trọng hơn:

  • Ngứa da dữ dội: Đặc biệt là vào ban đêm khi cái ghẻ đào hang hoặc khi cơ thể nóng bức, ra mồ hôi. Trong Đông y, đây gọi là hiện tượng “phong động gây ngứa”.
  • Vệt đỏ và mụn nước: Xuất hiện các đường hầm nhỏ (luống ghẻ) màu xám hoặc hồng, phía đầu có mụn nước nhỏ.
  • Nốt chốc, lở loét: Do người bệnh gãi nhiều gây trầy xước, dẫn đến bội nhiễm vi khuẩn, chảy máu nhẹ hoặc tiết dịch vàng.
  • Biến đổi sắc tố: Sau khi lành thường để lại sẹo hoặc các vết thâm, có xu hướng lan rộng ra vùng da xung quanh nếu không được khống chế.
“Bà con cần lưu ý, khi thấy các mụn nước khu trú ở kẽ ngón tay, nếp gấp cổ tay, nách hay vùng kín mà kèm theo cơn ngứa ‘điên cuồng’ về đêm thì 90% là ghẻ xốn. Lúc này, thấp nhiệt đang khu trú tại bì phu, nếu không xử lý sớm, độc tố ngấm sâu vào huyết phận sẽ gây ra viêm cầu thận cấp – một biến chứng nguy hiểm mà Tây y cũng đã cảnh báo.”

Bác sĩ Tuyết Lan

Các phương pháp điều trị bệnh ghẻ xốn

điều trị ghẻ xốn
Các loại thuốc bôi ngoài da có thành phần kháng sinh mạnh thường được dùng để trị ghẻ xốn

Điều trị bằng thuốc Tây y

Tây y tập trung vào việc tiêu diệt trực tiếp ký sinh trùng bằng các hoạt chất hóa học mạnh:

Thuốc trị ghẻ xốn cho người lớn:

  • Thuốc Pyréthrinoide (Sprégal): Dạng xịt toàn thân, hiệu quả cao trong việc tiêu diệt ký sinh trùng nhanh chóng.
  • Thuốc Lindane: Cần thận trọng vì có độc tính với hệ thần kinh, không dùng cho trẻ em và phụ nữ có thai.
  • Thuốc D.E.P: Một loại thuốc kinh điển, rẻ tiền nhưng hiệu quả bôi tại chỗ rất tốt.
  • Thuốc Ivermectine: Thuốc uống hỗ trợ trong các trường hợp ghẻ nặng hoặc ghẻ Na-uy.

Thuốc trị ghẻ xốn ở trẻ em:

  • Permethrin cream 5% (Elimite): Được đánh giá là lựa chọn an toàn nhất cho trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai.
  • Eurax (Crotamintan) 10%: Giúp giảm ngứa tốt và có tính sát khuẩn nhẹ.

Điều trị theo dân gian và Y học cổ truyền

Sử dụng thảo dược tự nhiên là thế mạnh trong điều trị các bệnh da liễu nhờ tính an toàn, giúp thanh nhiệt và sát trùng bề mặt mà không gây kích ứng da.

Chuối xanh chữa ghẻ xốn

Nhựa chuối xanh chứa các hoạt chất có tính kháng khuẩn và làm se vết thương tự nhiên. Mỗi ngày dùng 1 quả thái lát, chà xát nhẹ lên vùng da đã vệ sinh sạch. Kiên trì 2-3 tuần sẽ thấy các nốt ghẻ se lại.

Dùng lá mướp trị ghẻ ngứa

chữa bệnh ghẻ xốn theo dân gian
Để điều trị ghẻ xốn bằng lá mướp, cần chọn lá mướp có độ già vừa phải

Lá mướp có vị đắng, tính mát, giúp sát trùng và tiêu viêm rất tốt. Giã nát lá mướp với một chút muối rồi đắp lên vùng da bị bệnh giúp ức chế sự phát triển của cái ghẻ.

Chữa ghẻ xốn bằng lá trầu không

Trong lá trầu không chứa hàm lượng tinh dầu lớn (chủ yếu là chavicol), có tác dụng kháng sinh cực mạnh đối với nhiều loại vi khuẩn và ký sinh trùng. Đun nước lá trầu không để tắm hoặc rửa vùng da bị ghẻ là phương pháp “khu phong, trừ thấp” rất hiệu quả.

Dùng lá ổi và lá muồng trâu

Lá ổi giàu chất chống oxy hóa giúp tái tạo da, trong khi lá muồng trâu lại nổi tiếng với khả năng tiêu diệt nấm và ký sinh trùng mạnh mẽ. Đây là những vị thuốc Nam quý báu, dễ tìm để hỗ trợ đẩy lùi cơn ngứa ngáy cho bà con.

“Các mẹo dân gian như lá trầu, lá muồng trâu thực chất là cách chúng ta dùng tính vị ‘khổ, hàn’ (đắng, lạnh) của thảo dược để dập tắt ‘hỏa’ và ‘thấp’ ở da. Tuy nhiên, nếu ghẻ đã gây lở loét bội nhiễm, bà con tuyệt đối không nên tự đắp lá tùy tiện tại nhà để tránh nhiễm trùng máu. Lúc này, cần một bài thuốc phối伍 (phối hợp) bài bản, vừa có vị diệt ghẻ (như Xà sàng tử, Khổ sâm), vừa có vị dưỡng da, tiêu viêm thì mới mong trị tận gốc.”

Bác sĩ Tuyết Lan

Biện pháp phòng tránh bệnh ghẻ xốn lây lan

Để ngăn chặn vòng lặp “trị – tái phát”, việc vệ sinh môi trường sống là yếu tố tiên quyết:

  • Cắt đứt nguồn lây: Tuyệt đối không dùng chung đồ cá nhân, quần áo, khăn mặt với người đang nhiễm bệnh.
  • Diệt khuẩn đồ dùng: Quần áo, chăn màn cần được luộc nước sôi hoặc giặt sạch và phơi dưới nắng gắt. Nhiệt độ cao là “kẻ thù” số một của cái ghẻ.
  • Vệ sinh thân thể: Giữ da sạch sẽ, thoáng mát. Trong Đông y, việc giữ cho cơ thể “thanh sạch” giúp vệ khí vững vàng, ngoại tà khó xâm nhập.

tham khảo thêm: dùng nước muối chữa ghẻ lành tính, an toàn và hiệu quả

“Tôi luôn dặn bệnh nhân của mình: ‘Người bệnh an thì bác sĩ mới yên lòng’. Đừng quá lo lắng khi gặp phải ghẻ xốn, bởi Y học cổ truyền luôn có những giải pháp nhân văn và lành tính để giúp bà con. Quan trọng là chúng ta phải kiên trì, điều trị đủ lộ trình và giữ cho tinh thần lạc quan. Khi chính khí bên trong mạnh mẽ, tự khắc bệnh tật sẽ lui xa. Tôi và các cộng sự tại Trung tâm Thuốc Dân Tộc luôn sẵn lòng đồng hành cùng bà con trên hành trình tìm lại làn da khỏe mạnh.”

Bác sĩ Tuyết Lan

có thể bạn quan tâm:

Chia sẻ:
5 Cây Thuốc Nam Trị Ghẻ Hiệu Quả – Mẹo Hay Dân Gian

Ghẻ là một trong những bệnh lý da liễu phổ biến, được Đông y xếp vào nhóm "S疥 sang". Dù…

Cách Chữa Ghẻ Bằng Nước Muối Tẩy Sạch Các Nốt Ghẻ Trên Da

Bệnh ghẻ (Sarcoptes scabiei) trong Đông y được gọi là "Giới sang". Đây là một tình trạng bệnh lý ngoài…

Bệnh Ghẻ Là Gì? Những Điều Cần Biết Về Bệnh Ghẻ

Bệnh ghẻ là một trong những chứng bệnh da liễu "ám ảnh" từ xưa đến nay. Trong Đông y, bệnh…

Ghẻ Chàm Hóa Là Gì? Dấu Hiệu Và Cách Điều Trị

Bệnh ghẻ chàm hóa là một dạng biến thể nghiêm trọng của bệnh ghẻ, thường xảy ra khi cơ thể…

Bệnh Ghẻ Nước: Nguyên Nhân, Dấu Hiệu Và Cách Điều Trị

Bệnh ghẻ nước tuy không phải là nan y nhưng nếu không được xử lý kịp thời, đúng cách sẽ…

Chia sẻ
Bỏ qua