Bệnh Viêm Da Là Gì? Các Dạng Viêm Da Thường Gặp Và Cách Chữa Hiệu Quả

Bệnh viêm da là thuật ngữ chung để chỉ tình trạng da bị viêm nhiễm, kích ứng với các biểu hiện điển hình như sưng tấy, đỏ rát, ngứa ngáy và bong tróc. Dưới góc nhìn của Y học cổ truyền, đây là hệ quả của việc cơ thể bị các tác nhân ngoại tà xâm nhập kết hợp với sự suy giảm chức năng của các tạng phủ bên trong.

Bệnh viêm da là gì? Các loại bệnh viêm da thường gặp dưới góc nhìn Đông y

Viêm da là tình trạng tổn thương bề mặt da, thường biểu hiện qua các triệu chứng như sưng, đỏ, ngứa, phồng rộp, phát ban, hoặc bong da. Đây là vấn đề gây khó chịu và ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý cũng như chất lượng cuộc sống của bà con.

Y học cổ truyền chia viêm da thành nhiều thể dựa trên căn nguyên và biểu hiện lâm sàng, phổ biến nhất là các dạng sau:

• Bệnh chàm (Eczema): Thường do thấp nhiệt uất kết, biểu hiện là các nốt mụn nước khu trú ở khuỷu tay, đầu gối hoặc cổ.
• Viêm da tiếp xúc: Xảy ra do cơ thể phản ứng với các tác nhân bên ngoài (độc tố), gây phát ban tại vùng da trực tiếp tiếp xúc.
• Viêm da tiết bã: Liên quan đến tình trạng rối loạn chức năng của tạng phủ gây ra thấp nhiệt ở vùng da có nhiều tuyến bã như mặt, da đầu, ngực. Đặc trưng là các mảng đỏ có vảy vàng nhầy.

Ngoài ra, bà con cũng thường gặp các dạng viêm da khác như:

• Viêm da ứ máu: Do huyết ứ, khí trệ, thường xuất hiện ở vùng mắt cá chân của người bị suy tĩnh mạch.
• Hăm tã: Một dạng viêm da do thấp nhiệt cục bộ, thường gặp ở trẻ nhỏ do tiếp xúc lâu với môi trường ẩm ướt.
• Viêm da cơ địa: Liên quan mật thiết đến yếu tố di truyền và cơ địa nhạy cảm (tạng người thiên về phong nhiệt hoặc huyết hư phong táo).

Tham khảo thêm: Bệnh viêm da dị ứng – Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị

Dấu hiệu viêm da dễ nhầm lẫn

Mỗi thể bệnh có những “diện mạo” khác nhau, tuy nhiên ranh giới giữa chúng đôi khi rất mong manh, khiến bà con dễ nhầm lẫn trong việc tự chẩn đoán.

Triệu chứng viêm da tiếp xúc: Da nổi phát ban đỏ, sưng ngứa, sau đó xuất hiện mụn nước, rỉ dịch và đóng vảy kết.

Triệu chứng viêm da dị ứng: Da khô nhám, ngứa ngáy dữ dội (thường tăng về đêm), nổi sần cộm và nứt nẻ.

Triệu chứng viêm da tiết bã: Xuất hiện gàu hoặc vảy vàng bết dính trên da đầu, vùng tai, cánh mũi trên nền da đỏ kích ứng.

Triệu chứng viêm da ứ máu: Da vùng cẳng chân dày lên, đổi màu sậm (huyết ứ), kèm theo sưng tấy và đôi khi loét rỉ dịch.

Nguyên nhân gây viêm da theo kết hợp Đông – Tây y

Dưới góc nhìn y khoa hiện đại, viêm da phát sinh do kích ứng hóa chất, nhiễm trùng, nội tiết hoặc stress. Tuy nhiên, Đông y đi sâu hơn vào căn nguyên nội tại:

• Ngoại nhân: Các yếu tố Phong, Nhiệt, Thấp độc từ môi trường xâm nhập khi hàng rào bảo vệ da (vệ khí) suy yếu.
• Nội nhân: Do chế độ ăn uống quá nhiều đồ cay nóng, dầu mỡ sinh thấp nhiệt; hoặc do lo âu, căng thẳng làm hại đến Can, Tỳ.
• Cơ địa (Bẩm thụ vị phú): Những người có thể trạng nhạy cảm, chức năng thải độc của gan thận kém khiến độc tố tích tụ phát ra da.

Tham khảo thêm: Nguyên nhân của bệnh viêm da dầu và cách phòng tránh

Viêm da có lây không? Có nguy hiểm không?

Đa phần các bệnh viêm da không lây từ người sang người. Tuy nhiên, nếu vết thương bị bội nhiễm do vi khuẩn hoặc nấm (biểu hiện qua các vết loét có mủ, dịch vàng hôi), tình trạng nhiễm trùng có thể lây lan qua tiếp xúc trực tiếp.

Viêm da tuy ít khi gây nguy hiểm đến tính mạng nhưng nếu để kéo dài sẽ dẫn đến nhiễm trùng sâu, để lại sẹo xấu và đặc biệt là gây suy nhược tinh thần, mất ngủ kinh niên do ngứa.

Cách điều trị bệnh viêm da hiệu quả

Xu hướng hiện nay là kết hợp đẩy lùi triệu chứng nhanh chóng của Tây y và ổn định cơ địa từ gốc của Đông y.

Chăm sóc và điều trị bằng thảo dược tự nhiên

Bà con có thể tận dụng các vị thuốc nam quanh nhà để làm dịu triệu chứng:

• Lá trầu không: Chứa tinh dầu kháng sinh tự nhiên, giúp sát khuẩn, tiêu viêm rất tốt.
• Lá khế: Có tính mát, giúp thanh nhiệt, giải độc, là bài thuốc tắm dân gian trị mẩn ngứa ưu việt cho trẻ em.
• Mật ong & Dầu dừa: Giúp dưỡng ẩm, nhuận da, giảm tình trạng bong tróc nứt nẻ trong các thể viêm da khô.

Sử dụng thuốc Y tế

Trong giai đoạn cấp tính, bác sĩ có thể chỉ định:

• Corticosteroid tại chỗ: Giảm viêm, giảm đỏ nhanh.
• Thuốc kháng Histamin: Cắt cơn ngứa, giúp người bệnh dễ ngủ hơn.
• Kháng sinh/Kháng nấm: Dùng khi có dấu hiệu nhiễm khuẩn.

Có thể bạn muốn biết: Bị viêm da cơ địa nên bôi thuốc gì?

Kế hoạch chăm sóc và phòng ngừa tái phát

Để ngăn chặn “phong nhiệt” quay trở lại, bà con cần thiết lập một chế độ sinh hoạt lành mạnh:

• Kiêng kỵ thực phẩm: Hạn chế các thực phẩm gây “phát vật” như hải sản, thịt bò, đồ cay nóng, rượu bia. Nên ăn nhiều rau xanh, trái cây có tính mát.
• Dưỡng ẩm cho da: Luôn giữ cho da đủ độ ẩm, đặc biệt là vào mùa khô hanh bằng các loại kem dưỡng lành tính.
• Tránh kích ứng: Sử dụng xà phòng thảo dược, mặc đồ cotton thoáng mát, tránh tiếp xúc trực tiếp với hóa chất tẩy rửa.
• Giữ tâm thái bình hòa: Ngủ đủ giấc, tránh căng thẳng lo âu bởi stress chính là “ngòi nổ” khiến các bệnh da liễu bùng phát mạnh mẽ hơn.

Viêm da là một hành trình điều trị cần sự kiên trì. Việc hiểu đúng bệnh, dùng đúng thuốc và chăm sóc đúng cách sẽ giúp bà con sớm lấy lại làn da khỏe mạnh và sự tự tin trong cuộc sống.

Tham khảo thêm:

• Viêm da dị ứng ở trẻ sơ sinh và những điều cần biết
• Các loại thuốc bôi viêm da dị ứng hiệu quả, an toàn