Viêm Da Dị Ứng Ở Trẻ Sơ Sinh Và Những Điều Cần Biết

Bác sĩ phụ trách

Bác Sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Giám đốc Chuyên môn

Viêm da dị ứng ở trẻ sơ sinh là một bệnh lý thường gặp khiến trẻ ngứa ngáy và khó chịu. Hầu hết các trường hợp viêm da ở trẻ sơ sinh đều không nghiêm trọng và có thể khắc phục bằng cách chăm sóc tại nhà và dưỡng ẩm hợp lý.

Viêm da dị ứng ở trẻ sơ sinh là gì?

Viêm da dị ứng ở trẻ sơ sinh hay còn được gọi là bệnh chàm sữa, lác sữa là một tình trạng ngoài da rất phổ biến. Bệnh có xu hướng ảnh hưởng mạnh mẽ đến trẻ trong giai đoạn từ 11 – 12 tháng tuổi. Dưới góc nhìn của Y học cổ truyền, đây không chỉ là bệnh ngoài da đơn thuần mà là hệ quả của quá trình tích tụ độc tố và sự non nớt của hệ thống miễn dịch.

“Trong Đông y, chúng tôi quan niệm làn da trẻ sơ sinh như tờ giấy trắng, cực kỳ nhạy cảm. Viêm da dị ứng hay chàm sữa thường do phong nhiệt, thấp nhiệt uất kết dưới da mà thành. Khi tỳ vị của trẻ còn yếu, không vận hóa được thức ăn dẫn đến thấp nhiệt nội sinh, kết hợp với các tác nhân bên ngoài khiến khí huyết không thông, phát lộ ra ngoài bằng những nốt mẩn đỏ, ngứa ngáy.”

Bác sĩ Tuyết Lan

Tùy theo mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng mà bệnh được chia thành các giai đoạn cụ thể:

  • Giai đoạn cấp tính: Hình thành các nổi mẩn đỏ, mề đay tập trung thành từng đám nhỏ trên da. Ở giai đoạn này, tính chất “nhiệt” đang vượng, da bé thường nóng và đỏ rực.
  • Giai đoạn bán cấp tính: Da của bé bắt đầu có dấu hiệu khô lại và ngứa nhiều hơn. Đây là lúc tân dịch bị tổn thương do nhiệt kéo dài.
  • Giai đoạn mãn tính: Da của bé trở nên dày, bong vảy, bị lichen hóa và kèm theo các cơn ngứa nhẹ. Lúc này, bệnh đã chuyển sang thể huyết hư phong táo, da thiếu dưỡng chất dẫn đến thô ráp.
viêm da dị ứng ở trẻ sơ sinh
viêm da dị ứng ở trẻ sơ sinh là tình trạng phổ biến và thường không gây nguy hiểm

Các triệu chứng nhận diện viêm da dị ứng ở trẻ:

  • Mảng da bong tróc, đỏ ở những nơi dễ nhìn thấy, bao gồm má, sau tai hoặc trên da đầu.
  • Các triệu chứng có thể lan đến cổ tay, mặt trong đầu gối và thậm chí ở háng, bẹn, bộ phận sinh dục.
  • Da dày lên hoặc hình thành sẹo, vết thâm do cọ xát kéo dài.
  • Khu vực mề đay mẩn ngứa bị vỡ ra, rò rỉ dịch hoặc máu, đây là dấu hiệu của thấp nhiệt đang thoát ra, rất dễ gây nhiễm trùng nếu không vệ sinh kỹ.

tìm hiểu thêm: viêm da dị ứng ở trẻ em – nguyên nhân và cách điều trị

Nguyên nhân gây bệnh dưới góc nhìn Đông – Tây y kết hợp

Y học hiện đại vẫn đang tiếp tục nghiên cứu để tìm ra nguyên nhân chính xác, trong khi Y học cổ truyền tập trung vào sự mất cân bằng bên trong cơ thể trẻ. Một số tác nhân điển hình bao gồm:

  • Yếu tố nội tại (Tỳ vị hư nhược): Hệ tiêu hóa của trẻ chưa hoàn thiện, khó chuyển hóa hoàn toàn dưỡng chất, tạo ra “nội thấp” tích tụ lâu ngày hóa nhiệt.
  • Tác nhân ngoại lai: Bụi bặm, ô nhiễm môi trường, khói thuốc lá, lông thú cưng… được coi là “ngoại tà” xâm nhập vào cơ thể qua lỗ chân lông.
  • Độ ẩm và vệ sinh: Sữa, nước bọt hoặc mồ hôi tồn đọng trên da là môi trường cho “thấp tà” phát triển, gây viêm nhiễm.
  • Thời tiết và nhiệt độ: Không khí lạnh khô (hàn táo) làm mất tân dịch trên da, hoặc nhiệt độ quá nóng khiến huyết nhiệt vượng hơn.
  • Di truyền: Tiền sử gia đình mắc viêm mũi dị ứng hoặc hen suyễn thường khiến trẻ có cơ địa nhạy cảm hơn.
“Việc hiểu rõ nguyên nhân giúp chúng ta điều trị đúng từ gốc. Trong quá trình tham vấn, tôi thường khuyên các mẹ không nên quá lo lắng khi thấy da con đỏ ửng. Đó là phản ứng của cơ thể đang cố đẩy nhiệt độc ra ngoài. Thay vì chỉ dùng các loại thuốc bôi ức chế tức thời, chúng ta cần chú trọng vào việc làm mát cơ thể cho bé và bảo vệ hàng rào bảo vệ da tự nhiên.”

Bác sĩ Tuyết Lan

Biện pháp điều trị bệnh viêm da dị ứng ở trẻ sơ sinh

Việc điều trị cho trẻ sơ sinh đòi hỏi sự tinh tế và an toàn tuyệt đối. Mục tiêu cốt lõi là “thanh nhiệt, tiêu độc, dưỡng huyết và nhuận da”.

1. Chăm sóc và dưỡng sinh tại nhà

Đây là bước quan trọng nhất để ổn định tình trạng “ngoại tà” xâm nhập:

  • Vệ sinh móng tay: Giữ móng tay bé ngắn để tránh trầy xước, ngăn không cho phong tà xâm nhập sâu hơn qua các vết rách trên da.
  • Điều tiết môi trường: Giữ phòng thoáng mát, tránh gió lùa trực tiếp (phòng phong).
  • Tắm đúng cách: Sử dụng nước ấm vừa phải, thời gian tắm không quá 10 phút để tránh làm mất đi lớp dầu tự nhiên (tân dịch) bảo vệ da.
  • Thảo dược tắm: Có thể sử dụng các loại lá dân gian có tính sát khuẩn nhẹ, thanh nhiệt như sài đất, kinh giới theo hướng dẫn của chuyên gia.

2. Sử dụng thuốc điều trị

Trong y học hiện đại, các loại thuốc thường được sử dụng nhằm mục đích giảm triệu chứng nhanh chóng:

điều trị viêm da dị ứng ở trẻ sơ sinh
sử dụng thuốc điều trị viêm da dị ứng theo chỉ định của bác sĩ để đạt hiệu quả tốt nhất
  • Kem bôi Steroid: Giảm viêm và ngứa rất nhanh nhưng cần cực kỳ thận trọng với làn da mỏng manh của trẻ sơ sinh. Đông y coi đây là biện pháp “cắt ngọn”, cần dùng đúng liều lượng bác sĩ chỉ định.
  • Thuốc kháng sinh: Chỉ sử dụng khi có hiện tượng bội nhiễm (nhiễm trùng da).
  • Thuốc sát trùng: Hỗ trợ làm sạch vùng da tổn thương, ngăn ngừa thấp nhiệt lan rộng.
“Bài thuốc mà tôi và các đồng nghiệp tại Trung tâm Thuốc Dân Tộc thường hướng dẫn cho các gia đình dựa trên nguyên tắc: ‘Trong uống ngoài bôi, kết hợp ngâm rửa’. Đối với trẻ sơ sinh, việc dùng thảo dược thiên nhiên như Kim ngân hoa, Bồ công anh hay Ké đầu ngựa giúp thanh nhiệt, giải độc một cách dịu nhẹ mà không gây tác dụng phụ như các dòng corticoid.”

Bác sĩ Tuyết Lan

có thể bạn quan tâm: các loại thuốc bôi viêm da dị ứng hiệu quả, an toàn

3. Sức mạnh từ nguồn sữa mẹ

Dưới góc nhìn y khoa, sữa mẹ chứa các kháng thể sống động giúp hoàn thiện hệ miễn dịch. Dưới góc nhìn Đông y, sữa mẹ là nguồn tinh túy, là “huyết hóa sữa”, mang theo cả nguồn năng lượng và dưỡng chất lành tính nhất cho tỳ vị của trẻ.

Nuôi con bằng sữa mẹ giúp trẻ tránh được các tác nhân dị ứng từ sữa công thức – vốn thường gây khó tiêu và sinh nhiệt. Việc nhỏ vài giọt sữa mẹ lên vùng da bị viêm cũng là một kinh nghiệm dân gian có cơ sở khoa học nhờ các hoạt chất kháng khuẩn tự nhiên trong sữa mẹ, giúp làm dịu vùng da đang bị “hỏa” tấn công.

tìm hiểu thêm: 10 cách chữa viêm da dị ứng tại nhà hiệu quả bất ngờ

Biện pháp phòng ngừa viêm da dị ứng ở trẻ

Phòng bệnh hơn chữa bệnh, việc giữ gìn “chính khí” cho trẻ là điều quan trọng nhất:

  • Dưỡng ẩm thường xuyên: Đây là cách cung cấp “tân dịch” nhân tạo, giúp da không bị khô và ngăn chặn phong tà xâm nhập qua các kẽ nứt.
  • Chế độ ăn của mẹ: Đối với trẻ bú mẹ, người mẹ nên hạn chế các thực phẩm cay nóng, đồ tanh, hải sản dễ gây dị ứng để nguồn sữa được trong lành, mát mẻ.
  • Tránh tiếp xúc dị nguyên: Vệ sinh không gian sống, tránh khói bụi và lông thú vật.
  • Theo dõi sát sao: Khi thấy da bé có dấu hiệu khô hoặc đỏ nhẹ, hãy dưỡng ẩm ngay thay vì đợi đến khi phát bệnh nặng.
“Hành trình cùng con vượt qua viêm da dị ứng cần sự kiên nhẫn. Tôi luôn tâm niệm rằng: ‘Người bệnh an thì bác sĩ mới yên lòng’. Đừng quá lạm dụng các loại thuốc mạnh ngay từ đầu, hãy bắt đầu bằng việc thay đổi lối sống, sử dụng thảo dược lành tính và sự yêu thương, chăm sóc dịu dàng nhất dành cho bé. Chỉ cần chúng ta kiên trì, làn da của bé sẽ sớm trở lại mịn màng như thuở ban đầu.”

Bác sĩ Tuyết Lan

Hầu hết các trường hợp viêm da dị ứng ở trẻ sơ sinh không gây nguy hiểm đến tính mạng của trẻ. Tuy nhiên, cha mẹ vẫn cần theo dõi các triệu chứng của trẻ và đưa trẻ đi thăm khám bác sĩ ngay lập tức nếu nhận thấy các dấu hiệu nhiễm trùng nghiêm trọng hoặc trẻ quấy khóc, bỏ bú do ngứa ngáy quá mức.

tham khảo thêm:

Chia sẻ:
Đừng chủ quan khi đột nhiên bị sưng phù mặt Dị Ứng Sưng Phù Mặt Có Nguy Hiểm Không? Phải Làm Sao?

Dị ứng sưng phù mặt là tình trạng sưng tấy ở vùng mặt do phản ứng dị ứng. Theo góc…

Viêm Da Dị Ứng Tiếp Xúc Có Lây Không? Cách Trị Dứt Điểm

Viêm da dị ứng tiếp xúc có lây không? Các chuyên gia da liễu và các bác sĩ Y học…

Viêm Da Dị Ứng Và Cách “tống Tiễn” Từ Thảo Mộc Thiên Nhiên Lành Tính

Viêm da dị ứng thường gây ra cảm giác ngứa ngáy, khó chịu và ảnh hưởng tới thẩm mỹ cũng…

Chữa viêm da dị ứng bằng lá cây 10 Mẹo Chữa Viêm Da Dị Ứng Bằng Lá Cây [rẻ Tiền, Hay Nhất]

Chữa viêm da dị ứng bằng lá cây theo quan điểm y học cổ truyền không chỉ đơn thuần là…

Viêm da dị ứng có tự khỏi được không? Viêm Da Dị Ứng Có Tự Khỏi Được Không? Mất Bao Lâu?

Viêm da dị ứng có tự khỏi được không là thắc mắc của rất nhiều người bệnh khi phải đối…

Chia sẻ
Bỏ qua