Viêm Da Dị Ứng Ở Trẻ Em – Nguyên Nhân Và Cách Điều Trị

Viêm da dị ứng ở trẻ em xảy ra khi hệ thống miễn dịch phản ứng quá mức với các tác nhân kích ứng. Theo quan điểm Đông y, đây thường là hệ quả của tình trạng “phong nhiệt” hoặc “thấp nhiệt” kết hợp với tạng phủ (đặc biệt là Tỳ, Phế) của trẻ còn non nớt. Bệnh thường xuất hiện ở trẻ sơ sinh và có thể kéo dài đến tuổi trưởng thành nếu không được điều hòa đúng cách.

Dấu hiệu nhận biết viêm da dị ứng ở trẻ

Viêm da dị ứng là một tình trạng da mãn tính phổ biến ở trẻ em. Dưới góc nhìn Y học cổ truyền, bệnh thuộc phạm vi các chứng như “Tỳ phong”, “Tiễn vàn” (Chàm). Bệnh có tính chất tái phát, xuất hiện và biến mất đột ngột tùy theo sự vượng – suy của chính khí và các yếu tố tà khí bên ngoài.

Các triệu chứng thường bao gồm:

• Da khô, nhám và bị bong vảy (biểu hiện của huyết hư phong táo).
• Ngứa hoặc rất ngứa, trẻ quấy khóc nhiều về đêm (phong thắng tắc dưỡng).
• Nổi mẩn đỏ hoặc sưng nhẹ (do nhiệt độc tích tụ dưới da).
• Da bị dày lên, thâm sạm (do tình trạng huyết ứ lâu ngày).
• Mẩn đỏ có thể bị nổi cộm lên trên da và rò rỉ dịch hoặc chất lỏng nếu bị trầy xước (thể thấp nhiệt xâm nhiễm).
• Xuất hiện vết sần sùi, đặc biệt là ở mặt, mí mắt, xung quanh tai.

Hình ảnh viêm da dị ứng ở trẻ

Một số hình ảnh dấu hiệu và triệu chứng phổ biến của viêm da dị ứng ở trẻ dưới các thể lâm sàng khác nhau:

Nguyên nhân gây viêm da dị ứng ở trẻ

Theo Y học hiện đại, nguyên nhân chủ yếu đến từ sự kết hợp của cơ địa và môi trường. Tuy nhiên, Đông y đi sâu hơn vào sự mất cân bằng bên trong cơ thể:

• Yếu tố tiên thiên (Di truyền): Cha mẹ có cơ địa dị ứng, hen suyễn truyền lại cho con cái khiến tạng phủ yếu từ trong trứng nước.
• Hệ miễn dịch (Chính khí hư): Khi “vệ khí” (hàng rào bảo vệ bên ngoài) của trẻ yếu, các tác nhân bên ngoài dễ dàng xâm nhập gây phản ứng viêm.
• Môi trường (Ngoại tà): Các yếu tố như khói bụi, phấn hoa được coi là “phong tà” hoặc “nhiệt tà” tấn công vào cơ thể vốn đã suy nhược.

Các chất kích thích làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh:

• Nước quá nóng (làm tổn thương tân dịch dưới da).
• Xà phòng và chất tẩy rửa hóa học mạnh.
• Vải len sợi thô cứng.
• Chế độ ăn nhiều thực phẩm gây “phong” (hải sản, đồ ngọt, sữa công thức không phù hợp).
• Ô nhiễm và khói thuốc (làm tổn thương Tạng Phế).
• Căng thẳng, tâm lý lo âu của trẻ (gây can hỏa vượng).

Tìm hiểu thêm: các loại thuốc bôi viêm da dị ứng hiệu quả, an toàn

Biện pháp điều trị viêm da dị ứng ở trẻ nhỏ

Nguyên tắc cốt lõi trong điều trị cho trẻ là “Trị bệnh tất cầu kỳ bản” (Chữa bệnh phải tìm đến gốc). Cần kết hợp giữa việc làm dịu triệu chứng bên ngoài và bồi bổ tạng phủ bên trong.

1. Chữa viêm da dị ứng tại nhà bằng thảo dược

Các phương pháp dân gian hướng đến việc thanh nhiệt, giải độc và làm mát máu (lương huyết) từ bên ngoài.

• Tắm lá thảo dược: Sử dụng lá trầu không (khu phong, sát trùng), lá trà xanh (thanh nhiệt, kháng viêm), cây sài đất (mát gan, giải độc) giúp làm dịu những vùng da đang sưng đỏ, nóng rát.
• Dưỡng ẩm tự nhiên: Thoa các loại tinh dầu tự nhiên hoặc kem dưỡng lành tính giúp bảo vệ lớp tân dịch, ngăn chặn hiện tượng khô da, nứt nẻ.
• Tránh các tác nhân gây dị ứng: Cách ly trẻ khỏi bụi bặm, lông động vật.
• Chế độ ăn “Thanh đạm”: Ưu tiên rau xanh, quả chín có tính mát để điều hòa cơ thể từ bên trong, giúp Tỳ vị dễ dàng vận hóa.

2. Các loại thuốc hỗ trợ điều trị

Dưới góc độ khoa học (Tây y chứng minh):

Việc sử dụng các hoạt chất giúp phục hồi hàng rào bảo vệ da là vô cùng cần thiết để ngăn chặn vi khuẩn xâm nhập.

• Vaseline: Tạo lớp màng ngăn chặn sự mất nước qua da.
• Aquaphor: Chứa Glycerin và Lanolin hỗ trợ làm mềm cấu trúc biểu bì.
• Aveeno: Tinh chất yến mạch giúp kháng viêm và giảm kích ứng hiệu quả.
• Eucerin & Cetaphil: Các sản phẩm chuyên biệt cho da nhạy cảm, không gây kích ứng thêm cho trẻ.

Thuốc điều trị triệu chứng mạnh:

• Kem Steroid: Giúp ức chế phản ứng viêm nhanh chóng nhưng cần thận trọng vì dễ gây bào mòn da trẻ nếu dùng quá liều.
• Thuốc kháng Histamin: Giảm cảm giác ngứa ngáy bằng cách ức chế các chất trung gian gây dị ứng, giúp trẻ ngủ ngon giấc hơn.

Có thể bạn quan tâm: viêm da dị ứng ở bà bầu: hướng điều trị và phòng ngừa

Phòng tránh viêm da dị ứng cho bé theo dưỡng sinh Đông y

Phòng bệnh hơn chữa bệnh, việc duy trì một lối sống thuận tự nhiên sẽ giúp trẻ nâng cao sức đề kháng (Vệ khí).

Chế độ dinh dưỡng (Nội dưỡng):

• Bổ sung thực phẩm giàu Vitamin C, E, A từ rau cải, bưởi, cam… đây chính là những chất chống oxy hóa tự nhiên giúp làm sạch huyết nhiệt.
• Kiêng tuyệt đối các thực phẩm mang tính “phát vật” (dễ làm phát bệnh) như tôm, cua, đồ chiên rán nhiều dầu mỡ.

Sinh hoạt hằng ngày (Ngoại hộ):

• Tránh tiếp xúc với vải len thô, nên ưu tiên vải cotton mềm mại để làn da được “hít thở”.
• Giữ ấm cho trẻ khi thời tiết thay đổi để tránh phong hàn xâm nhập qua lỗ chân lông.
• Sử dụng máy tạo độ ẩm để giữ cho môi trường không bị quá khô, làm tổn thương Phế âm.
• Cắt móng tay thường xuyên để tránh trẻ gãi gây nhiễm trùng (thấp nhiệt độc xâm nhiễm).

Viêm da dị ứng ở trẻ em có thể gây nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Cha mẹ cần chú ý theo dõi tình trạng của trẻ và thực hiện các biện pháp phòng ngừa, điều trị hợp lý để giúp trẻ có một cơ thể khỏe mạnh từ trong ra ngoài.

Có thể bạn quan tâm:

• viêm da dị ứng ở nách có nguy hiểm không? chữa bằng cách nào?
• 10 cách chữa viêm da dị ứng tại nhà hiệu quả bất ngờ