Bệnh Trĩ Huyết Khối Là Gì? Có Nguy Hiểm? Cách Điều Trị

Trĩ huyết khối là hiện tượng hình thành cục máu đông bên trong búi trĩ và gây ngăn chặn lưu lượng máu lưu thông. Tình trạng này có thể gây viêm, sưng nặng, đau đớn và khiến một số hoạt động bình thường của người bệnh bị ảnh hưởng.

Bệnh trĩ huyết khối là gì dưới góc nhìn Y học cổ truyền?

Bệnh trĩ huyết khối là một loại bệnh trĩ có cục máu đông ngăn chặn một phần hoặc toàn bộ lưu lượng máu. Theo một số thống kê, các trường hợp bệnh phổ biến ở độ tuổi 45 – 65, tuy nhiên bệnh có thể gây ảnh hưởng đến mọi đối tượng.

Dưới góc nhìn của Đông y, trĩ huyết khối không đơn thuần là tổn thương tại chỗ mà là hệ quả của tình trạng khí trệ huyết ứ. Khi khí huyết lưu thông kém tại vùng hạ tiêu, kết hợp với các tác nhân như nhiệt độc xâm nhập hoặc tỳ vị hư hàn, máu sẽ bị ngưng tụ lại thành các cục huyết khối. Điều này dẫn đến tình trạng tắc nghẽn, đau đớn nghiêm trọng và có thể gây ảnh hưởng đến các hoạt động hàng ngày như: đi bộ, ngồi, đi vệ sinh…

Búi trĩ huyết khối có thể gây đau đớn dữ dội trong 48 giờ và đạt đỉnh cơn đau trong vòng 48 giờ tiếp theo. Theo quan điểm “thông bất thống, thống bất thông” (thông suốt thì không đau, đau là do không thông suốt), việc hành khí hoạt huyết là chìa khóa để giải tỏa cơn đau này. Mất khoảng 1 – 4 tuần để búi trĩ tự vỡ ra hoặc được tái hấp thu, nhưng nếu không can thiệp đúng cách, tình trạng ứ trệ này dễ tái phát và gây biến chứng.

Xem thêm: Bệnh trĩ trong tiếng anh – những thông tin nên biết về bệnh

Các loại trĩ huyết khối

Dựa trên vị trí và biểu hiện, có hai loại bệnh trĩ huyết khối bao gồm:

• Bệnh trĩ ngoại huyết khối: Là loại thường gặp nhất, xuất hiện khi một mạch máu phía dưới đường lược bị ảnh hưởng. Trong Đông y, đây là tình trạng ngoại tà (thấp nhiệt) xâm nhập kết hợp với huyết ứ tại vùng cơ nhục bên ngoài, gây sưng tấy và đau đớn cực độ.
• Bệnh trĩ nội huyết khối: Là tình trạng xuất hiện cục máu đông bên trong ống trực tràng (phía trên đường lược). Bệnh liên quan nhiều đến tỳ hư không nhiếp huyết hoặc nhiệt độc tích tụ lâu ngày trong đại trường, khiến việc đi đại tiện trở nên vô cùng khó khăn.

Dấu hiệu nhận biết bệnh trĩ huyết khối

Búi trĩ huyết khối thường hình thành bên ngoài hậu môn và được nhìn thấy như một cục thịt nhỏ. Búi trĩ có thể có màu hơi xanh do chứa máu đông (huyết ứ) bên trong mạch máu. Điều này khác búi trĩ thông thường – vốn có độ đàn hồi như một cục cao su và không có màu xanh đậm của máu ứ.

1. Triệu chứng trĩ ngoại huyết khối

Bệnh trĩ ngoại huyết khối thường biểu hiện qua các dấu hiệu của tình trạng “nhiệt độc sưng đau”:

• Ngứa xung quanh hậu môn: Do thấp nhiệt rỉ ra gây kích ứng da.
• Đau dữ dội: Đặc trưng của huyết ứ, đau tăng lên khi vận động hoặc chạm vào.
• Chảy máu: Khi áp lực quá lớn làm vỡ mạch máu, giải phóng huyết ứ có thể giúp giảm đau tạm thời.
• Hình thành cục máu đông: Màu xanh tím hoặc tím sẫm là biểu hiện điển hình của tình trạng ứ máu.
• Ảnh hưởng đến hoạt động: Khó khăn khi đi lại, ngồi do “khí trệ” gây căng tức vùng hạ tiêu.

2. Dấu hiệu nhận biết bệnh trĩ nội huyết khối

Bệnh trĩ nội huyết khối ban đầu có thể không đau (do vị trí ít dây thần kinh cảm giác) nhưng lại biểu hiện rõ qua tình trạng đi ngoài ra máu (huyết nhiệt vong hành).

• Chảy máu từ trực tràng: Máu thường đỏ tươi, có thể phun thành tia hoặc nhỏ giọt.
• Cảm giác có vật thể lạ: Do búi trĩ sưng to gây vướng víu, Đông y gọi là cảm giác “hậu trọng” (nặng nề vùng hậu môn).
• Ngứa và nóng rát: Hệ quả của thấp nhiệt kết tụ gây viêm nhiễm niêm mạc.
• Sa búi trĩ: Khi khí hư không còn khả năng thăng đề (kéo búi trĩ lên), búi trĩ sẽ sa ra ngoài, trường hợp nặng có thể bị nghẹt và hoại tử.

Nguyên nhân gây bệnh trĩ huyết khối: Sự suy yếu từ bên trong

Dưới góc nhìn y học hiện đại và cổ truyền kết hợp, nguyên nhân gây bệnh trĩ huyết khối xuất phát từ cả thói quen sinh hoạt và sự mất cân bằng tạng phủ:

• Căng thẳng khi đi đại tiện: Gây áp lực cực lớn lên thành mạch, làm tổn thương khí huyết vùng đại trường.
• Ngồi quá nhiều và thiếu vận động: Làm khí huyết không lưu thông, dẫn đến tình trạng “khí trệ” tại vùng chậu, gây ứ đọng máu.
• Chế độ ăn ít chất xơ: Gây táo bón (đại trường thực nhiệt), phân khô cứng làm trầy xước niêm mạc và tĩnh mạch hậu môn.
• Béo phì và tuổi tác: Làm cơ nhục yếu đi, khí huyết hư suy không đủ sức bền để giữ thành mạch, dễ gây vỡ và hình thành huyết khối.
• Mang thai và sinh con: Áp lực từ bào thai gây cản trở dòng máu trở về, dẫn đến huyết ứ vùng hạ tiêu.
• Vấn đề sức khỏe khác: Hội chứng ruột kích thích hay viêm đại tràng lâu ngày làm tỳ vị suy yếu, không thể nuôi dưỡng mạch máu.

Bệnh trĩ huyết khối có nguy hiểm không?

Mặc dù trĩ huyết khối gây đau đớn dữ dội nhưng nếu được can thiệp kịp thời bằng các biện pháp “lương huyết, chỉ huyết, hoạt huyết”, bệnh có thể ổn định. Tuy nhiên, nếu để mặc nhiệt độc tích tụ, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm:

• Hoại tử: Huyết khối ngăn cản hoàn toàn lưu thông máu, khiến cơ nhục tại búi trĩ bị thiếu dưỡng chất và chết đi (y học cổ truyền gọi là thoát thư).
• Nhiễm khuẩn huyết: Vi khuẩn xâm nhập qua vết loét vào máu, gây tình trạng nhiệt độc công tâm với các triệu chứng sốt cao, mê sảng.
• Áp xe hậu môn: Khi nhiễm trùng lan rộng ra các mô xung quanh tạo thành khối mủ sưng đau.

Chẩn đoán và Cách điều trị bệnh trĩ huyết khối

Việc điều trị trĩ huyết khối ngày nay thường kết hợp giữa sự chẩn đoán chính xác của Tây y và các bài thuốc thảo dược lành tính của Đông y.

1. Cách trị bệnh trĩ huyết khối tại nhà và lối sống dưỡng sinh

Một số phương pháp giúp hỗ trợ giảm triệu chứng theo nguyên lý “ôn thông kinh lạc”:

• Ngâm nước ấm: Giúp khí huyết lưu thông, giảm tình trạng co thắt cơ vòng hậu môn. Bạn có thể thêm một chút muối hoặc các thảo dược có tính sát khuẩn như lá trầu không.
• Chế độ ăn “Lương huyết”: Bổ sung nhiều rau xanh, trái cây có tính mát để thanh nhiệt đại trường, làm mềm phân.
• Tập thể dục nhẹ nhàng: Các bài tập như đi bộ, co thắt hậu môn (bài tập Kegel) giúp tăng cường vận hành khí huyết vùng chậu.

2. Can thiệp y khoa (Tây y)

Trong những trường hợp cấp thiết, Tây y mang lại hiệu quả giảm đau nhanh chóng:

• Thuốc giảm đau và kháng viêm: Giúp kiểm soát cơn đau và giảm sưng tấy nhanh chóng.
• Thủ thuật cắt bỏ huyết khối: Bác sĩ thực hiện rạch nhẹ để lấy cục máu đông ra ngoài, giải tỏa áp lực tức thì.
• Phẫu thuật: Áp dụng cho các trường hợp trĩ nặng, sa nghẹt hoặc đe dọa hoại tử bằng các phương pháp như thắt vòng cao su, cắt trĩ Longo…

Biện pháp phòng ngừa bệnh trĩ huyết khối

Để ngăn ngừa sự hình thành của huyết khối, bà con cần chú trọng vào việc giữ cho dòng chảy khí huyết luôn thông suốt:

• Ăn uống thuận tự nhiên: Ưu tiên thực phẩm giàu chất xơ, tránh đồ cay nóng, rượu bia để tránh tích tụ thấp nhiệt.
• Uống đủ nước: Giúp nhuận tràng, thanh lọc cơ thể.
• Vận động điều độ: Tránh ngồi lâu một chỗ quá 1 tiếng đồng hồ. Hãy đứng dậy đi lại để khí huyết vùng hạ tiêu được lưu thông.
• Tập thói quen đại tiện khoa học: Đi vệ sinh vào một khung giờ cố định trong ngày, không ngồi quá lâu và không dùng lực rặn quá mạnh.

Bệnh trĩ huyết khối có thể gây ngứa ngáy, đau rát và khó chịu nếu không được điều trị. Tuy nhiên, với sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa kiến thức khoa học hiện đại và tinh hoa y học cổ truyền, bà con hoàn toàn có thể vượt qua căn bệnh này một cách nhẹ nhàng. Quan trọng nhất là cần lắng nghe cơ thể, thăm khám sớm để có lộ trình điều trị an toàn, ổn định lâu dài.

Chúc bà con luôn có một sức khỏe kiện khang, tâm an và thân lạc!

Có thể bạn quan tâm:

• Bệnh trĩ ở trẻ em: Nguyên nhân và cách phòng ngừa
• Gợi ý top 6 thuốc đặt trĩ hiệu quả nhất hiện nay