Bệnh Trĩ Trong Tiếng Anh “hemorrhoids” Và Thông Tin Cần Biết

Bệnh trĩ trong tiếng Anh là Hemorrhoids. Đây là thuật ngữ y học để mô tả tình trạng sưng phồng của các mạch máu ở khu vực trực tràng và hậu môn. Trong Y học cổ truyền, bệnh trĩ còn được gọi là chứng “Hạ trĩ”, hình thành do khí huyết ứ trệ, tỳ vị hư yếu khiến các mạch lạc không còn đủ sức nâng giữ, gây ra tình trạng sa giãn, đau đớn và khó chịu cho người bệnh.

Hemorrhoids là gì? Góc nhìn từ Đông và Tây y

Bệnh trĩ (Hemorrhoids) là một tình trạng phổ biến, ảnh hưởng đến khoảng 50% dân số, đặc biệt là người trên 50 tuổi. Dưới góc nhìn y học hiện đại, đây là sự giãn quá mức của các tĩnh mạch ở trực tràng và hậu môn. Tuy nhiên, Y học cổ truyền lại nhìn nhận trĩ là hệ quả của việc âm dương mất cân bằng, thấp nhiệt uất kết tại đại tràng khiến khí huyết kém lưu thông.

Dựa vào vị trí hình thành, bệnh được chia thành các loại chính:

Bệnh trĩ nội (Internal Hemorrhoids):

Đây là tình trạng búi trĩ phát triển phía trên đường lược, nằm bên trong trực tràng. Ở giai đoạn đầu, người bệnh thường không cảm nhận được cơn đau do khu vực này có ít dây thần kinh cảm giác. Dấu hiệu điển hình nhất là tình trạng “huyết hư” – đi ngoài ra máu tươi. Theo thời gian, nếu không được điều trị, búi trĩ sẽ tăng dần kích thước và bị sa ra ngoài.

Bệnh trĩ ngoại (External Hemorrhoids):

Trĩ ngoại hình thành dưới đường lược, nằm ở vùng da quanh lỗ hậu môn. Do khu vực này tập trung nhiều dây thần kinh cảm giác, trĩ ngoại thường gây đau đớn, ngứa ngáy và sưng tấy rõ rệt hơn. Người bệnh có thể quan sát thấy các búi trĩ màu hồng sưng to, gây cản trở sinh hoạt và gây đau khi đại tiện.

Bệnh trĩ huyết khối (Thrombosis):

Đây là biến chứng khi các cục máu đông hình thành bên trong búi trĩ, thường thấy ở trĩ ngoại. Búi trĩ lúc này có thể chuyển sang màu tím hoặc xanh, gây đau nhức dữ dội đột ngột.

Gợi ý: Bị bệnh trĩ có đau bụng không? Giải đáp thắc mắc

Căn nguyên gây bệnh: Khi Tỳ vị suy yếu và áp lực gia tăng

Tây y chỉ ra rằng áp lực lên tĩnh mạch là nguyên nhân chính gây trĩ. Tuy nhiên, Đông y đi sâu hơn vào căn nguyên nội tại: Tại sao mạch máu lại dễ bị giãn? Đó là do Tỳ vị hư yếu. Tỳ chủ cơ nhục, khi Tỳ hư thì cơ nhục lỏng lẻo, không thể giữ được búi trĩ ở vị trí cũ.

Các yếu tố nguy cơ làm trầm trọng thêm tình trạng này bao gồm:

• Táo bón mãn tính: Việc rặn quá mức tạo áp lực cực lớn lên vùng hạ tiêu, làm tổn thương mạch lạc.
• Chế độ sinh hoạt: Ngồi lâu, ít vận động khiến khí huyết vùng hậu môn bị đình trệ, không lưu thông được.
• Chế độ ăn uống: Ăn quá nhiều đồ cay nóng, uống rượu bia tạo ra “nhiệt độc” tích tụ tại đại tràng.
• Phụ nữ mang thai: Sự thay đổi sinh lý và áp lực từ tử cung làm huyết mạch bị chèn ép.
• Di truyền và béo phì: Làm suy giảm sức bền của thành mạch.

Triệu chứng và diễn tiến của bệnh trĩ

Bệnh trĩ không đơn thuần là sự khó chịu nhất thời mà là tiếng chuông cảnh báo về sức khỏe của hệ tiêu hóa. Các dấu hiệu điển hình bao gồm:

• Đại tiện ra máu: Máu tươi dính trên phân hoặc giấy vệ sinh.
• Sa búi trĩ: Cảm giác có vật lạ lồi ra ở hậu môn sau khi đi vệ sinh.
• Đau rát, ngứa ngáy: Do tình trạng viêm nhiễm và dịch tiết gây ra.

Nếu không được xử lý kịp thời, bệnh có thể dẫn đến thiếu máu (huyết hư) khiến cơ thể mệt mỏi, da dẻ nhợt nhạt, hoặc nghiêm trọng hơn là tắc mạch, hoại tử búi trĩ.

Tham khảo thêm: Bệnh trĩ có chữa dứt điểm được không? Chữa như thế nào?

Các phương pháp điều trị: Đông – Tây y kết hợp

Hiện nay có nhiều hướng tiếp cận trong điều trị bệnh trĩ, từ nội khoa đến can thiệp ngoại khoa.

1. Điều trị bằng Tây y (Y học hiện đại)

Tây y tập trung vào nguyên lý giảm nhanh triệu chứng tại chỗ. Các loại thuốc thường dùng bao gồm thuốc bôi, thuốc đặt (như Hydrocortisone) giúp giảm viêm, kháng khuẩn và các thuốc uống hỗ trợ tăng sức bền thành mạch.

Ưu điểm: Hiệu quả nhanh, giảm đau tức thì.
Nhược điểm: Mang tính tạm thời, dễ tái phát và có thể gây tác dụng phụ lên hệ tiêu hóa nếu dùng lâu dài.

2. Phẫu thuật cắt trĩ

Phương pháp này chỉ được chỉ định khi trĩ đã ở giai đoạn 3, 4 hoặc có biến chứng nặng. Dù ứng dụng công nghệ hiện đại, nhưng phẫu thuật chỉ giải quyết được “ngọn” (búi trĩ đã hình thành) mà không xử lý được “gốc” (tình trạng khí huyết ứ trệ), nên tỷ lệ tái phát vẫn hiện hữu.

3. Điều trị bằng Đông y (Y học cổ truyền)

Đông y chữa bệnh trĩ tập trung vào việc lập lại sự cân bằng cho cơ thể. Phương pháp này sử dụng các thảo dược tự nhiên có tính vị phù hợp để Sơ can – Kiện tỳ – Hóa ứ – Chỉ huyết.

Các vị thuốc quý như: Hoa hòe (chứa Rutin giúp bền thành mạch), Đương quy (bổ huyết, hoạt huyết), Diếp cá (thanh nhiệt, giải độc, kháng viêm tự nhiên), Thăng ma (giúp thăng đề, đưa búi trĩ co lên)…

Biện pháp phòng ngừa và lối sống lành mạnh

Để ngăn ngừa “Hemorrhoids” quay trở lại, việc thay đổi lối sống là yếu tố tiên quyết:

• Bổ sung chất xơ: Ăn nhiều rau xanh, trái cây giúp phân mềm, nhuận tràng (thông đại tiện).
• Uống đủ nước: Giúp tân dịch đầy đủ, tránh táo bón.
• Vận động thường xuyên: Các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ giúp khí huyết lưu thông vùng chậu.
• Thói quen đại tiện: Đi vệ sinh đúng giờ, không ngồi quá lâu hoặc dùng điện thoại.

Giải đáp những lầm tưởng về bệnh trĩ

Nhiều người vẫn có những quan điểm chưa đúng khiến bệnh trở nặng:

• Chỉ người già mới bị trĩ: Thực tế, người trẻ ngồi văn phòng nhiều, ăn uống kém khoa học cũng có tỷ lệ mắc rất cao.
• Ăn cay gây ra trĩ: Đồ cay là tác nhân kích ứng làm triệu chứng nặng thêm, không phải nguyên nhân duy nhất.
• Bệnh trĩ gây ung thư: Trĩ không chuyển thành ung thư, nhưng triệu chứng chảy máu có thể làm lu mờ dấu hiệu của ung thư đại trực tràng.

Bệnh trĩ hay Hemorrhoids là một hành trình mà nếu chúng ta biết cách lắng nghe cơ thể và áp dụng đúng tinh hoa của y học, đặc biệt là sự kết hợp khéo léo giữa Đông và Tây y, thì việc tìm lại sự thoải mái trong cuộc sống là hoàn toàn có thể.

Có thể bạn quan tâm

• Chữa bệnh trĩ bằng mật ong có hiệu quả không? Lưu ý khi dùng
• Bệnh trĩ nên ăn hoa quả gì để hỗ trợ bệnh mau hồi phục?