Bệnh Trĩ Nội Độ 1: Cách Nhận Biết Và Điều Trị

Thuật ngữ bệnh trĩ nội độ 1 đề cập đến tình trạng trĩ nội mới phát hiện, khi búi trĩ còn nhỏ và chưa sa ra ngoài. Theo Đông y, đây là giai đoạn khởi nguyên của tình trạng khí huyết ứ trệ tại vùng hạ tiêu. Dấu hiệu chính của bệnh là chảy máu khi đi cầu. Nếu được phát hiện ở giai đoạn này, trĩ nội độ 1 có thể được chữa trị triệt để bằng cách điều hòa lại tạng phủ mà không cần tốn nhiều chi phí.

Bệnh trĩ nội độ 1 là gì?

Y học hiện đại chia các giai đoạn phát triển của bệnh trĩ nội thành 4 cấp độ. Trong đó, trĩ nội độ 1 là giai đoạn nhẹ nhất đánh dấu sự hình thành của bệnh. Lúc này, các tĩnh mạch nằm trên đường lược ở hậu môn có hiện tượng sưng, giãn và hình thành búi trĩ nhỏ gây chảy máu khi đi cầu cùng một số triệu chứng khó chịu khác.

Dưới góc nhìn của Y học cổ truyền, trĩ nội độ 1 thuộc phạm vi chứng “Huyết ứ” và “Tràng phong hạ huyết”. Nguyên nhân chủ yếu là do chế độ ăn uống thất điều, sinh hoạt thiếu khoa học dẫn đến Tỳ vị hư yếu, khí huyết không lưu thông, lâu dần dồn xuống vùng trực tràng làm các tĩnh mạch bị giãn ra, hình thành nên búi trĩ.

Dấu hiệu trĩ nội độ 1 theo biện chứng Đông y

Bệnh trĩ nội độ 1 là giai đoạn bệnh mới khởi phát nên các triệu chứng còn khá mơ hồ. Tuy nhiên, nếu quan sát kỹ dựa trên các nguyên lý về khí huyết, chúng ta có thể nhận biết sớm qua các đặc điểm sau:

Chảy máu khi đi cầu (Huyết ứ trệ):

Triệu chứng chảy máu khi đi cầu xuất hiện sớm nhất. Ban đầu máu có thể dính theo phân hoặc thấm vào giấy vệ sinh. Trong Đông y, đây là hiện tượng “vọng hành” của huyết do nhiệt tà xâm nhập hoặc khí hư không giữ được huyết. Cần lưu ý rằng chảy máu khi đi cầu cũng có thể là biểu hiện của nhiều bệnh khác như táo bón, polyp trực tràng, hay viêm đại tràng.

Có cảm giác vướng víu, khó đi cầu (Khí trệ vùng hậu môn):

Bệnh trĩ nội độ 1 khiến các mạch máu tăng sinh và phình to xâm lấn vào lòng hậu môn. Dưới góc nhìn cơ chế sinh lý, sự phình giãn này tạo ra một “vật cản” vô hình. Bạn có thể bắt gặp cảm giác vướng víu, phải rặn mạnh mỗi khi đi cầu, đặc biệt là những lúc tỳ vị vận hóa kém gây ra táo bón.

Ngứa hậu môn (Thấp nhiệt uất kết):

Búi trĩ nằm trong ống hậu môn bị viêm và tiết dịch. Theo Đông y, chất dịch này chính là “thấp” (độ ẩm dư thừa) kết hợp với “nhiệt” gây ra tình trạng kích ứng. Môi trường ẩm ướt tại “cửa sau” không chỉ gây ngứa ngáy mà còn là điều kiện cho vi khuẩn phát triển mạnh.

Tham khảo thêm: Thuốc mỡ sinh cơ có tác dụng gì? giá bán và cách dùng

Nguyên nhân gây bệnh trĩ nội cấp độ 1

Bệnh trĩ nội độ 1 xuất phát từ sự sưng giãn của các mạch máu ở vùng hậu môn và trực tràng dưới. Cả Đông và Tây y đều thống nhất rằng áp lực là thủ phạm chính:

• Thói quen rặn mạnh và ngồi lâu: Làm khí huyết dồn nén xuống vùng hạ tiêu, gây ứ trệ tại tĩnh mạch trĩ.
• Rối loạn tiêu hóa (Táo bón, tiêu chảy): Làm tổn thương niêm mạc trực tràng và suy yếu cơ năng của Tỳ vị.
• Chế độ dinh dưỡng thiếu hụt: Thiếu chất xơ làm tân dịch hao tổn, phân khô cứng khó bài tiết.
• Yếu tố tuổi tác: Khi tuổi lớn, thận khí và tỳ khí suy giảm, các tổ chức liên kết quanh tĩnh mạch bị lỏng lẻo.

Trĩ nội độ 1 có ảnh hưởng gì đến sức khỏe không?

Bệnh trĩ nội độ 1 tuy chưa gây nguy hiểm tức thì nhưng là “hồi chuông cảnh báo” về sự mất cân bằng trong cơ thể. Nếu không can thiệp kịp thời để điều hòa khí huyết, bệnh sẽ phát triển nhanh chóng sang độ 2, độ 3 với các triệu chứng sa búi trĩ, đau đớn dữ dội hơn. Việc phát hiện sớm giúp chúng ta điều trị bằng các phương pháp bảo tồn, giúp cơ thể tự phục hồi mà không cần can thiệp ngoại khoa phức tạp.

Phương pháp chẩn đoán bệnh trĩ nội độ 1

Bác sĩ chuyên khoa chẩn đoán dựa trên thăm khám lâm sàng. Thăm khám hậu môn bằng tay giúp phát hiện tình trạng chảy máu và đánh giá độ đàn hồi của niêm mạc. Ngoài ra, nội soi đại tràng sigma là tiêu chuẩn vàng để quan sát toàn bộ cấu trúc bên trong, giúp phân biệt rõ trĩ nội với các bệnh lý polyp hay viêm loét đại trực tràng.

Gợi ý: Cách chữa bệnh trĩ bằng đu đủ – hiệu quả như thế nào?

Cách chữa bệnh trĩ nội độ 1: Kết hợp tinh hoa thảo dược

Ở giai đoạn này, ưu tiên hàng đầu là các phương pháp bảo tồn, điều chỉnh lối sống và sử dụng thảo dược để “co” búi trĩ tự nhiên.

1. Cách chữa trị nội độ 1 tại nhà bằng dân gian

Nhiều thảo dược quanh ta có tác dụng rất tốt trong việc thanh nhiệt, lương huyết:

Sử dụng Hoa hòe (Lương huyết, chỉ huyết):

Hoa hòe chứa hoạt chất Rutin giúp tăng sức bền thành mạch cực kỳ tốt. Theo Đông y, hoa hòe vị đắng, tính hơi hàn, có tác dụng làm mát huyết và cầm máu.

• Cách làm: Sắc 60g hoa hòe với 300ml nước, đun cạn còn 100ml. Chia uống 2 lần trong ngày để ngăn ngừa chảy máu và giúp búi trĩ co nhỏ.

Khắc phục bằng Rau diếp cá (Thanh nhiệt, giải độc):

Diếp cá được xem là “khắc tinh” của bệnh trĩ nhờ khả năng kháng viêm và nhuận tràng. Bạn có thể ăn sống, uống nước ép hoặc xông hậu môn với muối hột để giảm sưng viêm tại chỗ.

Cách chữa bằng Đương quy (Hoạt huyết, nhuận táo):

Đương quy là vị thuốc quý giúp bổ huyết, hoạt huyết và nhuận tràng. Kết hợp Đương quy, Sinh địa du, Nghiệt mộc nấu nước ngâm hậu môn sẽ giúp tăng cường lưu thông máu vùng chậu, giảm áp lực cho búi trĩ.

2. Điều trị bằng Tây y (Chứng minh khoa học)

Tây y tập trung vào việc giảm triệu chứng tại chỗ và làm mềm khối phân:

• Thuốc bôi/đặt hậu môn: Chứa Hydrocortisone hoặc Oxide kẽm để giảm ngứa, kháng viêm nhanh chóng.
• Chất làm mềm phân: Giúp phân đi qua ống hậu môn dễ dàng, giảm ma sát lên búi trĩ.
• Viên uống bảo vệ thành mạch: Bổ sung Rutin hoặc các Flavonoid để tăng độ đàn hồi cho tĩnh mạch.
• Thuốc sắt: Bù đắp lượng hồng cầu mất đi do xuất huyết kéo dài.

Lưu ý: Thuốc Tây y cho hiệu quả nhanh nhưng nếu lạm dụng có thể gây nóng trong hoặc ảnh hưởng đến chức năng gan thận. Các bác sĩ thường khuyên người bệnh nên kết hợp song hành với các liệu pháp Đông y để đạt hiệu quả ổn định lâu dài.

Đọc thêm: Bệnh trĩ uống thuốc có hết không? Giải đáp thắc mắc

Chế độ dinh dưỡng: “Dược thực đồng nguyên”

Trong Đông y, thức ăn cũng là thuốc. Đối với người trĩ nội độ 1, chế độ ăn cần ưu tiên tính “Mát” và “Nhuận”:

Thực phẩm nên dùng:

• Nhóm giàu chất xơ: Rau đay, mồng tơi (có chất nhầy giúp nhuận tràng), khoai lang, đu đủ chín.
• Nhóm thực phẩm bổ huyết: Lòng đỏ trứng, rau lá xanh đậm, cá béo giúp phục hồi cơ thể sau mất máu.
• Cung cấp đủ nước: Uống 2 – 2,5 lít nước mỗi ngày để duy trì tân dịch, giúp phân không bị khô cứng.

Thực phẩm nên kiêng (Tránh tích tụ nhiệt tà):

• Gia vị cay nóng: Ớt, tiêu, gừng làm tăng nhiệt tính, dễ gây táo bón và kích ứng búi trĩ.
• Chất kích thích: Rượu bia làm giãn mạch, khiến tình trạng chảy máu trầm trọng hơn.
• Đồ ăn nhiều dầu mỡ: Gây đình trệ tiêu hóa, làm Tỳ vị thêm mệt mỏi.

Lối sống giúp đẩy lùi bệnh trĩ nội độ 1

Để khí huyết lưu thông tốt vùng hạ tiêu, người bệnh cần lưu ý:

• Tập thói quen đại tiện: Đi vào một khung giờ cố định, không ngồi quá 5 phút.
• Vận động hợp lý: Tránh ngồi một chỗ quá lâu. Cứ mỗi tiếng nên đứng dậy đi lại để máu huyết được luân chuyển.
• Giữ tinh thần thoải mái: Stress, căng thẳng ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng đại tràng. Hãy giữ tâm an để bệnh tình mau thuyên giảm.

Trĩ nội độ 1 là giai đoạn dễ điều trị nhất. Hy vọng với những chia sẻ dưới góc nhìn Đông – Tây y kết hợp này, bạn sẽ có cái nhìn tổng quan và lựa chọn được phương pháp bảo vệ sức khỏe phù hợp nhất cho mình.

Thông tin hữu ích

• Chữa bệnh trĩ bằng ốc sên có nên không? Áp dụng như thế nào?
• Chữa bệnh trĩ bằng hạt gấc cần thận trọng điều gì? Cách dùng đúng